some quotes....

I just want to tell you, I'm the one who was supposed to take care of everything. I'm the one who was supposed to make everything okay for everybody. It just didn't work out like that. And I left. I left you... And now, I'm an old broken down piece of meat... and I'm alone. And I deserve to be all alone. I just don't want you to hate me.

-Randy 'The Ram' Robinson, The Wrestler

Affichage des articles dont le libellé est 2001 film. Afficher tous les articles
Affichage des articles dont le libellé est 2001 film. Afficher tous les articles

lundi 6 juin 2016

Ali (2001)




Michael Mann là một trong những đạo diễn nổi bật nhất của dòng phim hành động tại Hollywood với các tác phẩm gây tiếng vang lớn như Người Mohican cuối cùng (The Last of the Mohicans, 1992) hay Heat (1995). Năm 2001, lần đầu tiên Mann thử sức với thể loại phim tiểu sử với Ali, tác phẩm nói về cuộc đời của huyền thoại vĩ đại nhất trong lịch sử môn quyền Anh – Muhammad Ali. Tên tuổi của Mann, tầm vóc của Muhammad Ali, thêm vào đó là việc ngôi sao hành động hàng đầu của Hollywood Will Smith được tin tưởng giao vai diễn trung tâm của bộ phim, tất cả đã biến Ali trở thành một trong những món quà Giáng Sinh được mong đợi nhất khi tác phẩm được công chiếu vào đúng ngày 25 tháng 12 năm 2001.


Với Ali, đạo diễn Michael Mann tập trung khắc họa 10 năm đầu sự nghiệp thi đấu chuyên nghiệp của Muhammad Ali giai đoạn 1964-1974. Đây cũng là giai đoạn đáng nhớ nhất trong cuộc đời của huyền thoại quyền Anh, từ khi ông mới chỉ là tay đấm nghiệp dư Cassius Clay, Jr. muốn giành ngôi vô địch hạng nặng thế giới từ tay võ sĩ “bất khả chiến bại” thời điểm đó là Sonny Liston (Michael Bentt) cho tới “Cuộc đấu trong rừng rậm” (“The Rumble in the Jungle”) – trận đấu có lẽ là đáng nhớ nhất trong sự nghiệp của Ali với một huyền thoại quyền Anh khác là George Foreman (Charles Shufford) tại Kinshasa, Zaire năm 1974. Xen giữa hai cuộc đấu đáng nhớ đó, Ali còn đưa tới khán giả rất nhiều sự kiện quan trọng khác trong cuộc đời người võ sĩ vĩ đại, từ việc ông cải đạo sang Đạo Hồi và lấy tên Muhammad Ali, tới giai đoạn ông bị cấm thi đấu, thậm chí là đứng trước nguy cơ phải vào tù vì Ali đã dám đứng lên chống lại lệnh gọi nhập ngũ của Chính phủ Mỹ vì ông tuyên bố mình không muốn tham gia vào những hành động bạo lực vô nghĩa của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam khi mà bất công, phân biệt chủng tộc vẫn còn đầy rẫy ngay trên chính mảnh đất quê hương của ông. Giai đoạn 1964-1974 cũng đánh dấu những năm sôi động nhất của phong trào đấu tranh đòi bình đẳng xã hội cho người da màu tại Hoa Kỳ. Người xem phần nào cũng có thể cảm nhận thấy không khí của những năm tháng nóng bỏng đó qua những thước phim của Ali khắc họa các sự kiện quan trọng trong lịch sử nước Mỹ thời điểm này như vụ ám sát hai lãnh tụ hàng đầu của cộng đồng da màu là Malcolm X (Mario Van Peebles) và Martin Luther King, Jr. (LeVar Burton), hay vai trò của chính Muhammad Ali trong cộng đồng người da màu theo Đạo Hồi ở Hoa Kỳ “Nation of Islam”. Tuy nhiên phần lớn thời lượng hai tiếng rưỡi của bộ phim được dành để khắc họa những suy nghĩ, tâm tư của Ali trong những năm thăng trầm này, cũng như cá tính và tình cảm nồng nhiệt mà ông dành cho người hâm mộ và những người thân thiết.


Tuy được coi là cái tên hút khách hàng đầu Hollywood những năm đầu thập niên 2000 nhưng việc Will Smith được lựa chọn vào vai Muhammad Ali có lẽ đã khiến không ít người lo ngại bởi anh có khuôn mặt rất khác Ali và dáng vóc rắn rỏi nhưng có phần mảnh khảnh của Smith cũng không thực sự phù hợp cho việc thủ vai một tay đấm quyền anh hạng nặng. Tuy nhiên những nỗ lực tăng cân và tập luyện của Will Smith đã giúp anh phần nào gợi nhớ được tới hình ảnh của Muhammad Ali trong những năm tháng đỉnh cao. Đặc biệt trong những phân đoạn mô tả các trận đấu lịch sử của Ali, Will Smith đã thực sự giúp người xem cảm nhận được phong cách thi đấu rất riêng của Muhammad Ali “Lướt nhanh như bướm lượn, đấm mạnh như ong đốt” (“Float like a butterfly, sting like a bee”). Tuy nhiên, với một kịch bản phim tương đối dàn trải và thiếu điểm nhấn, Will Smith đã không thực sự thể hiện được cá tính ấn tượng bên trong và bên ngoài sàn đấu của Muhammad Ali. Bởi vậy mà tuy phần thoại của Smith tràn đầy những câu nói bất hủ của Ali nhưng người xem khó lòng cảm nhận được sức hút của hình tượng Muhammad Ali qua diễn xuất chưa đủ nhiệt của Will Smith.


