The Sparring Partner (2022)

 

An excellent film that contains all the trademarks of Hong Kong cinema at its height (in the past). Quality speaking, I would give this one a four due to the excessive violence at parts, the too-ambitious intention of the filmmakers to cover too much ground (and too many genres) within just one film (which made the film a little bit longer than necessary), or the subpart production value at parts. But since such excellence in filmmaking is really a rarity in Hong Kong cinema nowadays, and also due to the fact that this film pays a lot of very good homage to Hong Kong cinema and television of the past, I am more than happy to give its another half a star. Watching this film really made me longing to the courtroom TV series that once dominated TVB and ATV, or the hilariously graphical horror/lewd Cat-III Hong Kong films featuring well-known actors like Anthony Wong (The Untold Story, Ebola Syndrome, Erotic Nightmare) or Simon Yam (Dr. Lamb) that actually borrowed a lot from ACTUAL notorious crimes/affairs in Hong Kong - a small land that somehow possesses so many psychopaths or criminals with psychopathic acts even until this very day (the very recent murder of the model Abby Choi, whose body was chopped up by her in-laws is shockingly not much different from the crime retold by this film, which itself took "inspiration" from true events decades ago). Even the blending of themes and rapid switch of settings and roles is also a cerebral trademark of Hong Kong cinema (one can only look at Tsui Hark's most recent section in Septet: The Story of Hong Kong to understand such long-lasting influence of this style of filmmaking in Hong Kong). Therefore, I am absolutely not surprised when it was announced that this film totally dominated the nomination list of this year's Hong Kong Film Award (why Septet has no love in this latest edition of the HKFA, though, I have no idea!). I have no doubt that this film will win most, if not all of these HKFA categories that it was nominated. Really, this film not only has a wonderfully written script full of nuances, emotions, revelations, and twist-and-turns (and also an intriguing ending fully open for different interpretations), but such script was delivered extremely well by the very able cast (that does not have a lot of "star power" like many other Hong Kong films these days with better-known cast) that was able to tell the story of each character, and to share with the audience the uncertain feeling of any juror when facing with the decision of what is "right", what is "wrong", what is "just", what is "unjust" without truly knowing the stories and "characters" behind such horrendous crimes like the parricide depicted in this film (coincidentally enough, Louisa So, who played probably the only true "hero" of the film - the lawyer for the "stupid" defendant, was also a major cast in Detective Investigation Files - THE best whodunit/detective series that TVB has ever produced). In fact, this layered film is much more than "just" a good courtroom film (despite its seemingly "superficial" and greasy look), as it is also a "whodunit", a philosophical discourse on the good and the evil (ALL characters, leading or supporting, in this film are very well-crafted and have a lot of nuance to the point that even by the end of the film, one can hardly tell who is good, who is bad, who is villain, who is hero), and even a commentary about the disarray of the Hong Kong society post-1997. Technically speaking, this is also an excellent product thanks to a very distinctive aesthetics, impactful sound design, and many interesting shots that truly highlight the complexity of its sophisticated stories and characters (among them, I particularly like the "confession-style" shot of the exchange between the prosecuting lawyers and the main villain's cousin). A very memorable film, and might be a tiny glimpse of hope for a revival, if any, of Hong Kong cinema, I truly wish. 

Septet: The Story of Hong Kong (2022)

This film is just a surprise to me. I know that it did come out somewhere this year but do not have any intention to watch it due to its lack of critical response or festival buzz (sadly mostly due to COVID - hopefully Johnnie To and Milky Way still have enough orders or financial backing to sustain any loss from this film's unfortunate-timing release), especially given the tepid output, quality- and quantity-wise, of Hong Kong cinema these days. Thanks to a long flight on an Asian airline, however, I had the chance to watch the film and got pretty emotional as it reminded me a lot of "the good old days" of Hong Kong cinema. I have to say that I really admire Johnnie To for his ability to "navigate" the Chinese censorship system to be able to pump out good films with investment from Mainland even. One ingredient surely is the lack of direct criticism of the "current Hong Kong" and instead focusing solely on the past or other apolitical cinematic themes. Such "velvet" touch turned out to be a boon for this anthological film, as the directors, who represent the "good old days" of Hong Kong cinema, were spared of the "responsibility" to criticize the present and could thus fully put their heart and mind on telling their personal stories about those "good old days". Of course, as personal as they are, some stories are rather underwhelming like Tsui Hark's sophisticatedly quirky yet emotion-detached section, or Sammo Hung's uneventful retelling of his days with Master Yu Jim-yuen (the part of whom Sammo actually already played in Painted Faces in 1988), but none are forgettable, and several are extremely emotional and memorable. The best, hands down, is Ann Hui's "Headmaster", which is a simple yet very emotional story about the dedication and sacrifices of ordinary Hong Kongers in making Hong Kong such a great place (at least during the "good old days" before the 1997 reintegration to China). With a minimalist script that is few in words but profound in meanings and good performance across the board, this section reminds me of Ann Hui's very own A Simple Life (about another lonely little Hong Kong lady that had an actually wonderful and meaningful life for the land that she lived and loved). Following "Headmaster" to me is probably Patrick Tam's "Tender in the Night" - a section that is very Wong Kar-wai-esque in depicting the duality of ephemerality and eternality of love and romance in the face of time and life decisions, enhanced by a very, very good and nostalgic soundtracks. On the other end of sophistication, Yuen Woo-ping's "Homecoming" is very simple, script-wise, but a much, much cherished section in my opinion due to its respectful touch on the wuxia genre (especially the traditional Shaw Brothers films) and a gentle reminder of its righteous and family-focus values that definitely have much longer lasting impacts than its actually rather simple action/wuxia sequences. Johnnie To's "Bonanza" is a little disappointment to me due to its lack of bombastic sequences, but after realizing that there is ANOTHER side of Master To - his quirky side, and that as the overseer of the whole project, he would not try to outshine his collaborators in that expensive and action-leaning way, I came to enjoy his part a lot since it provides the audience with an actual, albeit very brief, recent history of Hong Kong via its main events like the reintegration or SARS. Finally, Ringo Lam's "Astray", although not really an outstanding piece, also made me emotional due to its heart-warming treatment of the difficult subject of death, which, coincidentally enough, was what Ringo met just before the festival release of this film. If only Stephen Chow could join this project to round up it with the last and very important aspect of Hong Kong cinema - slapstick comedy... Probably the stale state of this once-glorious cinema is too sad for such treatment, and Chow is also too old, and too unmotivated to do even a small section like others. Still, this is a film to cherish for anyone who loves Hong Kong cinema of the past, and who still has some hope for better days of this cinema in the years to come.

City on Fire (1987, revised version)

A revision to honor the memory of Ringo Lam (December 8, 1955 - December 29, 2018). The original review.

Thập niên 1980 được coi là thời kỳ hoàng kim của điện ảnh Hồng Kông với rất nhiều tác phẩm điện ảnh và tên tuổi nghệ sĩ đáng nhớ của đủ mọi dòng phim từ hành động, kiếm hiệp, tâm lý xã hội, hài, kinh dị, và thậm chí là cả phim cấp III. Tuy thành công trên nhiều mặt và lôi cuốn sự chú ý của công chúng, đặc biệt là công chúng châu Á, nhưng điện ảnh xứ Cảng Thơm gây tiếng vang ở tầm quốc tế và gây ảnh hưởng tới giới làm phim Hollywood và thế giới chủ yếu qua dòng phim hành động, đặc biệt là thông qua các tác phẩm của bộ đôi đạo diễn-giám chế Từ Khắc và Ngô Vũ Sâm. Trẻ tuổi hơn Từ và Ngô, có sự nghiệp ngắn ngủi hơn hai bậc đàn anh, nhưng được coi là có dấu ấn không kém đối với dòng phim hành động Hồng Kông thập niên 1980 là Lâm Lĩnh Đông (Ringo Lam). Ảnh hưởng này của Lâm Lĩnh Đông có được phần nhiều là bộ phim Long hổ phong vân (City on Fire, 1987) – một trong những tác phẩm đáng nhớ nhất trong lịch sử điện ảnh Hồng Kông.

