some quotes....

I just want to tell you, I'm the one who was supposed to take care of everything. I'm the one who was supposed to make everything okay for everybody. It just didn't work out like that. And I left. I left you... And now, I'm an old broken down piece of meat... and I'm alone. And I deserve to be all alone. I just don't want you to hate me.

-Randy 'The Ram' Robinson, The Wrestler

lundi 17 août 2009

Le Grand Bleu (1988)


Le Grand Bleu hay The Big Blue là tác phẩm lớn đầu tiên của Luc Besson – đạo diễn và nhà sản xuất phim thương mại thành công nhất ở Pháp trong vòng hơn 20 năm qua. Sau Le Grand Bleu, tất cả các phim do Besson đạo diễn đều thành công về mặt thương mại, ít ra là ở Pháp, một số phim được đánh giá rất cao về phong cách, đặc biệt là các phim hành động như Nikita hay Léon. Luc Besson còn là nhà sản xuất và biên kịch cho nhiều phim hành động ăn khách như loạt Taxi, loạt The Transporter và mới nhất là Taken. Tuy tập trung vào mảnh đất phim hành động nơi các nhà làm phim Hollywood đã là “bá chủ” từ rất lâu nhưng những phim hành động của Luc Besson vẫn rất “original” về mặt ý tưởng, từ câu chuyện của tay sát thủ ít nói với cô bé lắm lời trong Léon đến một anh lái xe taxi biến thành người hùng nhờ sự bất tài của đội ngũ cảnh sát trong loạt Taxi. Điểm bắt đầu của tất cả những thành công nói trên là Le Grand Bleu, bộ phim do Luc Besson viết kịch bản và đạo diễn vào năm 1988.

Le Grand Bleu nói về tình bạn và sự ganh đua giữa hai thợ lặn, một người Pháp – Jacques Mayol (Jean-Marc Barr), một người Ý – Enzo Molinari (Jean Reno, diễn viên ưa thích hay “acteur fétiche” của Luc Besson). Jacques và Enzo là hai tính cách và bề ngoài đối lập, Jacques nhỏ bé, hiền lành, rụt rè ít nói còn Enzo to lớn, tinh ranh và kiêu ngạo. Tuy vậy cả hai đều có chung một tình yêu hình thành từ thủa nhỏ, đó là tình yêu với môn lặn, với đáy biển xanh sâu thẳm. Chính niềm yêu thích này đã gắn kết hai người bạn từ khi Jacques và Enzo còn là hai đứa trẻ sống trên một hòn đảo ở Hy Lạp, nơi cả hai phải chứng kiến cái chết bi thảm của bố Jacques trong một cuộc lặn. Khi đã trưởng thành, điểm hẹn của hai người bạn lại là những cuộc thi lặn không bình khí, nơi các thợ lặn thi tài bằng cách lặn sâu nhất có thể mà không hề dùng tới bất cứ trang bị lặn nào. Tại đây, Jacques, tuy nhút nhát ít nói, lại luôn là người chiến thắng Enzo kiêu ngạo bằng những độ sâu kỉ lục dần chạm tới ngưỡng chịu đựng của con người. Và đương nhiên Enzo không bao giờ chịu chấp nhận thất bại, anh vẫn cố sức vượt qua Jacques ở mỗi cuộc thi, bất chấp mọi lời cảnh báo của các bác sĩ. Bên cạnh cuộc tranh tài của Jacques và Enzo, Le Grand Bleu còn có câu chuyện tình yêu của Jacques và Johana (Rosanna Arquette). Johana yêu Jacques ngay từ lần gặp gỡ đầu tiên ở xứ Peru xa xôi để rồi sau đó cô, một nhân viên bảo hiểm ở New York, tìm tới mọi nơi Jacques thi đấu để có thể gần gũi với tình yêu của mình và hy vọng sẽ kéo được “đứa con của biển cả” về với mặt đất để sống với cô.

Tuy dùng thoại tiếng Anh nhưng Le Grand Bleu là một bộ phim “đặc” chất Pháp với dàn diễn viên Pháp (trừ Rosanna Arquette là người Mỹ gốc Pháp), đội ngũ sản xuất Pháp và nội dung, chi tiết “rất Pháp”. Tuy thập niên 80 ở Hollywood chứng kiến sự ra đời của nhiều phim lấy bối cảnh biển cả (Blue Lagoon, Free Willy, Splash) nhưng có lẽ không tác phẩm nào có được những thước quay tuyệt vời về biển xanh như Le Grand Bleu. Phim tràn ngập hình ảnh mặt biển long lanh ánh trăng với cá voi nhảy múa, rạn san hô đủ màu sắc và đương nhiên cả đáy biển xanh sâu thẳm nơi người thợ lặn hoàn toàn cô đơn giữa bóng tối mịt mùng. Đích thân Luc Besson là người thực hiện quay những cảnh dưới nước và tài năng của ông, một bậc thầy về hiệu quả hình ảnh, đã biến đáy biển trở thành một nơi huyền bí vừa hấp dẫn lại vừa tràn đầy nguy hiểm. Cứ mỗi một cuộc thi mới giữa Enzo và Jacques, người xem lại phải nín thở cũng những thợ lặn vì không biết họ có thể sống sót để ngoi lên mặt nước để mang theo bí mật của đáy biển sâu hay không. Đóng góp thêm cho hiệu quả hình ảnh là diễn xuất tuyệt vời của bộ ba diễn viên chính, Jacques trầm lắng, Enzo sôi nổi, Johana cuồng nhiệt trong tình yêu. Cộng với kịch bản “original”, thống nhất từ đầu tới cuối và có chiều sâu, Le Grand Bleu hội tụ tất cả những yếu tố tạo nên thành công cho một phim hành động, và cho đến tận phút cuối cùng, phim vẫn thu hút người xem mà không cần tới bất cứ cảnh bắn giết cháy nổ hay kĩ xảo hình ảnh “kiểu Hollywood” nào. Đã từ khá lâu Besson không còn đạo diễn phim (trừ loạt phim hoạt hình Arthur les Minimoys), tuy vậy với những tác phẩm xuất sắc như Léon hay Le Grand Bleu, Besson đã hoàn toàn có thể tự hào về sự nghiệp làm phim của mình.