Cũng rơi vào tình trạng chỉ thành công một nửa như diễn xuất của Will Smith là phần kịch bản và biên tập của phim. Là một bộ phim dày đặc sự kiện, Ali đã đưa tới cho người xem hầu như toàn bộ những sự kiện và gương mặt quan trọng nhất đối với Muhammad Ali trong quãng đời mười năm của ông từ 1964 tới 1974. Từ các cuộc đấu bốc tới tay đấm kì phùng địch thủ Joe Frazier (James Toney), từ những mối tình liên tiếp của Ali với ba đời vợ của ông là Sonji (Jada Pinkett Smith, vợ ngoài đời thực của Will Smith tại thời điểm quay bộ phim), Belinda (Nona Gaye), và Veronica (Michael Michele) tới mối quan hệ nửa công việc, nửa bạn bè của huyền thoại quyền Anh với nhà báo thể thao Howard Cosell (Jon Voight), tất cả đều được khắc họa đầy đủ và rõ ràng trong Ali. Tuy nhiên chính việc chăm chút tới từng chi tiết trong cuộc đời nhiều sự kiện của Muhammad Ali đã khiến bộ phim thiếu đi điểm nhấn cần thiết cho chính nhân vật trung tâm của phim, bởi vậy mà dù đã rất cố gắng nhưng Will Smith đã không thể thực sự làm thỏa mãn người xem về một hình ảnh chân thực và sống động nhất có thể của tay đấm vĩ đại nhất mọi thời đại. Truyện phim dàn trải, thiếu tính kết nối của Ali cũng khiến nhịp phim bị đứt đoạn và không tạo được âm hưởng cần thiết về mặt cảm xúc cho khán giả. Ngay cả điểm sáng của phim – những trường đoạn mô tả các trận đấm bốc đáng nhớ của Muhammad Ali qua phần quay phim xuất sắc của Emmanuel Lubezki cũng không thực sự đem lại cảm giác thỏa mãn cho khán giả khi mà các đối thủ của Ali, vốn cũng là những cái tên vô cùng đáng nhớ của làng quyền Anh như Frazier hay Foreman, bị khắc họa hết sức mờ nhạt tới mức làm giảm đi phần nào giá trị của những cuộc đấu lịch sử này.


Là một bộ phim mang theo nhiều hy vọng của người hâm mộ điện ảnh và thể thao, Ali đã không thực sự thành công trong việc đem lại cho người xem một cái nhìn toàn diện, sâu sắc nhất có thể về Muhammad Ali, một trong những tên tuổi vĩ đại nhất trong lịch sử thể thao Hoa Kỳ. Tuy nhiên, những nỗ lực của đạo diễn Michael Mann và diễn viên Will Smith ít nhất cũng đã đem lại cho những khán giả trẻ, những người vốn đã quá quen với việc thương mại hóa triệt để môn quyền Anh, một cái nhìn khác về giá trị chân thực của môn thể thao này, đó là tinh thần cao thượng, nỗ lực hết mình trên sàn đấu và tư tưởng dấn thân, dám đấu tranh chống lại bất công xã hội bên ngoài sàn đấu. Đại diện cho giá trị chân thực ấy của quyền Anh, không ai khác chính là Muhammad Ali, người đã dám sống và chiến đấu hết mình cho những lý tưởng sống của ông.





=======

Bản đã được biên tập trên Zing.

vendredi 29 août 2014

The Pledge (2001)





The Pledge có cấu trúc "ba hồi" kinh điển. Hồi một theo dạng "điều tra phá án" điển hình, một thanh tra cảnh sát già chỉ có sáu tiếng nữa là nghỉ hưu thì nhận được một vụ án hiếp giết trẻ em tàn bạo, tất nhiên ông nhận và vụ án nhanh chóng được giải quyết khi gã sát thủ ngớ ngẩn bị cảnh sát bắt và tự khai mình là kẻ giết người sau vài thủ thuật hỏi cung "nhỏ". Hồi hai bắt đầu bằng việc viên thanh tra nhận ra vụ án có chỗ uẩn khúc, kẻ giết người có thể vẫn đang nhở nhơ ngoài kia tìm kiếm nạn nhân kế tiếp, nhưng đã nghỉ hưu, lại lộ rõ vẻ mệt mỏi của một con người cô độc ở cuối đường đời, không vợ, không con, ông đành bằng lòng với những buổi câu cá một mình trên sông, giữa cảnh thiên nhiên hùng vĩ, và sau đó là đóng vai người che chở cho mẹ con cô chủ quán Lori. Mạch phim êm đềm của hồi hai kết thúc cũng là lúc hồi ba bắt đầu dồn dập khi mà kẻ thủ ác dường như đã quay lại, và nạn nhân gã chọn lần này lại chính là cô bé tóc vàng ngây thơ con gái của Lori - những người dường như là lẽ sống duy nhất còn lại của viên thanh tra già.

Với cấu trúc ba hồi rõ ràng như vậy, lại có dàn diễn viên "toàn sao" (ngay cả những diễn viên nổi tiếng như Helen Mirren cũng sẵn sàng nhận vai rất nhỏ với thời lượng lên hình chỉ khoảng 5, 10 phút), The Pledge có thể nói là một bộ phim "dễ" để làm đến nơi đến chốn. Nhưng Sean Penn chưa bao giờ chọn phim "dễ" để đạo diễn, và Jack Nicholson cũng chẳng khoái những vai "dễ" để diễn. Dưới bàn tay đạo diễn của Penn, ba hồi của The Pledge được xâu chuỗi lại bằng một sợi chỉ duy nhất - lời thề (the pledge) của viên thanh tra già trước Chúa, và trước mẹ của cô bé nạn nhân vụ án mạng đầu tiên rằng ông sẽ tìm ra thủ phạm, thủ phạm thật sự đã giết con gái bà. Nói đúng hơn thì sợi chỉ ấy có lẽ là số phận phần đời còn lại của viên thanh tra, với điểm đầu là thời khắc ông báo cho cha mẹ cô bé nạn nhân tin dữ giữa không gian náo động và hỗn loạn đầy sức sống của trại gà - cảnh quay có lẽ là ấn tượng nhất của phim, vừa có khung hình đơn giản rất đẹp kiểu điện ảnh, lại vừa khiến người xem ngạt thở vì sự tổng hòa của vụ án dã man, những bóng hình nhân vật nhỏ bé, và âm thanh xáo động khó tả. Sợi chỉ ấy tuy đôi lúc hiện ra rất mỏng manh - đặc biệt là trong những trường đoạn êm đềm của hồi hai. nhưng lại mới chính là lẽ sống của viên thanh tra, cả một đời chiến đấu chống lại lũ quỷ dữ, giờ đây nghỉ hưu ông phải tiếp tục tìm cho mình một bóng ma để theo đuổi, để thấy mình vẫn đang sống, để không rơi vào cái hố điên loạn của nỗi cô đơn và mất phương hướng đến cùng cực. Vì thế càng về cuối hồi ba, tôi càng cảm thấy lo lắng đến ngạt thở cho cái sự mỏng manh của sợi chỉ ấy, vì bàn tay đạo diễn tinh tế nhưng lạnh lùng của Penn chẳng để lộ lấy một manh mối chắc chắn nào cho thấy rằng "con quỷ" mà viên thanh tra đang tìm kiếm là có thật, hay đó chỉ là "ông phù thủy" (the Wizard) sản phẩm từ trí tưởng tượng của lũ trẻ và từ sự hoang tưởng của viên thanh tra già. 