Long hổ phong vân là câu truyện về Cao Thu (Châu Nhuận Phát), một đặc cảnh chuyên được giao nhiệm vụ thâm nhập các băng đảng xã hội đen của Hồng Kông. Quá chán nản với công việc nội gián vừa hiểm nguy vừa đòi hỏi cách hành xử hai mặt, lại mong muốn được sớm lập gia đình với người bạn gái A Hồng (Ngô Gia Lệ), Cao Thu cố gắng tìm mọi cách từ bỏ công việc cảnh sát chìm này. Tuy nhiên, sau khi một cảnh sát chìm khác (Từ Cẩm Giang) bị bại lộ danh tính khi đang điều tra một vụ cướp trang sức và bị bọn tội phạm sát hại, thượng cấp của Cao là thanh tra Lưu (Tôn Việt) đã thuyết phục Cao Thu thực hiện phi vụ nội gián cuối cùng - luồn vào hàng ngũ một băng cướp để moi thông tin về kế hoạch đánh cướp của chúng nhờ đó giúp cảnh sát bắt được băng cướp đồ trang sức này ngay tại trận. Bằng kinh nghiệm lâu năm, cuối cùng Cao Thu cũng thâm nhập được băng đảng của A Hổ (Lý Tu Hiền). A Hổ khét tiếng là tay anh chị cộm cán, từng thẳng tay giết cảnh sát để yểm trợ đồng bọn. Nhưng càng nằm vùng trong băng đảng của gã, Cao Thu càng nhận ra rằng A Hổ là một tay giang hồ "thứ thật", trọng nghĩa khí và quan tâm chân thành đến đàn em - điều mà chính cấp trên của Cao Thu, những cảnh sát "thứ thật", lại không hề có đối với một điệp viên nằm vùng như Cao Thu. Thật ngược đời khi tuy là cảnh sát, Cao Thu lại chỉ tìm được duy nhất một người ủng hộ từ lực lượng của mình là thanh tra Lưu, một sĩ quan đã già và luôn bị lấn áp bởi tay thanh tra trẻ tuổi họ Trần (Trương Diệu Dương). Thêm vào đó, cuộc sống riêng tư của Cao cũng gặp rắc rối khi A Hồng bày tỏ rằng cô không thể chịu đựng được cuộc sống hai mặt của người bạn trai. Chiếm được lòng tin của A Hổ, dần tiến đến mục tiêu phá án khi băng cướp của gã chuẩn bị tiến hành một phi vụ lớn, nhưng Cao Thu dần nhận ra rằng anh đang đứng trước một lựa chọn sinh tử - hoặc quay lưng lại với tình nghĩa chân thành mà A Hổ dành cho mình để đưa băng cướp vào cái bẫy giăng sẵn của cảnh sát, hoặc theo A Hổ đến cùng để rồi vi phạm nhiệm vụ mà mình được giao. 

Long hổ phong vân sử dụng mô-típ nổi tiếng của phim hình sự Hồng Kông - cảnh sát làm nội gián phải đứng trước tình huống khó xử về mặt đạo nghĩa là làm thế nào để vừa hoàn thành nhiệm vụ để bảo toàn chữ “trung”, vừa đáp lại được tình huynh đệ sống chết có nhau của những “người anh em” trong băng đảng để bảo toàn chữ “nghĩa”. Nhắc tới mô-típ này, nhiều khán giả sẽ nghĩ ngay tới những tác phẩm nổi tiếng khác của điện ảnh Hồng Kông như Lạt thủ thần thám (Hard Boiled, 1992) của Ngô Vũ Sâm (trong đó Lương Triều Vỹ được giao vai cảnh sát nội gián tương tự vai Cao Thu của Châu Nhuận Phát) và Vô gián đạo (Infernal Affairs, 2002) của Lưu Vỹ Cường (bộ phim vẫn với Lương Triều Vỹ trong vai cảnh sát nội gián). Lưu Vỹ Cường chính là nhà quay phim của Lâm Lĩnh Đông trong Long hổ phong vân, có lẽ vì vậy “Vô gián đạo” có một số chi tiết kịch bản khá tương đồng với tác phẩm của đạo diễn họ Lâm. Tuy vậy, nếu so sánh với Vô gián đạo thì nhìn chung kịch bản của Long hổ phong vân chưa thể coi là mang tính đột phá với cấu trúc tuyến tính truyền thống của dòng phim hành động Hồng Kông và có không nhiều những nút thắt mở để thu hút khán giả. Để bù đắp cho điểm yếu về kịch bản, Lâm Lĩnh Đông đem tới cho Long hổ phong vân thế mạnh lớn nhất của ông - những cảnh quay hành động hoành tráng, mang tính biểu tượng cao, đồng thời luôn giữ được nhịp phim dồn dập, cuốn hút mà không cần nhờ tới những "kĩ xảo" về mặt kịch bản. Nhịp phim nhanh, được đẩy dần lên cho tới trường đoạn cao trào đã giúp Long hổ phong vân hoàn toàn lôi cuốn khán giả khi tác phẩm này tránh được những phút bi luỵ không đáng có mà một đạo diễn non tay hơn sẽ rất dễ mắc phải nếu tập trung quá nhiều vào việc khai thác quan hệ giữa Cao Thu và A Hồng.

Đóng góp đáng kể vào thành công của Long hổ phong vân là diễn xuất tưng tửng nhưng đầy cuốn hút của Châu Nhuận Phát, anh vừa tỏ ra mình là một tay xã hội đen hạng bét lêu lổng, cợt nhả, lại vừa thể hiện được rằng đằng sau cái mặt nạ "nham nhở" đó là một cảnh sát, đúng hơn là một con người biết trân trọng sứ mệnh được giao và cả nghĩa khí theo kiểu giang hồ. Gây ấn tượng không kém Châu là Lý Tu Hiền – diễn viên “chuyên trị” vai thanh tra cảnh sát nhưng vẫn chứng tỏ được tài năng trong vai tay trùm A Hổ tàn bạo nhưng trọng nghĩa khí. Cao Thu và A Hổ chính là trung tâm của những cảnh hành động mang tính hình tượng rất cao của “Long hổ phong vân” mà sau này nhiều đạo diễn Hollywood nổi tiếng đã gần như áp dụng y nguyên cho các bộ phim hành động của họ. Đó là cảnh đấu súng tay ba mà sau này Quentin Tarantino sử dụng cho Reservoir Dogs (1992), hay hình ảnh đạn xuyên qua vách tôn tạo những lỗ hổng kiểu “thiên hà” cho ánh sáng lọt vào mà sau này Luc Besson lặp lại trong tác phẩm đáng nhớ Léon: The Professional (1994). Tất nhiên, nhiều phim hành động kiểu truyền thống khác của Hồng Kông cũng cố gom hết các yếu tổ "ấn tượng" như vậy vào một tiếng rưỡi phim (thời lượng trung bình của hầu hết phim Hồng Kông) nhưng kết hợp một cách thành công, tránh được những lỗi ngớ ngẩn về quay phim, dựng phim thì có lẽ không ai bằng được Lâm Lĩnh Đông và Ngô Vũ Sâm. 

Kể từ năm 1992 trở lại đây, Quentin Tarantino luôn được coi là một trong những đạo diễn hàng đầu của Hollywood. Sự nghiệp dày dặn, được nhiều người nể phục này của Tarantino được mở đầu một cách vang dội bằng tác phẩm hành động kịch tính với cá tính rất riêng Reservoir Dogs. Nhưng với nhiều người hâm mộ điện ảnh Hồng Kông, Reservoir Dogs chẳng qua chỉ là một phiên bản “bắt chước” hay “làm lại của “Long hổ phong vân”. Quả thực hai tác phẩm này có một vài phân cảnh giống nhau, và nếu áp đặt một cách khiên cưỡng thì người ta cũng có thể nói rằng hình tượng cảnh sát nội gian Cao Thu cũng được Tarantino “xào” lại cho Reservoir Dogs. Tuy nhiên, cách thực hiện, ý tưởng phim của hai tác phẩm hoàn toàn khác nhau, và việc gom chung hai phim làm một như vậy không chỉ làm giảm giá trị cho phong cách làm phim nhiều thoại, nhiều nút thắt mở của Quentin Tarantino, mà cũng làm giảm giá trị của cả phong cách phim hành động rất riêng của Lâm Lĩnh Đông vốn tập trung vào nhịp phim và hành động hoành tráng.

Long hổ phong vân đem lại cho Lâm Lĩnh Đông thành công lớn về thương mại và nghệ thuật khi bộ phim vừa gây tiếng vang trên thị trường vừa đem lại cho Lâm giải thưởng đạo diễn xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông năm 1987. Sau tác phẩm này, Lâm Lĩnh Đông còn cho ra đời nhiều bộ phim Phong vân (On Fire) khác như Giam ngục phong vân (Prison on Fire, 1987), Học giáo phong vân (School on Fire, 1988) và gần đây nhất là Trùng thiên hoả (Sky on Fire, 2016) nhưng không tác phẩm nào đạt tới được thành công của bộ phim gốc. Lâm Lĩnh Đông cũng từng thử sức ở Hollywood khi ông hợp tác với ngôi sao phim hành động người Bỉ Jean-Claude Van Damme trong các tác phẩm không mấy thành công là Maximum Risk (1996) và Replicant (2001). Ngay cả tác phẩm được coi là thành công bậc nhất của Lâm Lĩnh Đông cho tới trước khi ông qua đời vào ngày 29 tháng 12 năm 2018 vừa qua là bộ phim hành động “tinh tuyền” Cao độ giới bị (Full Alert, 1997) cũng chưa thể sánh ngang với Long hổ phong vân về mức độ lôi cuốn khán giả. Tuy nhiên có lẽ Lâm Lĩnh Đông cũng chẳng buồn, vì đời làm điện ảnh thường chỉ có một đỉnh cao duy nhất, và nếu cái đỉnh cao ấy là một tác phẩm “phải xem” đối với bất cứ ai yêu điện ảnh Hồng Kông, yêu phim hành động như Long hổ phong vân thì cũng đã là quá đủ để đạo diễn họ Lâm tự hào.  