Nhân vật viên thanh tra có lẽ là một trong những vai diễn tuyệt vời nhất của Jack Nicholson mà tôi từng được xem. Đúng, Jack Nicholson cả đời nổi tiếng với tài thủ vai những nhân vật luôn đứng ở ranh giới giữa tỉnh táo và điên loạn. Nhưng trong The Pledge, ngọn lửa cá tính và cái uy lực điện ảnh thường thấy được Jack gói gọn chỉ trong vài ánh mắt, ông thậm chí còn không có quá nhiều thoại để "thể hiện" sự chênh vênh bên bờ vực điên loạn của nhân vật, nhưng thế đã là quá đủ để Jack giúp khán giả hiểu được sự hoảng loạn của viên thanh tra khi mà chẳng một ai tin vào "con quỷ" mà ông đang tìm kiếm. Có thể hình ảnh quá "bình thường" của viên thanh tra già gần hết cả bộ phim sẽ khiến nhiều khán giả cho rằng đây cũng là một vai "bình thường" của Jack, nhưng chỉ với mươi phút cuối phim, tất cả sẽ đều nhận ra rằng phía dưới cái sự "bình thường" ấy là cuộc đấu tranh tâm tưởng không ngừng của viên thanh tra để giữ lại cho mình một lẽ sống, để không trở thành một kẻ mất trí như cái cách mọi người xung quanh đánh giá ông. Tất nhiên ở đây không thể không kể tới tài nghệ đạo diễn của Penn trong việc xây dựng hình tượng nhân vật và đẩy dần xung đột trong phim lên đến đỉnh điểm một cách rất tinh tế, không phô trương nhưng rất chắc chắn và thấm thía, nhưng thực sự thì diễn xuất của Jack sẽ luôn là thứ khán giả nhớ đến đầu tiên khi nhắc đến bộ phim này. Chỉ một năm sau The Pledge, Jack vào vai một "ông già" khác trong About Schmidt của Alexander Payne (cũng là một đạo diễn cực giỏi trong việc xây dựng nhân vật và khai thác năng lực diễn xuất của diễn viên). Cũng là thể hiện một nhân vật phải "làm quen" với những khúc quanh cuối cùng của cuộc đời, nhưng tôi thích vai diễn của Jack trong The Pledge hơn nhiều vì Schmidt trong About Schmidt dễ hiểu, dễ cảm, nhưng cũng "dễ diễn" hơn nhiều (trớ trêu là vai diễn của Jack trong About Schmidt mới được đề cử Oscar). Đã 4 năm kể từ bộ phim cuối cùng của Jack (How Do You Know năm 2010) và gần 10 năm kể từ vai diễn đáng kể cuối cùng của Jack (trong The Departed năm 2006), cũng như nhiều người (có lẽ vậy) tôi rất mong được xem những vai diễn mới của Jack, nhưng ở cái tuổi 77 có lẽ Jack cũng khó tìm được cho mình một nhân vật ưng ý để thể hiện tài nghệ (và liệu ông còn cái cảm hứng diễn xuất hừng hực như trong quá khứ không?). Thôi đành bằng lòng với những bộ phim cũ của Jack, và tự an ủi rằng mình đã và đang được xem một trong những diễn viên xuất sắc nhất trong lịch sử Hollywood, đã được chứng kiến Jack thể hiện những vai diễn đa diện, nhiều màu sắc nhưng luôn khiến khán giả phải nhớ, phải suy nghĩ, như viên thanh tra trong The Pledge.

Empire Magazine gần đây đã cho đăng online một bài tổng hợp rất xuất sắc về sự nghiệp diễn xuất của Jack Nicholson thuộc loạt bài với cái tựa rất kêu là "Gods Among Us":

http://www.empireonline.com/features/empire-classic-jack-nicholson






vendredi 14 janvier 2011

Millennium Actress (2001)


Hôm nay tôi may mắn được đi xem buổi chiếu Millennium Actress, tác phẩm của Satoshi Kon-một trong những đạo diễn tôi yêu thích nhất, với sự tham gia của ông Masao Maruyama, người đồng sáng lập hãng hoạt hình nổi tiếng Madhouse, một trong những cộng sự thân thiết của Satoshi Kon và là người được đạo diễn dành cho những lời hết sức chân trọng và cảm động cuối đời. Nói là "may mắn" vì sau buổi chiếu tôi được chứng kiến tình cảm của ông Maruyama dành cho người bạn đồng nghiệp của mình thế nào, ông lặng lẽ lau nước mắt (có lẽ ông đã khóc nhiều khi xem phim) rồi cúi gập người xin lỗi khán giả vì không thể cầm lòng được khi xem lại một trong những tác phẩm ưng ý nhất của Satoshi Kon, người đã qua đời tháng 8 năm ngoái vì bệnh ung thư. Tôi có hỏi ông rằng khi còn sống Satoshi Kon cảm thấy hài lòng nhất với tác phẩm nào của mình, Maruyama trả lời rằng Satoshi Kon, hay bất cứ nhà làm phim nào khác, đều chỉ hài lòng nhất với tác phẩm mình dự định làm trong tương lai. Riêng cá nhân tôi thì trừ phim bộ Paranoia Agent (vốn cũng cực kì xuất sắc) thì hai tác phẩm tôi thích nhất của Satoshi Kon có lẽ là Millennium Actress và Tokyo Godfathers, hai bộ phim có nhịp độ cực kì nhanh, gồm nhiều câu chuyện nhỏ lồng vào nhau tạo thành một cốt truyện tương đối rắc rối cho người xem nhưng lại rất đơn giản nếu như người xem nắm được tinh thần chung của tác phẩm, đó là câu chuyện về những con người đi tìm lại chính mình (identity).