=====

Bản đã đăng trên Zing.

Ngọa hổ tàng long 2 (2016)

Năm 2000, bộ phim Ngọa hổ tàng long của đạo diễn Lý An dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Vương Độ Lư đã gây tiếng vang lớn ở Hollywood khi không những trở thành bộ phim võ hiệp Trung Hoa đầu tiên giành giải thưởng Oscar danh giá cho phim ngoại ngữ xuất sắc nhất mà còn trở thành bộ phim tiếng nước ngoài ăn khách nhất trong lịch sử thị trường phim Bắc Mỹ. Hình ảnh hào sảng khí khái của Châu Nhuận Phát qua vai diễn Lý Mộ Bạch, những pha đấu võ đẹp đến mê lòng giữa Lý Mộ Bạch với Du Tú Liên (Dương Tử Quỳnh) hay Ngọc Kiều Long (Chương Tử Di), và những cung bậc cảm xúc khác nhau nhưng rất Á Đông giữa Du Tú Liên với Lý Mộ Bạch, giữa La Tiểu Hổ (Trương Chấn) với Ngọc Kiều Long đã thực sự chinh phục được Hollywood và mở ra một giai đoạn thành công cho dòng phim võ hiệp tại thị trường mới này. 16 năm sau thành công của đạo diễn người Đài Loan Lý An, tới lượt phần tiếp theo trong bộ năm tiểu thuyết Hạc thiết hệ liệt của nhà văn Vương Độ Lư là Thiết kỵ ngân bình được chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh với tựa đề Ngọa hổ tàng long: Thanh Minh bảo kiếm.

Sau cái chết của Lý Mộ Bạch, Du Tú Liên (Dương Tử Quỳnh) mai danh ẩn tích trong giang hồ suốt 18 năm trước khi quay trở lại Bắc Kinh để viếng người bạn cũ vừa qua đời là Bối Lặc Gia – viên quý tộc năm xưa được Lý Mộ Bạch trao lại Thanh Minh kiếm, thanh kiếm báu danh tiếng bậc nhất trong thiên hạ. Đánh hơi được nơi lưu giữ thanh bảo kiếm có sức mạnh bá chủ, tên đại ma đầu Đới Diêm Vương (Jason Scott Lee) theo lời khuyên của mụ phù thủy mù Cửu U Nữ (Nguyên Lệ Kỳ) liền phái gã đồ đệ non nớt Ngụy Phương (Harry Shum) tới tư dinh của Bối Lặc Gia để ăn trộm thanh kiếm. Tại đây Ngụy Phương chạm trán với một kẻ trộm kiếm khác là Tuyết Bình (Natasha Liu Bordizzo), cô gái trẻ với tài khinh công để rồi bị Du Tú Liên phát hiện và bắt giữ. Kịp thời che giấu thân phận, Tuyết Bình tiếp tục kiếm tìm cơ hội ăn cắp cây bảo kiếm bằng việc xin làm đồ đệ của nữ cao thủ họ Du. Về phần mình, đứng trước mối đe dọa của Đới Diêm Vương với những trợ thủ có võ công cao cường như sát thủ Đoạn Hồn Oanh (Ngô Thanh Vân) hay Thiết Ô Nha (Viên Chi Chính), Du Tú Liên phải cậy nhờ tới sự trợ giúp của tay kiếm khách bí ẩn Mặc Lang (Chân Tử Đan) cùng tứ đại cao thủ Ngân Tiêu (Trần Ngọc Vân), Phi Đao (Chris Pang), Sấm Quyền (Woon Young Park), và Quy Mã (Darryl Quon). Vừa phải đối mặt với tình thế nội công ngoại kích để bảo vệ Thanh Minh kiếm, Du Tú Liên còn phải đương đầu với những kí ức đau buồn gắn liền với số phận thanh kiếm và người kiếm khách chủ nhân của nó năm xưa.

Có lẽ điều đầu tiên khán giả sẽ nghĩ tới sau khi xem xong Ngọa hổ tàng long 2 là chất lượng kịch bản của phim. Để so sánh, bộ ba nhà biên kịch Vương Huệ Linh – Thái Quốc Vinh – James Schamus của Ngọa hổ tàng long đã hết sức thành công trong việc chuyển thể tinh thần võ hiệp phương Đông của nhà văn Vương Độ Lư lên màn ảnh lớn nhưng cũng thổi vào kịch bản của phim một hơi thở hết sức thời đại về khát khao tự do, khát khao được sống của những hiệp khách bị ràng buộc bởi lễ giáo, bởi truyền thống. Tuy có rất nhiều chi tiết tương đồng về mặt cốt truyện và xây dựng nhân vật, nhưng kịch bản Ngọa hổ tàng long 2 lại hoàn toàn thiếu đi chiều sâu ý nghĩa và sự kết hợp hài hòa Đông-Tây của bộ phim gốc. Hẳn nhiều người sẽ không ngạc nhiên khi biết rằng nhà biên kịch người Mỹ John Fusco là người chắp bút duy nhất cho kịch bản phim, bởi Fusco cũng chính là tác giả kịch bản The Forbidden Kingdom (Vua Kung Fu, 2008) – bộ phim đầu tiên có sự góp mặt chung của hai huyền thoại phim võ thuật Thành Long và Lý Liên Kiệt nhưng lại bị chỉ trích là một bộ phim hoàn toàn “Hollywood hóa”. Kịch bản Ngọa hổ tàng long 2 cũng vấp phải chính lối mòn này khi cố tạo lại chất anh hùng khí khái tràn đầy trong tác phẩm gốc nhưng lại thiếu hoàn toàn sự chăm chút cho những triết lý Á Đông về lòng trung thành, về tinh thần trọng nghĩa khinh tài, về những phép tắc lễ giáo vốn là nền tảng của dòng phim kiếm hiệp. Nhưng nếu ít ra The Forbidden Kingdom cũng có cốt truyện liền mạch, nhất quán, dễ nắm bắt thì người xem Ngọa hổ tàng long 2 lại có cảm giác phải chứng kiến một câu chuyện rời rạc, thiếu điểm nhấn, thiếu sự kết nối bất chấp việc phim sử dụng bố cục ba hồi cơ bản thường thấy. Tương tự như vậy, tuyến nhân vật của phim được phát triển không đều, thiếu trọng tâm khiến cho khán giả khó lòng nhận ra nhân vật trung tâm của tác phẩm là ai, sự biến đổi về mặt suy nghĩ, tình cảm của họ ra sao xuyên suốt bộ phim. Đây là điều hết sức đáng tiếc bởi tuyến nhân vật của Ngọa hổ tàng long 2 có rất nhiều nhân vật có tiềm năng cho việc khai thác triệt để các xung đột nội tâm như Ngụy Phương hay Tuyết Bình theo cách Lý An đã tạo nên một Ngọc Kiều Long, một La Tiểu Hổ khiến khán giả phải nhớ, phải suy tư trong Ngọa hổ tàng long. Trung tâm của các bộ phim kiếm hiệp châu Á là các hiệp khách, và khi một bộ phim như Ngọa hổ tàng long 2 thiếu đi những hình ảnh hiệp khách đáng nhớ thì người xem khó lòng có thể cảm nhận tinh thần của bộ phim hay toàn tâm toàn ý thưởng thức tác phẩm như một đại diện thực thụ của dòng phim kiếm hiệp.   