Millennium Actress kể về cuộc đời của Chiyoko Fujiwara, một ngôi sao sáng của làng điện ảnh Nhật Bản nhưng đã từ lâu rút về ở ẩn và chỉ nhận lời thuật lại cuộc đời mình cho đạo diễn Genya Tachibana, một "fan hâm mộ" cuồng nhiệt của bà, vào những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời mình. Là một con người của điện ảnh đúng nghĩa, cuộc đời của Chiyoko-san được bà kể lại cũng thông qua những bộ phim bà từng trải qua, những vai diễn mà bà từng cống hiến hết sức lực và tâm trí để thể hiện, và trên hết là thông qua cuộc tìm kiếm người họa sĩ bí ẩn mà bà gặp lúc đầu đời và là lý do thúc đẩy bà dấn thân vào nghiệp điện ảnh. Suốt cả bộ phim, sẽ là rất khó cho khán giả nếu họ cố tách biệt đâu là "phim", đâu là "đời thực" vì cuộc đời của Chiyoko cũng chính là một bộ phim lớn với đủ cung bậc cảm xúc, với đủ loại "kịch bản" và "vai diễn", với cả những nhân vật phản diện độc ác và cả những vai phụ thầm lặng (như ông đạo diễn vụng về Tachibana), và có lẽ bản thân Chiyoko cũng chẳng thể phân biệt được đâu là đời thực, đâu là vai diễn cho tới giờ phút bà lặng lẽ rút khỏi màn bạc.

Maruyama-san trong buổi chiếu

Với Millennium Actress, đạo diễn Satoshi Kon đã đem lại cho người yêu điện ảnh Nhật, đặc biệt là những người yêu thích Giai đoạn hoàng kim (thập niên 50, 60), một món quà vô cùng quý giá - tình yêu điện ảnh thể hiện qua sự hết lòng vì nghề nghiệp của Chiyoko, của Tachibana, và nhất là qua vô số những hình ảnh gợi nhớ các bộ phim, các diễn viên nổi tiếng trong quá khứ của nước Nhật. Người xem có thể cảm thấy hơi thở Xứ tuyết từ Mizoguchi, từ Naruse và nhất là từ Kurosawa (trong phim có hẳn một trường đoạn tương tự như Kumonosu-jo, hay Throne of Blood, bộ phim xuất sắc của Kurosawa) hay hình ảnh của những ngôi sao huyền thoại một thời như Hideko Takamine (người vừa qua đời trong những ngày cuối cùng của năm 2010) hay Setsuko Hara. Ông Maruyama hôm nay có khẳng định rằng Satoshi Kon sáng tạo nên Chiyoko-san dựa trên sự tổng hòa của những ngôi sao trong quá khứ, để với mục đích duy nhất là đưa tới người xem sự gợi nhớ quá khứ, gợi nhớ tình yêu và sự chân trọng đích thực đối với điện ảnh. Tuy cũng biết như vậy nhưng cứ mỗi lần xem bộ phim này, tôi lại nhớ đến nét đẹp "mãi mãi xuân xanh" của Setsuko Hara, diễn viên tôi yêu thích vô cùng qua những bộ phim của Yasujiro Ozu nhưng cũng là người tôi chẳng có lấy một thông tin nào kể từ ngày bà lui về ở ẩn sau cái chết của đạo diễn Ozu năm 1963. Vì thế câu hỏi đầu tiên mà tôi muốn hỏi ông Maruyama hôm nay là thông tin về Hara Setsuko - liệu bà còn sống hay đã chết? - một lần nữa tôi lại nhận được câu trả lời giản dị từ Maruyama, đó là báo chí Nhật, và người làm điện ảnh Nhật không tìm hiểu về những thông tin đó, vì họ muốn giữ nguyên cái nguyện vọng ẩn vào quá khứ của Setsuko Hara cũng như muốn giữ mãi cái hình ảnh đẹp đẽ và trong sáng mà bà đã thể hiện trên màn ảnh nửa thế kỷ trước.

Satoshi Kon không rút lui vào quá khứ, ông qua đời quá sớm với một bộ phim vừa xong kịch bản và storyboard, nhưng có lẽ nhiều năm nữa người ta vẫn sẽ nhớ tới những bộ phim của ông, cũng như nhớ tới tình yêu điện ảnh của Satoshi Kon thể hiện qua bộ phim này, hay qua những lời cuối cùng ông dành tặng cho các khán giả của mình:

Sayonara (Goodbye)

How could I forget, May 18th of this year.

I received the following pronouncement from a cardiovascular doctor at Musashino Red Cross Hospital.

"It's the latter stages of pancreatic cancer. It's metastasized to several bones. You have at the most half a year left to live."

My wife and I listened together. It was a fate so unexpected and untenable, that the two of us together could barely take it.

I used to honestly think that "I can't help it if I die any day." Still, it was so sudden.

To be sure, there were some signs. 2 to 3 months before that I'd had strong pains in several places on my back and in the joints of my legs; I'd lost strength in my right leg and found it hard to walk, and I'd been going to an acupuncturist and a chiropractor, but I wasn't getting any better. So after having been examined in an MRI and a PET-CT and such advanced machinery, came the sudden pronouncement of the time I had left.

It was as if death had positioned itself right behind me before I knew it, and there was nothing I could do.

After the pronouncement, my wife and I researched ways to prolong my life. It was literally a life or death situation. We received the support of staunch frends and strong allies. I rejected anti-cancer medication, and tried to live with a view of the world slightly different from the norm. The fact that I rejected what was "expected (normal)" seemed to me to be very much like me.

I've never really felt that I belonged with the majority. It was the same for medical care, as with anything else. "Why not try to keep living according to my own principles!" However, as is the case when I'm trying to create a work [a film], ones willpower alone didn't do the job. The illness kept progressing day by day.