Đạo diễn của Ngọa hổ tàng long 2 là Viên Hòa Bình, một trong những tên tuổi lớn nhất của dòng phim võ hiệp Trung Hoa. Không chỉ nổi tiếng trong vai trò chỉ đạo võ thuật (Viên Hòa Bình từng năm lần giành Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông cho chỉ đạo hành động xuất sắc nhất), nhiều bộ phim dưới bàn tay đạo diễn của huyền thoại họ Viên đã trở thành những tác phẩm tinh tuyền của điện ảnh Hồng Kông và giúp tạo dựng tên tuổi cho những ngôi sao võ thuật xứ Hương Cảng như Thành Long (phim Túy quyền năm 1978), Hồng Kim Bảo (phim Lâm Thế Vinh năm 1979), hay Lý Liên Kiệt và Dương Tử Quỳnh (phim Thái cực Trương Tam Phong năm 1993). Ở bên ngoài Hồng Kông, Viên Hòa Bình cũng là cái tên quen thuộc với điện ảnh Hollywood khi ông là người chịu trách nhiệm biên đạo những cảnh đấu võ đáng nhớ của loạt phim Ma trận, Kill Bill, và của chính Ngọa hổ tàng long của đạo diễn Lý An. Tuy vậy, dù có yêu quý Viên Hòa Bình đến mấy thì hẳn người hâm mộ cũng phải thừa nhận rằng các bộ phim của đạo diễn họ Viên thường có cấu trúc đơn giản với trọng tâm là các trường đoạn giao đấu, tuyến nhân vật trong các bộ phim đó cũng đáng nhớ nhưng là vì hình ảnh khí khái, anh hùng chứ không phải vì chiều sâu nội tâm của họ được đạo diễn chăm chút. Ngọa hổ tàng long 2 vì thế mà thiếu hẳn đi cách kể truyện giản dị bằng ngôn ngữ hình ảnh tưởng như dễ nắm bắt nhưng lại rất nhiều lớp lang, cùng bề dày tinh thần tình cảm của nhân vật mà Lý An đã đem lại cho bộ phim gốc. Thay vào đó, Ngọa hổ tàng long 2 của Viên Hòa Bình dùng chính những đoạn độc thoại hoặc đối thoại dài dòng của Du Tú Liên, của Tuyết Bình để kể lại truyện phim vốn đơn giản, mang tính công thức và không có nhiều chi tiết đáng nhớ, và vì thế bỏ qua thế mạnh cơ bản của ngôn ngữ điện ảnh, đó là ngôn ngữ của hình ảnh. Việc bộ phim sử dụng nhiều bối cảnh xa lạ với dòng phim kiếm hiệp như các cao nguyên vách đá đậm chất Hollywood (nhiều phân đoạn của phim được quay tại New Zealand) lại càng khiến khán giả cảm thấy hẫng hụt với Ngọa hổ tàng long 2 vì khoảng cách quá lớn giữa cái mác kiếm hiệp Trung Hoa của phim và nội dung thực sự mà tác phẩm đem lại. Phần đồ họa máy tính không thực sự có chất lượng của bộ phim cũng làm phần bối cảnh của Ngọa hổ tàng long 2 để lại nhiều vết gợn đối với khán giản. 

Ngay đối với các trường đoạn võ thuật, giao đấu vốn là thế mạnh cơ bản của Viên Hòa Bình, hẳn khán giả cũng khó có thể hài lòng khi Ngọa hổ tàng long 2 sử dụng kỹ thuật cắt cảnh nhanh, đổi góc máy liên tục cho các trường đoạn này. Thoạt nhìn cách quay và biên tập như vậy có thể giúp đẩy cao tốc độ của các cảnh hành động, khiến các cảnh này có cảm giác phức tạp, hấp dẫn. Tuy nhiên cách dựng phim này lại khiến các cảnh giao đấu võ hiệp nhanh chóng trở nên nhàm chán bởi khán giả không thể thưởng thức các đòn thế, cách thức thi triển võ công của các nhân vật, vốn luôn là điểm nhấn của dòng phim kiếm hiệp. Sự hiện diện của những ngôi sao thượng thặng của dòng phim này như Chân Tử Đan hay Dương Tử Quỳnh vì thế cũng không giúp bộ phim trở nên hấp dẫn, nhất là khi một chuyên gia quyền thuật tay không như Chân Tử Đan lại phải bó mình trong vai trò một kiếm khách chỉ sử dụng kiếm mà bỏ qua quyền cước. 

Không mạnh về mặt nội dung và kỹ thuật, Ngọa hổ tàng long 2 cũng lại không có được một dàn diễn viên thực sự xuất sắc. Nếu như Ngọa hổ tàng long giúp Hollywood biết tới uy lực thực sự của ngôi sao Châu Nhuận Phát đồng thời tạo nên hai ngôi sao mới cho điện ảnh tiếng Hoa là Trương Chấn và Chương Tử Di thì dàn diễn viên đa quốc tịch của Ngọa hổ tàng long 2 lại không để lại nhiều dấu ấn với một Dương Tử Quỳnh mệt mỏi, một Chân Tử Đan khô cứng, và phát hiện mới Natasha Liu Bordizzo dù rất ăn hình nhưng lại không thể hiện được khả năng diễn xuất thực sự. Trong bối cảnh ấy thì nữ diễn viên Việt Nam Ngô Thanh Vân trong vai nữ sát thủ Đoạn Hồn Oanh mới lại chính là người để lại ấn tượng khi Thanh Vân đã tận dụng thành công mọi phân đoạn cô tham gia để khiến khán giả phải nhớ tới một Đoạn Hồn Oanh không chỉ có võ công cao cường mà còn hết sức nham hiểm, máu lạnh đúng chất một sát thủ của dòng phim kiếm hiệp.

Thông thường khi làm phần kế tiếp (“sequel”) hoặc làm lại (“remake”) một tác phẩm nổi tiếng, các đạo diễn thường cố gắng giữ lấy phần hồn của tác phẩm gốc và khoác lên nó một dáng vẻ mới. Nếu so với Ngọa hổ tàng long thì Ngọa hổ tàng long 2 không có được một dáng vẻ mới mẻ cần có, và bộ phim cũng chẳng giữ lại được phần hồn sâu sắc của tác phẩm gốc, ngoại trừ phần nhạc phim xuất sắc của Shigeru Umebayashi với giai điệu buồn phảng phất của A Love Before Time – ca khúc gốc của Ngọa hổ tàng long. Trong bộ phim Du Tú Liên có nói tới việc Thanh Minh kiếm chỉ có thể thực sự phát huy uy lực của nó trong tay một hiệp khách thực sự. Có lẽ Ngọa hổ tàng long 2 chưa thể là người hiệp khách thực sự đối với tác phẩm gốc của Vương Độ Lư theo cách Lý An và Ngọa hổ tàng long đã làm được.

=====

Bản đã được biên tập trên Zing.

Nhất cá nhân đích võ lâm (2014)

Bản thân Nhất cá nhân đích võ lâm (Kung Fu Jungle) thì không có gì đáng nói vì phim có kịch bản rời rạc, diễn xuất dưới mức trung bình (trừ Vương Bảo Cường, một diễn viên "thực lực" vào loại hàng đầu của điện ảnh Trung Quốc hiện nay), các pha giao đấu không có gì mới mẻ nếu như so với Sát phá lang của chính Chân Tử Đan (dù Hồng Kim Bảo cũng có mặt trong phim đó nhưng Chân mới là chỉ đạo hành động) cách đây gần 10 năm (2005), thậm chí là còn tệ hơn vì công đoạn dựng phim dùng quá nhiều jump cut làm cảnh quay trở nên rối một cách không cần thiết (nói là không cần thiết vì Chân Tử Đan là võ sư thứ thật và các pha hành động của anh hoàn toàn không đáng bị "làm màu" bằng jump cut như vậy). Khi mới xem trailer của phim tôi đã hy vọng phim sẽ là một tác phẩm pha trộn phong cách hành động "kiểu MMA" như Sát phá lang với nội dung điều tra phá án "kiểu" Võ hiệp (hai phim nổi bật của Chân Tử Đan trong tầm mười năm trở lại đây, bên cạnh loạt phim Diệp Vấn), nhưng hóa ra phim chỉ ở tầm dưới mức trung bình như Đạo hỏa tuyến (Flash Point - một phim đáng quên của Chân Tử Đan theo kiểu "ăn theo" SPL). Chi tiết hấp dẫn nhất của phim (theo tôi) chỉ là những khoảnh khắc khi tôi được thấy những gương mặt, bộ phim huyền thoại như Khương Đại Vệ, Túy quyền, Thất kiếm xuất hiện chớp nhoáng trên màn hình. Tất cả các chi tiết nhỏ này hóa ra lại được tổng hợp thành phần xuất sắc nhất của phim ... nằm ở ending credits với sự xuất hiện của một loạt tên tuổi của làng điện ảnh Hồng Kông với nhiều tên tuổi gạo cội (một số tên tuổi "ít" gạo cội hơn thì lại rất quen thuộc với những ai hay xem phim của Chân Tử Đan) và kết thúc ấn tượng với khuôn mặt của "bố già" điện ảnh Hồng Kông là Trâu Văn Hoài (người sáng lập hãng phim Gia Hòa). Thực ra ngay nội dung của phim cũng cho thấy sự trân trọng của những người làm phim đối với dòng phim kiếm hiệp với việc đặt những triết lý võ lâm vào bối cảnh hiện đại (Đả lôi đài-Gallants từng thực hiện rất thành công ý tưởng này), tuy nhiên kịch bản phim khá dở cùng diễn xuất tồi của dàn diễn viên (tất nhiên không thể hy vọng gì nhiều vào Chân Tử Đan ở mặt này, nhưng một đạo diễn tốt hoàn toàn có khả năng khỏa lấp điểm yếu của các diễn viên bằng cách quay, dựng, tạo hình nhân vật - như cách Trần Khả Tân đã làm với Võ Hiệp) nên thông điệp đẹp của bộ phim đã không được bộc lộ một cách đầy đủ nhất.