On the other hand, as a member of society, I do accept at least half of what society in general holds to be right. I do pay taxes. I'm far from being an upstanding citizen, but I am a full member of Japanese society. So, aside from the things I needed to do to prolong my life from my own point of view, I also attempted to do all the things necessary to "be ready to die properly". I don't think I managed to do it properly though. (But) one of the things I did was, with the cooperation of 2 friends that I could trust, set up a company to take care of things like the measly number of copyrights that I hold. Another thing that I did was, to insure that my wife would take over any modest assets that I had smoothly by writing a will. Of course, I didn't think there would be any fighting over my legacy or anything, but I wanted to make sure that my wife, who would remain behind in this world, would have nothing to worry about - and besides, I wanted to remove any anxiety from myself, the one who was going to take a little hop over there, before I had to leave.

The paperwork and research necessary for these tasks, which neither my wife nor I were good at doing, were taken care of speedily by wonderful friends. Later on, when I developed pneumonia and was at death's door, and put my final signature on the will, I thought that if I died right then and there, it couldn't be helped.

"Ah...I can die at last."

After all, I'd been brought by ambulance to the Musashino Red Cross Hospital 2 days before that; then brought back again to the same hospital by ambulance the day after. Even I had to be hospitalized and undergo many examinations. The result of those examinations: pneumonia, water in my chest, and when I asked the doctor [straight out], the answer I received was very businesslike, and I was in a way grateful for that.

"You may last 1 or 2 days...even if you survive this, you probably have until the end of the month."

As I listened, I thought "It's like he's telling me the weather forecast", but still the situation was dire.

That was July the 7th. It was a rather brutal Tanabata for sure.

So, I decided right there and then.

I wanted to die at home.

I might inconvenience the people around me, but I asked them to see how I could escape and go back home. [I was able to do so] thanks to my wife's efforts, the hospital's cooperation despite their position of having given up on me, the tremendous help of other medical facilities, and the coincidences that were so numerous that they only seemed to be gifts from heaven. I've never seen so many coincidences and events falling into place so neatly in real life, I could barely believe it. This wasn't Tokyo Godfathers after all.

While my wife was running around getting things in place for my escape, I was pleading with doctors "If I can go home for even half a day, there are things I can still do!", then waiting alone in the depressing hospital room for death. I was lonely, but this was what I was thinking.

"Maybe dying won't be so bad."

I didn't have any reasons for it, and perhaps I needed to think like that, but I was surprisingly calm and relaxed.

However, there was just one thought that was gnawing away at me.

"I don't want to die here..."

As I thought that, something moved out from the calendar on the wall and started to spread around the room.

"Oh dear, a line marching out from the calendar. My hallucinations aren't at all original."

I had to smile at the fact at my professional instincts were working even at times like this, but in any case I was probably the nearest to the land of the dead that I'd ever been at that point. I really felt death very close to me. [But] with the help of many people, I miraculously escaped Musashino Red Cross and came back home, wrapped up in the land of the dead and bedsheets.

I should emphasize that I have no criticism of or hatred for Musashino Red Cross Hospital, so don't misconstrue me.

I just wanted to go home to my own house. The house where I live.

I was a little surprised that, when I was being carried into my living room, as a bonus, I experienced that deathbed experience everyone is familiar with of "looking down on your body being carried into the room from a place high above". I was looking down on myself and the scene around me from a position several meters above ground, through a wide-angle-ish lens and flash lighting. The square of the bed in the middle of the room seemed very large and prominent, and my sheet-wrapped body was being lowered into the middle of the square. None too gently it seemed, but I'm not complaining.

So, all I had to do was to wait for death in my own home.

However.

It seems that I was able to overcome the pneumonia.

Eh?

I did think like this, in a way.

"I didn't manage to die! (laugh)"

Afterwards, when I could think of nothing else but death, I thought that I did indeed die once then. In the back of my mind, the world "reborn" wavered several times.

Amazingly, after then my life-force was rejuvenated. From the bottom of my heart, I believe this is due to the people who helped me; first and foremost my wife, and my supportive friends, the doctors and nurses, and the care managers.

Now that my life-force had been restarted, I couldn't waste my time. I told myself that I'd been given an extra life, and that I had to spend it carefully. So I thought that I wanted to erase at least one of the irresponsibilities that I'd left behind in this world.

To be truthful, I'd only told the people closest to me about the cancer. I hadn't even told my parents. In particular, because of various work-related complications, I couldn't say anything (to people) even if I wanted to. I wanted to announce my cancer on the internet and report on my remaining life, but if Satoshi's death was scheduled, there might be some waves made, however small. For these reasons, I acted very irresponsibly to people clear to me. I am so sorry.

There were so many people that I wanted to see before I died, to say even one word of greeting to. Family and relatives, old friends and classmates from elementary and middle and high school, the mates I met in college, the people I met in the manga world, with whom I exchanged so much inspiration, the people in the anime world whose desks I sat next to, went drinking with, with whom I competed on on the same works, the mates with whom I shared good and bad times. The countless people I was able to know because of my position as a film director, the people who call themselves my fans not only in Japan but around the world, the friends I'd made via the web.

There are so many people that I want to see at least once (well there are some I don't want to see too), but if I see them I'm afraid that that the thought that "I can never see this person again" will take me over, and that I wouldn't be able to greet death gracefully. Even if I had recovered, I had very little life force left, and it took a lot of effort to see people. The more people wanted to see me, the harder it was for me to see them. What irony. In addition, my lower body was paralyzed due to the cancer spreading to my bones, and I was prone on my bed, and I didn't want people to see my emaciated body. I wanted most of the people I knew to remember me as the Satoshi that was full of life.

I'd like to use this space to apologize to my relatives, friends and acquaintances, for not telling you about my cancer, for my irresponsibility. Please understand that this was Satoshi's selfish desire. I mean, Satoshi Kon was "that kind of guy". When I envision your faces, I only have good memories and remember (your) great smiles. Everyone, thank you for all the truly great memories. I loved the world I lived in. Just the fact that I can think that makes me happy.

The many people that I met throughout my lifetime, whether they were positive or negative, have helped to shape the human being that is Satoshi Kon, and I am grateful for all of those encounters. Even if the end result is an early death in my mid 40s, I've accepted this as my own unique destiny. I've had so many positive things happen to me after all.

The thing I think about death now. "I can only say, it's too bad." Really.

However, even though I can let go of many of my irresponsible actions [by not telling people], I cannot help regretting two things. About my parents, and about Madhouse [founder] Maruyama-san.

Even though it was rather late, there was no choice but to come clean with the whole truth. I wanted to beg them for forgiveness.

As soon as I saw Maruyama-san's face when he came to see me at home, I couldn't stop the flow of tears or my feeling of shame. "I'm so sorry, for ending up like this..." Maruyama-san said nothing, and just shook his head and gripped both my hands. I was filled with thankfulness. Feelings of gratitude and joy, that I'd been lucky enough to work with this person, came over me like a landslide. It may be selfish, but I felt as though I had been forgiven in that instant.

My biggest regret is the film "Dreaming Machine". I'm worried not only about the film itself, but about the staff with whom I was able to work with on the film. After all, there's a strong possibility that the storyboards that were created with (our) blood, sweat and tears will never be seen. This is because Satoshi Kon put his arms around the original story, the script, the characters and the settings, the sketches, the music...every single image. Of course there are things that I shared with the animation director, the art director and other staff [members], but basically most of the work can only be understood by Satoshi Kon. It's easy to say that it was my fault for arranging things this way, but from my point of view I made every effort to share my vision with others. However, in my current state I can only feel deep remorse for my inadequacies in these areas. I am really sorry to all of the staff. However, I want them to understand, if only a little bit. Satoshi Kon was "that kind of guy", and, that's why he was able to make rather weird anime that was a bit different. I know this is a selfish excuse, but think of my cancer and please forgive me.

I haven't been idly waiting for death, even now I'm thinking with my weak brain of ways to let the work live even after I am gone. But they are all shallow ideas. When I told Maruyama-san about my concerns about "Dreaming Machine", he just said "Don't worry. We'll figure out something, so don't worry."

I wept.

I wept uncontrollably.

Even with my previous movies, I've been so irresponsible with the productions and the budgets, but I always had Maruyama-san figure it out for me in the end.

This time is no different. I really haven't changed.

I was able to talk to my heart's content with Maruyama-san. Thanks to this, I was able to feel, at least a little, that Satoshi Kon's talents and skills were of some value in our industry.

"I regret losing your talent. I wish that you were able to leave it for us."

If Madhouse's Maruyama-san says that, I can go to the netherworld with a little bit of self-pride after all. And of course, even without anyone else telling me this, I do feel regret that my weird visions and ability to draw things in minute detail will be lost, but that can't be helped. I am grateful from the bottom of my heart that Maruyama-san gave me the opportunity to show the world these things. Thank you, so very much. Satoshi Kon was happy as an animation director.

It was so heartbreaking to tell my parents.

I'd really intended to go up to Sapporo, where my parents live, while I was still able to, but my illness progressed so unexpectedly and annoyingly fast that I ended up calling them on the telephone from the hospital room as I was closest to death.

"I'm in the late stages of cancer and will die soon. I was so happy being born as a child to Father and Mother. Thank you."

They must have been devastated to hear this out of the blue, but I was certain I was going to die right then.

But then I came back home and survived the pneumonia. I made the big decision to see my parents. They wanted to see me too. But it was going to be so hard to see them, and I didn't have the will to. But I wanted to see my parents' faces one last time. I wanted to tell them how grateful I was that they brought me into this world.

I've been a happy person. Even though I must apologize to my wife, my parents and all the people that I love, that lived out my life a bit too faster than most.

My parents followed my selfish wishes, and came the next day from Sapporo to my house. I can never forget the first words out of my mother's mouth when she saw me lying there.

"I'm so sorry, for not bringing you into this world with a stronger body!"

I was completely speechless.

I could only spend a short time with my parents, but that was enough. I had felt that if I saw their faces, that it would be enough, and it really turned out that way.

Thank you, Father, Mother. I am so happy that I was born into this world as the child of the both of you. My heart is full of memories and gratitude. Happiness itself is important, but I am so grateful that you taught me to appreciate happiness. Thank you, so very much .

It's so disrespectful to to die before ones parents, but in the last 10 plus years, I've been able to do what I want as an anime director, achieve my goals, and get some good reviews. I do feel regret that my films didn't make a lot of money, but I think they got what they deserved. In these last 10 plus years in particular I've felt as though I've lived more intensively than other people, and I think that my parents understood what was in my heart.

Because of the visits by Maruyama-san and my parents, I feel as though I've taken a big burden off my shoulders.

Lastly, to my wife, about whom I worry the most, but who has been my support until the end.

Since that time-left pronouncement, we drowned ourselves in tears together so many times. Every day was brutal for both of us, physically and mentally. There are almost no words for it. But the reason why I was able to survive those difficult days was because of the words that you said to me right after we received the news.

"I'll be at your side [run with you] until the end."

True to those words, as though you were leaving my worries in the dust, you skillfully directed the demands and requests that came rushing towards us like a landslide, and quickly learned how to take care of your husband. I was so moved, watching you deal with things so efficiently.

"My wife is awesome."

No need to keep saying that now, you say? No no. You are even more awesome now than you ever were - I truly feel this. Even after I have died, I believe that you will send Satoshi Kon to the next world with grace. Ever since we got married, I was so wrapped up in "Work, work" that I was only able to spend some time at home after the cancer - such a shame.

But you stood close to me, you always understood that I needed to immerse myself in my work, that my talent was there. I was happy. Truly happy. During my life, and as I wait for death, I just can't express my gratitude to you enough. Thank you.

There are so many things, countless things, that I worry about, but everything needs an end. Lastly, to Doctor H who agreed to see me to the end in my home, even though it's something not done these days, and his wife and nurse, K-san, I would like to express my deep gratitude. Medical care in a private home is very inconvenient, but you patiently dealt with the numerous aches and pains that cancer brings on, and endeavores to make my time until the final goal called death be as comfortable as possible. I can't say how much you helped me. And you didn't just deal with this difficult and arrogant patient as if it were just your jobs, but communicated with me as human beings. I cannot say how much of a support you were to me, and how much you saved me. I was encouraged by your qualities as human beings several times. I am deeply deeply grateful.