Tất nhiên không có câu hỏi nào là ... google không thể trả lời, kể cả danh sách những khuôn mặt xuất hiện trong đoạn ending credit. Dưới đây là link youtube và danh sách ấy.

http://www.youtube.com/watch?v=mysnipV36IE

- Áp phích phim Đường Sơn đại huynh-The Big Boss của Lý Tiểu Long

- Lưu Vỹ Cường (đạo diễn Vô gián đạo)

- Trâu Liên Hữu (trợ lý quay phim Diệp Vấn 2-Ip Man 2, Dương Gia Tướng-Saving General Yang)

- Từ Tiểu Minh (CEO hãng Anh Hoàng, nhà sản xuất của Twins Mission và Cân tung - Eyes in the Sky)

- Trịnh Bảo Thụy (đạo diễn Dog Bite Dog, Shamo)

- Lâm Châu (gaffer)

- Quách Tử Kiện (đạo diễn Đả lôi đài-Gallants)

- Ngô Tư Viễn (nhà sản xuất của Hoàng Phi Hồng IV/V-Once upon a Time in China)

- Chương Quốc Minh (đạo diễn Man on the Brink)

- Dương Tinh Tinh (diễn viên, trợ lý chỉ đạo hành động cho Bạch phát ma nữ truyện-The Bride with White Hair, Tân Lộc Đỉnh Ký-Royal Tramp)

- La Lễ Hiền (chỉ đạo hành động của Liệt hỏa chiến xa-Full Throttle)

- Generic có tên Lâm Siêu Hiền (đạo diễn Dã thú hình cảnh-Beast Cops và Kích chiến-Unbeatable)

- Ngô Lý Lộ (phục trang cho các phim của Trần Khả Tân như Kim chi ngọc diệp-He's a Woman, She's a Man)

- Trương Đồng Tổ (đạo diễn Phì long công phu tinh-The Incredible Kung Fu Master của Hồng Kim Bảo)

- Áp phích phim Tân Thục Sơn kiếm hiệp-Zu Warriors from the Magic Mountain của Từ Khắc

- Khương Đại Vệ (có lẽ không cần chú thích)

- Túy quyền-The Drunken Master với Thành Long và huyền thoại Viên Tiểu Điền (cha của Viên Hòa Bình)

- Mạch Quốc Cường (chỉ đạo nghệ thuật cho Diệp Vấn 1/2)

- Thích Diên Năng (Tuyệt đỉnh công phu-Kung Fu Hustle, Diệp Vấn)

- Phàn Thiếu Hoàng (Lực vương-Riki-Oh: The Story of Ricky, Diệp Vấn 1/2)

- Dụ Kháng (Băng phong hiệp-Iceman)

- Quách Văn Kì (trợ lý đạo diễn cho Thập nguyệt vây thành-Bodyguards and Assassins)

- Hoàng Phong Cường (đạo diễn Tổ trọng án-Crime Story)

- Kim Bồi Đạt (soạn nhạc cho các phim của Trần Khả Tân như Đầu danh trạng-The Warlords, Võ Hiệp-Wu Xia, 8 lần giành Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông cho nhạc phim)

- Mạnh Hải (diễn viên, chỉ đạo hành động cho Tân Thục Sơn kiếm hiệp, Hoàng gia sư tỉ-Yes, Madam)

- Trương Văn Bảo (quay phim cho Thiến nữ u hồn-A Chinese Ghost Story, Nguyễn Linh Ngọc-Centre Stage)

- Hoàng Vĩnh Hằng (quay phim cho các phim của Từ Khắc như Đao mã đán-Peking Opera Blue)

- Dương Phán Phán (Túy quyền)

- Áp phích Độc thủ đại hiệp-One Armed-Swordsman

- Viên Tường Nhân (Độc thủ đại hiệp, diễn viên, chỉ đạo hành động cho Hoàng Phi Hồng)

- Lý Đạt Siêu (chỉ đạo hành động cho Thập nguyệt vây thành)

- Trần Chí Đạo (hiệu quả hình ảnh cho Thiết thính phong vân III-Overhead 3)

- Lương Tiểu Hùng (diễn viên, chỉ đạo hành động của Song long hội-Twin Dragons)

- Bey Logan (diễn viên, chuyên gia về điện ảnh Hồng Kông)

- Tiền Vĩnh Lệ (âm thanh)

- Hoàng Vỹ Huy (chỉ đạo hành động cho Vô gián đạo III)

- Tăng Cảnh Tường (âm thanh cho Diệp Vấn)

- Mark Philip Garbario (hóa trang)

- Diêu Văn Cơ

- Chu Thục Tuệ (Thần tham-Mad Detective)

- Thất kiếm-Seven Swords với huyền thoại Lưu Gia Lương (đạo diễn Thiếu Lâm tam thập lục phòng-The 36th Chamber of Shaolin)

- Đổng Vĩ (huyền thoại chỉ đạo hành động, chỉ đạo hành động của Bản sắc anh hùng-A Better Tomorrow)

- Nguyên Bân (chỉ đạo hành động của Tân Long môn khách sạn-New Dragon Gate Inn, Tiếu ngạo giang hồ II: Đông Phương Bất Bại-Swordsman II)

- Huân Gia Trân (nhà sản xuất của Viva Erotica, Diệp Vấn: Chung cực nhất chiến-Ip Man: The Final Fight)

- Lâm Địch An (diễn viên, chỉ đạo hành động cho Người trong giang hồ-Young and Dangerous, Xích Bích-Red Cliff)

- Trần Hội Nghị (đạo diễn Crazy Safari, chỉ đạo hành động Tỉnh cảnh kỳ binh-Long Arm of the Law)

- Tư Đồ Tuệ Chức (biên kịch Thiến nữ u hồn III)

- Trần Thục Hiền (biên kịch Đào tả-A Simple Life)

- Lưu Hạo Lương (biên kịch Tam quốc chí: Kiến long tá giáp-Three Kingdoms: Resurrection of the Dragon)

- Chân Tử Đan

- Trâu Văn Hoài ("bố già" của điện ảnh Hồng Kông, người sáng lập hãng Gia Hòa-Golden Harvest, nhà sản xuất của Đường Sơn đại huynh)

Diệp Vấn - Chung cực nhất chiến (2013)

Tên tiếng Anh và tên gốc tiếng Trung của phim là rất giống nhau, Ip Man - The Final Fight hay Diệp Vấn - Chung cực nhất chiến.

Lên mạng tìm áp phích phim thấy toàn áp phích kiểu "anh hùng" lấy nửa người Diệp Vấn nhìn xa xăm thủ thế, nghe chừng không đúng với tinh thần của phim lắm, cuối cùng lại thấy cái áp phích này đẹp hơn nhiều, trầm mặc như phim, Diệp Vấn cũng nhỏ bé, lặng lẽ như trong phim, có điều là ánh sáng của áp phích này được làm ... đẹp hơn phim khá nhiều. Phim có lẽ được quay dạng kĩ thuật số chứ không dùng phim nhựa vì màu nhìn sắc và sáng, nhưng "chất lượng" ánh sáng và quay phim trong phim khiến phim trông như phim làm để chiếu truyền hình chứ không phải phim để chiếu rạp lớn dù bối cảnh phim, phục trang, trang phục của phim được làm rất tốt, rất thật, đây có lẽ là điều đáng tiếc nhất của phim.