And, this is really the last, but from shortly after I received that pronouncement in mid-May until now, I've been lucky to have the cooperation, help and mental support, both personally and in business, from 2 friends. My friend T, who has been a friend since high school and is a member of KON'Stone Inc, and producer H, I thank you both from the bottom of my heart. Thank you so much. It's hard for me with my measly vocabulary to express my gratitude adequately to you both. My wife and I have both received so much from you.

If you two hadn't been there for us, I am sure that I'd be anticipating death while looking at my wife here as she sits by my side with considerably more trepidation and worry. I am really in your debt.

And, if I may ask you for one more thing - could you help my wife send me over to the other side after my death? I'd be able to get on that flight with my mind at rest if you could do that for me. I ask this from my heart.

So, to everyone who stuck with me through this long document, thank you. With my heart full of gratitude for everything good in the world, I'll put down my pen.

Now excuse me, I have to go.

Satoshi Kon

dimanche 2 mai 2010

Vanilla Sky (2001)


Thật khó mà nhận xét xem Vanilla Sky là một phim hay hay dở vì với cốt truyện phức tạp và nhiều lớp nghĩa thế này thì ít nhất phải xem phim 2 lần mới có thể hiểu sơ sơ xem phim nói về điều gì (một dạng phim kiểu Magnolia). Tuy nhiên thì Vanilla Sky vẫn có những trademark của Cameron Crowe đó là phần thoại catchy với rất nhiều câu thoại ấn tượng, lãng mạn, cùng với cách xây dựng nhân vật nữ chính (trong phim này là Cameron Diaz/Penélope Cruz) rất đẹp, nổi bật và giàu cảm xúc không kém gì các vai nữ của Say Anything, Jerry Macguire và Almost Famous, và tất nhiên phần nhạc phim vẫn được Crowe (một cựu phóng viên của The Rolling Stone và có vợ là giọng nữ của ban Heart) làm tuyệt vời. Một số câu thoại hay trong phim:

Sofía: I think she's the saddest girl to ever to hold a martini.
===
Julie: Don't you know that when you sleep with someone, your body makes a promise whether you do or not.
===
Brian: Just remember, the sweet is never as sweet without the sour, and I know the sour.
===
David: My father wrote about this in his book. Chapter 1... Page 1... Paragraph 1: What is the answer to 99 out of 100 questions?... Money.

Là một phim psy với rất nhiều ảo giác (thậm chí là khó có thể phân biệt đâu là hiện thực, đâu là ảo ảnh trong phim) nhưng ảo giác hay không thì các pha lãng mạn trong phim vẫn được thực hiện đẹp theo "kiểu Crowe", trường đoạn hay nhất có lẽ là đêm đầu tiên của Cruise và Cruz, chẳng cần những pha "nóng bỏng", chỉ cần những câu thoại nhẹ nhàng và cái nhìn, cử chỉ của hai người, khán giả cũng có thể cảm nhận được sợi dây gắn kết giữa hai nhân vật. Cruise và Cruz còn có một đoạn "tâm sự trên giường" rất hay và lãng mạn:

Sofia: Do you love me? I mean, really love me?
Sofia: Because if you don't...
Sofia: I'll just have to kill you.
David: You see, my next life?
David: In my next life... I'm gonna come back as this mole right here. (chỉ tay lên ngực trần của Sofia)
David: Seriously, this mole.
David: You'll have to wear bikini tops to work and loose-fitting shirts... so that I can breathe.

Những câu thoại và cử chỉ khiến tôi liên tưởng đến Ralph Fiennes và Kristin Scott-Thomas trong The English Patient, hai đoạn đều đẹp và lãng mạn như nhau nhưng The English Patient đáng nhớ hơn có lẽ vì cốt truyện giản dị và cái kết u sầu của nó?

Một phim nên xem và nên xem nhiều hơn một lần (và tất nhiên xứng đáng hơn nhiều cái điểm 6.9 của nó trên IMDb).

mercredi 21 octobre 2009

The Score (2001)


Phim này dại dột xem theo lời gợi ý chân thành của BV, đúng từ là "dại dột" vì phim quá chán so với dàn diễn viên sáng chói của nó.

Nội dung phim khá đơn giản, Nick Wells (Robert De Niro), chuyên gia "đột vòm" trong một phi vụ làm ăn tình cờ chứng kiến cảnh thân mật của một cặp tình nhân trẻ, Wells chợt nhận ra mình đã già, cô độc và thèm muốn có một gia đình thực sự với Diane (Angela Bassett), cô bạn gái nhất quyết bắt Wells phải bỏ nghề rồi mới tính chuyện lâu dài. Quyết tâm đánh một mẻ lớn cuối cùng (take the last big shot), Wells được ông bạn làm ăn Max (Marlon Brando) gợi ý một "mối" có vẻ dễ dàng so với tay nghề của mình, đó là đánh cắp một chiếc quyền trượng của Hoàng gia Pháp có giá hàng chục triệu USD nay nằm trong kho của Hải quan Canada tại Montréal. Nói là dễ dàng vì Max đã có tay trong ở Hải quan Canada, Jack (Edward Norton), một thanh niên trẻ có vẻ ngoài thư sinh nhưng cực kì lạnh lùng, quyết đoán và tất nhiên, thông minh. Bằng cách giả làm người bị thiểu năng, Jack đã trà trộn được vào đội ngũ quét dọn ban đêm của Hải quan Canada và tìm hiểu được tường tận mọi đường ra lối vào của khu nhà kho kiên cố dưới lòng đất này. Là một phim heist (trộm cướp) truyền thống, gần như toàn bộ thời gian của The Score được dành cho công đoạn chuẩn bị và thực hiện vụ đánh cắp chiếc quyền trượng, phim không có đột phá gì mới kể cả về nội dung và cách thực hiện, vẫn chỉ là những trick đã từng được dùng trong Mission Impossible hay một loạt motive đã được dùng mòn trong Ronin hay Heat (last big shot), cả hai phim sau De Niro đều đóng chính. Twist của The Score cũng phải nói là quá dễ đoán và làm người xem hơi hẫng hụt vì đã không khai thác được hết (undermine) đầu óc (có vẻ thông minh) của Jack và thậm chí còn khiến phim mất sự nhất quán vì ở khi xuất hiện đầu phim Jack tỏ ra cực kì ma mãnh, giả làm người thiểu năng giống hệt người thiểu năng thật (mà như lời Roger Ebert bình thì thậm chí Sean Penn trong I am Sam cũng không thể làm tốt hơn Norton trong The Score được), ấy vậy mà càng về sau Jack lại càng biến thành một gã thanh niên nông nổi, máu mê chiến thắng và tiền tài tới mức lú lẫn. Thực tế thì Frank Oz đã undermine cả ba diễn viên chính, vốn đều là những ngôi sao có tài năng diễn xuất thực sự và đều đã có những vai diễn thành công khá giống với nhân vật trong The Score - De Niro có vai trong Heat thậm chí là Brazil, còn Norton có vai trong Primal Fear. Kết quả là ba cái tên xuất sắc De Niro, Brando (vai diễn cuối cùng trong sự nghiệp của ông!) và Norton bị biến thành ba cái "máy đọc thoại" với những câu thoại nhạt "như lấy ra từ danh bạ điện thoại", trừ một số câu đối thoại khá "đời" và sâu sắc giữa Jack và Nick, người xem không được "sướng óc" nhiều trong phim vì sự thiếu vắng của các đoạn thoại tinh tế. Về mặt kĩ thuật thì tất nhiên, The Score không thể tạo ra đột biến gì mới nếu chỉ dừng lại ở công thức phim heist kiểu truyền thống, đơn giản vì khán giả năm 2009 sẽ thấy "nực cười" trước những công nghệ "vớ vẩn" mà Nick và Jack sử dụng ở năm 2001, quả thực công nghệ ngày nay tiến với tốc độ quá nhanh mà nếu đạo diễn chỉ chạy theo công nghệ thời thượng thì chẳng chóng thì chầy (dưới 5 năm) phim của ông ta sẽ lạc hậu.

Phải nói thêm là tôi chê nhiều như vậy cũng chỉ vì hy vọng hơi nhiều vào 3 cái tên mình yêu thích cũng như cái trailer đặc sắc của phim (dạo này mình rất hay bị lừa vì trailer). Chứ thực ra The Score cũng là một phim giải trí xem được nhờ vào các pha hành động được biên tập gọn, nội dung phim khá căng thẳng cộng thêm sự hấp dẫn không bao giờ cũ của dòng phim heist. Giá mà twist phim khó đoán hơn thì phim sẽ hay hơn, nhưng không có nó thì The Score cũng đủ để làm hài lòng cho những người hâm mộ phim hành động.

dimanche 7 juin 2009

Malèna (2001)


Thực ra biết tiếng phim này đã từ lâu, một phần vì content "full of nude scenes", một phần vì đạo diễn nhưng mình chưa từng có ý định xem phim này vì cứ tưởng tượng ra một phim rất buồn bã với cái style quen thuộc: thiếu phụ chờ chồng. Nhưng sau khi bạn Gà ca ngợi mình mới quyết định mượn thư viện vì xem vì có lẽ nó không buồn như mình tưởng. Đúng thế thật, phim quá buồn bã không có đất trong phim của Tonatore. Nội dung phim thì vẫn đúng như mình đã từng đọc qua, một thiếu phụ trẻ, đẹp, quyến rũ, chồng chết ngay từ những ngày đầu cuộc chiến nơi châu Phi xa xôi, ngày ngày phải sống giữa hai làn nước dữ: Sự thèm muốn khao khát xác thịt của lũ đàn ông và sự ghen tị pha lẫn ghen tuông của lũ đàn bà nơi thành phố nhỏ. Cuộc sống tưởng chừng ép cho Malèna tan nát với những nỗi đau ập đến liên tiếp, với sự tàn khốc của cuộc sống, với cảm giác cô độc khi ngay đến người thân yêu nhất của cô là ông bố nhà giáo cũng từ mặt cô vì những lời đồn đại ác nghiệt, vậy mà cô vẫn sống, vẫn đẹp, vẫn quyến rũ, chẳng ai rõ vì sao cô có thể nuốt nỗi đau vào mà sống như thế, khi mà mỗi ngày của cuộc sống nước Ý thời chiến, nỗi đau của cô lại càng dày hơn. Có lẽ Tonatore muốn giữ mãi cái màn sương mờ ấy khi để Malèna hiện ra trước người xem qua con mắt của một cậu bé mới lớn, người thầm yêu trộm nhớ Malèna mà chỉ dám biểu lộ tình cảm ấy qua việc ... nhổ nước bọt vào cốc rượu hoặc ... đái vào cái ví của những kẻ dèm pha cô. Motif của Malèna có nhiều cái giống với tác phẩm hay và xúc động nhất của Tonatore - cuộc đời qua con mắt một đứa trẻ, xã hội Sicilia đầy mâu thuẫn thu nhỏ trong một cái quảng trường, nơi hiện diện tất cả những niềm vui, nỗi buồn của cuộc sống, và tất nhiên, mọi thứ được lồng trong tiếng nhạc thánh thót, có chút gì đó hoài cổ và tràn đầy tình cảm lãng mạn của Ennio Morricone. Nếu xét về cốt truyện thì Malèna buồn hơn Cinema Paradiso, nhưng người xem vẫn không cảm thấy quá nặng nề vì Malèna có rất nhiều chi tiết hài hước phồn thực kiểu Ý, và trên hết là cái kết của phim không buồn hay thậm chí là làm người xem hơi hẫng so với kết cấu cả bộ phim. Dù sao đây vẫn là một bộ phim hay, đẹp và lạ so với motif chung về phim "mối tình đầu".

Mà lần này xem rất bực mình vì lần đầu tiên xem phim ở Pháp mà vớ phải bản bị cắt xén, toàn bộ cảnh hở hang bị cắt sạch, bất chấp việc nó làm hỏng mạch phim và cắt đứt mạch cảm xúc của người xem, ngạc nhiên cái là cảnh hở public hair bị cắt đã đành, đằng này cứ cảnh nào hở hang, bất kể "trên" hay "dưới" đều bị cắt không thương tiếc.