Kể từ khi Diệp Vấn của Chân Tử Đan thành công vang dội năm 2008, một loạt phim xoay quanh cuộc đời Diệp Vấn ra đời, hầu hết đều tập trung mô tả Diệp Vấn như một Nhất đại tông sư (tên phim của Vương Gia Vệ về Diệp Vấn). Ngoại trừ chính Nhất đại tông sư của Vương Gia Vệ nằm ở một đẳng cấp khác hẳn khi không hẳn tập trung hoàn toàn vào Diệp Vấn mà tập trung vào những triết lý của võ thuật Trung Hoa gắn với những biến loạn lịch sử và phẩm chất của người Hoa (thật may phim này tôi được xem ở rạp, với phụ đề bằng tiếng Việt được dịch cực kì xuất sắc, chứ nếu phải xem bằng phụ đề tiếng Anh chắc chắn tôi sẽ không thể cảm nhận được hết ý nghĩa của Nhất đại tông sư, quả thực ngôn ngữ đôi khi cũng là rào cản không thể vượt qua đối với văn hóa), các bộ phim còn lại-kể cả Diệp Vấn năm 2008 đều đưa ra hình ảnh Diệp Vấn thâm trầm nhưng hết sức hào sảng, anh hùng, và tất nhiên là võ thuật tuyệt đỉnh, không hiểu một phần nguyên nhân cho cách xây dựng nhân vật này là để làm nổi bật hơn ... Lý Tiểu Long khi có một người thầy như Diệp Vấn hay không? Nếu đúng là như thế thì thật đáng tiếc cho hình ảnh của Diệp Vấn, nhất là khi kể cả tới nay nhiều khi người ta vẫn giới thiệu Diệp Vấn đầu tiên với tư cách là "thầy của Lý Tiểu Long" hơn là người đứng đầu cả môn phái Vịnh Xuân "tinh tuyền".  Chung cực nhất chiến tiếp cận Diệp Vấn theo hướng ngược lại 180 độ, một Diệp Vấn-người thường, một võ sư ít nói, sống trầm lặng trong những năm tháng sôi động nhất của hòn đảo Hồng Kông. 

Cách tiếp cận của bộ phim, chính xác hơn là cách tiếp cận của đạo diễn Khâu Lễ Đào chắc chắn sẽ khiến người hâm mộ phim võ thuật "kiểu Diệp Vấn" thấy chưng hửng, vì phim khá ít cảnh quay giao đấu, lại càng ít những trường đoạn Diệp Vấn "thể hiện" công phu thượng thăng của ông. Dù chẳng có nhu cầu xem Diệp Vấn thể hiện cho lắm (nói thực là tôi không khoái mấy phim về Diệp Vấn của Chân Tử Đan), nhưng tôi cũng ... chưng hửng vì truyện phim diễn tiến rất chậm rãi, ít kịch tính, kể cả những trường đoạn cao trào giao đấu cũng không khiến nhịp phim nhanh hơn hay kịch tính hơn. Về phần nhân vật, những nhân vật "phụ" của phim tuy có tính cách riêng nhưng đến cuối cùng lại chẳng để lại chút gì trong lòng khán giả, khi mà họ cứ bước vào rồi bước ra khỏi cuộc đời Diệp Vấn một cách bình thường "như cuộc đời vẫn thế", những câu chuyện về họ cũng như thế mà kết thúc dở chừng, dù chúng đủ chất liệu và xứng đảng được phát triển hơn thế. 

Nhưng xem rồi, nghĩ lại, tôi lại thấy có lẽ đấy mới là ý nghĩa của bộ phim, ý nghĩa của cuộc đời Diệp Vấn. Cuộc đời mỗi con người thật nhỏ bé, chỉ có triết lý võ học, ý nghĩa của những đường quyền Vịnh Xuân là còn mãi, rồi một ngày người ta có thể quên Diệp Vấn, và có lẽ ông cũng chẳng màng việc ấy, nhưng chắc chắn ông muốn rằng cái tinh túy của đường quyền nắm đấm sẽ được những thế hệ sau nắm giữ, tập luyện và hiểu từ trong tim. Vì thế mà trong phim, khi Lý Tiểu Long đề cập đến việc "phát dương quang đại" cho Vịnh Xuân, mắt Diệp Vấn sáng hẳn lên nhưng đến khi đệ tử nổi tiếng nhất của ông đề cập đến việc "quay phim", "kiếm tiền", cặp mắt ấy lại trở về với vẻ trầm mặc vốn có. Chỉ một chút thay đổi nhỏ, nhưng cũng đủ để thấy Diệp Vấn yêu quý võ học tới mức nào (tất nhiên ở đây phải kể tới diễn xuất tuyệt vời của Huỳnh Thu Sinh). Bộ phim có rất nhiều câu chuyện bỏ ngỏ [SPOILER!], tại sao Diện Vấn và vợ ông Trương Vĩnh Thành (Viên Vịnh Nghi) lại trở nên xa cách để rồi chẳng bao giờ còn gặp lại được nhau? tại sao Diệp Vấn không đáp lại mà cũng chẳng từ chối tình cảm của cô gái "xướng ca vô loài" Trân Ni (Chu Sở Sở) dành cho ông? Rút cục Đặng Thanh (Trần Tiểu Xuân) là người tốt hay người xấu? Chỉ có một điều rõ ràng, đó là hình ảnh của Diệp Vấn, một con người lặng lẽ, yêu quý võ học và học trò của ông hơn hết thảy, chỉ có như vậy, một Diệp Vấn bình thường, nhỏ bé giữa xã hội Hồng Kông thay đổi từng ngày, lớn lên từng ngày. Thật tiếc là phim được quay hơi "thường", quá nhiều voice-over, nhiều trường đoạn được dựng khá "truyền hình" và dàn diễn viên phụ chẳng để lại nhiều ấn tượng, nếu không có lẽ người xem sẽ còn ấn tượng hơn nữa với phim, và phim cũng sẽ có chỗ đứng vững chắc hơn về lâu về dài. Nhưng có lẽ cũng chẳng nên mong đợi quá nhiều, hãy cứ giản dị mà đón nhận những bối cảnh hết sức chân thực về Hồng Kông thập niên 1950 và 1960, hãy cứ giản dị mà đón nhận cách kể chuyện hết sức đặc sắc qua những món ăn, cách truyền hơi thở của sự đổi thay, hơi thở của tình người vào những "cơm đĩa", những "cặp lồng" của một thời đã qua, giản dị như cái cách mà Diệp Vấn nhẹ nhàng đón nhận những khó khăn đầy rẫy của cuộc đời.

Best Hong Kong Films Ever

No kidding,  Future Cops (Siêu cấp học giáo bá vương, 1993) của Vương Tinh quả thực có tên trong danh sách này.

(Viện hàn lâm vừa công bố các ứng viên cho giải Oscar 2013, nhưng chủ đề này hay hơn)

Tình hình điện ảnh Hồng Kông có vẻ ảm đạm, phim ăn khách hiếm, mà phim "đỉnh cao" lại càng hiếm hơn, một phần vì thế hệ vàng 80, đầu 90 chẳng có người thay thế (Nhất đại tông sư của Vương Gia Vệ vừa công chiếu ngày hôm qua - 9/1, có lẽ đây lại là một tuyệt phẩm nữa của họ Vương, nhưng những tác phẩm kén người xem, kém doanh thu như của Vương Gia Vệ thì chưa, và có lẽ sẽ không bao giờ có thể là cứu cánh cho cả nền điện ảnh Cảng Thơm), một phần quan trọng nữa là vì điện ảnh Hồng Kông giờ đang đứng vào cái thế lỡ dở, cố gắng giữ vững bản sắc "Hồng Kông" nhưng cũng lại phải cố hòa mình vào dòng chảy điện ảnh Trung Quốc để tận dụng thị trường khổng lồ với nguồn tài chính và khán giả vô tận của người "anh cả" Đại lục.

Có lẽ vì cái sự ảm đạm ấy mà trang web tôi rất yêu thích - Lovehkfilm, quanh đi quẩn lại chỉ sôi nổi nhất có hoạt động bầu "Best film", hết của thập niên 2000, 1990, 1980 và bây giờ là "Best Hong Kong Films Ever". Nghe tiêu đề thì oai nhưng chưa bầu thì cũng biết phần đông những người sẽ bầu toàn dạng fanboy từ thủa bé của những Ngô Vũ Sâm, Từ Khắc, Vương Gia Vệ, thế nên kết quả quanh đi quẩn lại sẽ chỉ xoay quanh những bộ phim đã xuất hiện trong các cuộc bầu chọn trước kia. Và kết quả cuối cùng thì ... đúng thế thật.

Dưới đây là top 10:

10. Đội bóng Thiếu Lâm (Shaolin Soccer, 2001, Châu Tinh Trì)

9. Đao Mã Đán (Peking Opera Blues, 1986, Từ Khắc)

8. Thiến nữ u hồn (A Chinese Ghost Story, 1987, Trình Tiểu Đông)

7. Câu chuyện cảnh sát (Police Story, 1985, Thành Long)

6. Lạt thủ thần tham (Hard Boiled, 1992, Ngô Vũ Sâm)

5. Điệp huyết song hùng (The Killer, 1989, Ngô Vũ Sâm)

4. Tâm trạng khi yêu (In the Mood for Love, 2000, Vương Gia Vệ)

3. Bản sắc anh hùng (A Better Tomorrow, 1986, Ngô Vũ Sâm)

2. Vô gian đạo (Infernal Affairs, 2002, Lưu Vỹ Cường & Mạch Triệu Huy)

1. Trùng Khánh Sâm Lâm (Chungking Express, 1994, Vương Gia Vệ)

Nhìn vào Top 10 có thể thấy một điều rằng phim võ hiệp (wuxia) tinh tuyền hoàn toàn vắng bóng! Phim võ hiệp xếp cao nhất trong danh sách này là Túy quyền 2 (Drunken Master 2, 1994, Lưu Gia Lương) chỉ xếp thứ 14. Điều này chứng tỏ là ngay cả trong đội ngũ fanboy phim Hồng Kông thì tâm lý đánh giá thấp phim võ hiệp vẫn tồn tại, đây quả thực là điều đáng tiếc vì trong số 4 thể loại "tinh tuyền" của điện ảnh Hồng Kông (võ hiệp - cảnh sát/xã hội đen - hài - tình cảm lãng mạn, không tính phim cấp III) thì võ hiệp mới chính là thể loại lâu đời và có sức sống bền bỉ nhất, có lẽ kết quả này cũng phản ánh một điều rằng dù Chân Tử Đan vẫn chăm chỉ đóng phim nhưng võ hiệp chẳng còn được vị thế như xưa. 

Ngoài bất ngờ của phim võ hiệp thì các kết quả còn lại có lẽ không có gì ... đáng bàn vì những bộ phim đã được đứng ở đây đều đã được thời gian thử thách, phim "mới nhất" là Vô gian đạo ra đời cách đây cũng đã 11 năm. Vị trí đầu tiên của Trùng Khánh Sâm Lâm cũng là điều không ai có thể bàn cãi, một phần vì phim quá hay, một phần nữa là vì tất cả phiếu bầu cho bộ phim này có lẽ đều chất chứa sự tiếc nuối đối với điện ảnh Hồng Kông của một thời "tinh tuyền" đã qua mà Trùng Khánh Sâm Lâm là đại diện tiêu biểu nhất, một bộ phim của những câu thoại lãng đãng, u uất, của những gương mặt thoảng nét buồn, của những ngôi sao đã mãi đi vào quá khứ (Lâm Thanh Hà).

Dưới đây là Top 20 phim do tôi bầu chọn, trong ngoặc là vị trí thực tế của phim trong "bảng phong thần" cuối cùng (tôi là fan ruột của Châu Tinh Trì nên bầu cho họ Châu hơi bị nhiều, và vì thế bỏ qua nhiều phim của Ngô Vũ Sâm, thực ra tôi vẫn bầu theo kiểu phim "đáng nhớ" nhất chứ có lẽ chưa chắc đã phải phim hay nhất, nếu bầu phim hay nhất thì Hứa An Hoa đã phải có vài phim trong list):

20. 2046 (2004, Vương Gia Vệ) (51)

19. Bạch phát ma nữ truyện (The Bride with White Hair, 1993, Vu Nhân Thái) (62)

18. Người trong giang hồ (Young and Dangerous, 1996, Lưu Vỹ Cường) (110)

17. Tân Tây Du Ký (A Chinese Odyssey, 1995, Lưu Trấn Vỹ & Châu Tinh Trì) (22)

16. Thần ăn (God of Cookery, 1996, Châu Tinh Trì & Lý Lực Trì) (24)

15. Thập tam thái bảo (Shanghai 13, 1984, Trương Triệt) (-)

14. Cương thi tiên sinh (Mr. Vampire, 1985, Lưu Quan Vĩ) (37)

13. Tuyệt đỉnh công phu (Kungfu Hustle, 2004, Châu Tinh Trì) (20)

12. Hoàng Phi Hồng 2: Nam nhi đương tự cường (Once upon a Time in China II, 1991, Từ Khắc) (23)

11. Kế hoạch A (Project A, 1983, Thành Long) (30)

10: Hắc xã hội (Election, 2005, Đỗ Kỳ Phong) (34)

09. Bản sắc anh hùng (A Better Tomorrow, 1986, Ngô Vũ Sâm) (3)

08. Tâm trạng khi yêu (In the Mood for Love, 2000, Vương Gia Vệ) (4)

07. Lâm Thế Vinh (The Magnificent Butcher, 1979, Viên Hòa Bình) (148)

06. Đội bóng Thiếu Lâm (Shaolin Soccer, 2001, Châu Tinh Trì) (10)

05. Vô gian đạo (Infernal Affairs, 2002, Lưu Vỹ Cường & Mạch Triệu Huy) (2)

04. Thiến nữ u hồn (A Chinese Ghost Story, 1987, Trình Tiểu Đông) (8)

03. Câu chuyện cảnh sát (Police Story, 1985, Thành Long) (7)

02. Thiếu Lâm tam thập lục phòng (The 36th Chamber of Shaolin, 1978, Lưu Gia Lương) (41)

01. Trùng Khánh Sâm Lâm (Chungking Express, 1994, Vương Gia Vệ) (1)

Dưới đây là một số thống kê từ 200 bộ phim trong danh sách bầu chọn. Thật bất ngờ là Đỗ Kỳ Phong có tới 20 phim trong danh sách, chiếm 1/10 tổng số phim và gấp đúng hai lần số phim của đạo diễn đứng thứ hai là Từ Khắc. Nhưng MVP của danh sách này có lẽ phải là Vương Gia Vệ vì trong cả sự nghiệp chậm chạp của mình ông mới cho ra đời được 8 phim, và cả 8 đều đã nằm trong danh sách (không kể My Blueberry Night không được tính là phim Hồng Kông).

Và cuối cùng là danh sách đầy đủ:

1. CHUNGKING EXPRESS (1994), directed by Wong Kar-Wai

2. INFERNAL AFFAIRS (2002), directed by Andrew Lau and Alan Mak

3. A BETTER TOMORROW (1986), directed by John Woo

4. IN THE MOOD FOR LOVE (2000), directed by Wong Kar-Wai

5. THE KILLER (1989), directed by John Woo

6. HARD BOILED (1992), directed by John Woo

7. POLICE STORY (1985), directed by Jackie Chan

8. A CHINESE GHOST STORY (1987), directed by Ching Siu-Tung

9. PEKING OPERA BLUES (1986), directed by Tsui Hark

10. SHAOLIN SOCCER (2001), directed by Stephen Chow

11. THE MISSION (1999), directed by Johnnie To

12. DAYS OF BEING WILD (1991), directed by Wong Kar-Wai

13. BULLET IN THE HEAD (1990), directed by John Woo

14. DRUNKEN MASTER II (1994), directed by Lau Kar-Leung

15. RUNNING OUT OF TIME (1999), directed by Johnnie To

16. COMRADES, ALMOST A LOVE STORY (1996), directed by Peter Chan

17. ONCE UPON A TIME IN CHINA (1991), directed by Tsui Hark

18. ASHES OF TIME (1994), directed by Wong Kar-Wai

19. FALLEN ANGELS (1995), directed by Wong Kar-Wai

20. KUNG FU HUSTLE (2004), directed by Stephen Chow

21. EXILED (2006), directed by Johnnie To

22. A CHINESE ODYSSEY PART I: CINDERELLA (1995) and A CHINESE ODYSSEY Part II: PANDORA’S BOX (1995), directed by Jeff Lau and Stephen Chow

23. ONCE UPON A TIME IN CHINA 2 (1992), directed by Tsui Hark

24. GOD OF COOKERY (1996), directed by Stephen Chow

25. THROWDOWN (2004), directed by Johnnie To

26. A MOMENT OF ROMANCE (1990), directed by Benny Chan

27. FIST OF FURY (1972), directed by Lo Wei

28. CROUCHING TIGER HIDDEN DRAGON (2000), directed by Ang Lee

29. GOD OF GAMBLERS (1989), directed by Wong Jing

30. PROJECT A (1983), directed by Jackie Chan

31. HERO (2002), directed by Zhang Yimou

32. FONG SAI YUK (1993), directed by Corey Yuen Kwai

33. RED CLIFF (2008) and RED CLIFF II (2009), directed by John Woo

34. ELECTION (2005), directed by Johnnie To

35. AN AUTUMN’S TALE (1987), directed by Mabel Cheung

36. INFERNAL AFFAIRS 2 (2003), directed by Andrew Lau and Alan Mak

37. MR. VAMPIRE (1985), directed by Ricky Lau Koon-Wai

38. COME DRINK WITH ME (1966), directed by King Hu

39. HAPPY TOGETHER (1997), directed by Wong Kar-Wai

40. FIST OF LEGEND (1994), directed by Gordon Chan

41. THE 36TH CHAMBER OF SHAOLIN (1978), directed by Lau Kar-Leung

42. ELECTION 2 (2006), directed by Johnnie To

43. SWORDSMAN II (1991), directed by Ching Siu-Tung

44. THE PRIVATE EYES (1976), directed by Michael Hui

45. CITY ON FIRE (1987), directed by Ringo Lam

46. BEAST COPS (1998), directed by Gordon Chan and Dante Lam

47. MADE IN HONG KONG (1997), directed by Fruit Chan

48. ROUGE (1988), directed by Stanley Kwan

49. PEDICAB DRIVER (1989), directed by Sammo Hung

50. EASTERN CONDORS (1987), directed by Sammo Hung

51. 2046 (2004), directed by Wong Kar-Wai

52. ONE NITE IN MONGKOK (2004), directed by Derek Yee

53. KING OF COMEDY (1999), directed by Stephen Chow

54. IP MAN (2008), directed by Wilson Yip

55. DRUNKEN MASTER (1978), directed by Yuen Woo-Ping

56. SHANGHAI BLUES (1984), directed by Tsui Hark

57. NEEDING YOU… (2000), directed by Johnnie To and Wai Kai-Fai

58. RUNNING ON KARMA (2003), directed by Johnnie To and Wai Kai-Fai

59. ZU: WARRIORS FROM THE MAGIC MOUNTAIN (1983), directed by Tsui Hark

60. MAD DETECTIVE (2007), directed by Johnnie To and Wai Kai-Fai

61. THE PRODIGAL SON (1981), directed by Sammo Hung

62. THE BRIDE WITH WHITE HAIR (1993), directed by Ronny Yu

63. A SIMPLE LIFE (2011), directed by Ann Hui

64. PROJECT A PART II (1987), directed by Jackie Chan

65. IRON MONKEY (1993), directed by Yuen Woo-Ping

66. FULL CONTACT (1992), directed by Ringo Lam

67. DANGEROUS ENCOUNTER - 1ST KIND (1980), directed by Tsui Hark

68. FLIRTING SCHOLAR (1993), directed by Lee Lik-Chi

69. THE BLADE (1995), directed by Tsui Hark

70. DRAGON INN (1992), directed by Raymond Lee - 48.5 points

71. LOST IN TIME (2003), directed by Derek Yee

72. LONG ARM OF THE LAW (1984), directed by Johnny Mak

73. BOAT PEOPLE (1982), directed by Ann Hui

74. ON THE RUN (1988), directed by Alfred Cheung

75. THE LONGEST NITE (1998), directed by Patrick Yau

76. HE’S A WOMAN, SHE’S A MAN (1994), directed by Peter Chan

77. THE WAY WE ARE (2008), directed by Ann Hui

78. CRIPPLED AVENGERS (1978), directed by Chang Cheh

79. DIRTY HO (1979), directed by Lau Kar-Leung

80. LUST, CAUTION (2007), directed by Ang Lee

81. PRISON ON FIRE (1987), directed by Ringo Lam

82. SPL (2005), directed by Wilson Yip

83. THE WAY OF THE DRAGON (1972), directed by Bruce Lee

84. CENTRE STAGE (1992), directed by Stanley Kwan

85. LIFE WITHOUT PRINCIPLE (2011), directed by Johnnie To

86. FROM BEIJING WITH LOVE (1994), directed by Stephen Chow and Lee Lik-Chi

87. THE BIG BOSS (1971), directed by Lo Wei

88. THE MILLIONAIRES’ EXPRESS (1987), directed by Sammo Hung

89. THE LOVE ETERNE (1963), directed by Li Han-Hsiang

90. BODYGUARDS AND ASSASSINS (2009), directed by Teddy Chen

91. ALL ABOUT AH LONG (1989), directed by Johnnie To

92. HE AIN’T HEAVY, HE’S MY FATHER! (1993), directed by Peter Chan and Lee Chi-Ngai

93. LOVE ON DELIVERY (1994), directed by Lee Lik-Chi

94. THE WILD, WILD ROSE (1960), directed by Wong Tin-Lam

95. TOO MANY WAYS TO BE NO. 1 (1997), directed by Wai Ka-Fai

96. DRAGONS FOREVER (1988), directed by Sammo Hung

97. THE HEROIC TRIO (1993), directed by Johnnie To and Ching Siu-Tung

98. A HERO NEVER DIES (1998), directed by Johnnie To

99. SNAKE IN THE EAGLE’S SHADOW (1978), directed by Yuen Woo-Ping

100. WHEELS ON MEALS (1984), directed by Sammo Hung

101. GREEN SNAKE (1993), directed by Tsui Hark

102. PTU (2003), directed by Johnnie To

103. NAKED KILLER (1993), directed by Clarence Fok

104. FULL ALERT (1997), directed by Ringo Lam

105. ONCE A THIEF (1991), directed by John Woo

106 (TIE). POLICE STORY 2 (1988), directed by Jackie Chan

106 (TIE). SPOOKY ENCOUNTERS (1980), directed by Sammo Hung

108. ENTER THE DRAGON (1973), directed by Robert Clouse

109. THE ARCH (1968), directed by Cecile Tang Shu-Shuen

110. YOUNG AND DANGEROUS (1996), directed by Andrew Lau

111. FEARLESS (2006), directed by Ronny Yu

112. PERHAPS LOVE (2005), directed by Peter Chan

113. AS TEARS GO BY (1988), directed by Wong Kar-Wai

114. TIME AND TIDE (2000), directed by Tsui Hark

115 (TIE). JULY RHAPSODY (2001), directed by Ann Hui

115 (TIE). THE FIVE VENOMS (1978), directed by Chang Cheh

115 (TIE). WILD SEARCH (1991), directed by Ringo Lam

118. SONG OF THE EXILE (1990), directed by Ann Hui

119. OUR SISTER HEDY (1957), directed by Tao Qin

120. HEROES OF THE EAST (1978), directed by Lau Kar-Leung

121. CURSE OF THE GOLDEN FLOWER (2006), directed by Zhang Yimou

122 (TIE). CHICKEN AND DUCK TALK (1988), directed by Clifton Ko

122 (TIE). MY LEFT EYE SEES GHOSTS (2002), directed by Johnnie To and Wai Kai-Fai

124. FORBIDDEN CITY COP (1996), directed by Vincent Kok and Stephen Chow

125. POLICE STORY 3: SUPERCOP (1992), directed by Stanley Tong

126. DUEL TO THE DEATH (1983), directed by Ching Siu-Tung

127. DR. MACK (1995), directed by Lee Chi-Ngai

128. ALL’S WELL END’S WELL (1992), directed by Clifton Ko

129. THE YOUNG MASTER (1980), directed by Jackie Chan

130. THE CHINESE FEAST (1995), directed by Tsui Hark

131 (TIE). LOST AND FOUND (1996), directed by Lee Chi-Ngai

131 (TIE). MEN SUDDENLY IN BLACK (2003), directed by Pang Ho-Cheung

133. FINAL VICTORY (1986), directed by Patrick Tam

134. MIRACLES (1989), directed by Jackie Chan

135. WU XIA (2011), directed by Peter Chan

136. CHINESE ODYSSEY 2002 (2002), directed by Jeff Lau

137. PROTÉGÉ (2007), directed by Derek Yee

138. A FIGHTER’S BLUES (2000), directed by Daniel Lee

139. ROYAL TRAMP I & ROYAL TRAMP II (1992), directed by Wong Jing

140. JIANG HU: THE TRIAD ZONE (2000), directed by Dante Lam

141. C’EST LA VIE, MON CHERI (1993), directed by Derek Yee

142. THE BEAST STALKER (2008), directed by Dante Lam

143. AH YING (1983), directed by Allen Fong

144. THE DEAF AND MUTE HEROINE (1971), directed by Wu Ma

145. THE EAGLE SHOOTING HEROES (1993), directed by Jeff Lau

146. THE BIG HEAT (1987), directed by Johnnie To and Andrew Kam

147. METADE FUMACA (1999), directed by Riley Yip

148. THE MAGNIFICENT BUTCHER (1979), directed by Yuen Woo-Ping

149. EXPECT THE UNEXPECTED (1998), directed by Patrick Yau

150. ONE-ARMED SWORDSMAN (1967), directed by Chang Cheh

151. ALL FOR THE WINNER (1990), directed by Jeff Lau

152. JUSTICE, MY FOOT! (1992), directed by Johnnie To

153. GOD OF GAMBLERS 2 (1991), directed by Wong Jing

154 (TIE). MY HEART IS THAT ETERNAL ROSE (1989), directed by Patrick Tam

154 (TIE). NOMAD (1982), directed by Patrick Tam

156. FUTURE COPS (1993), directed by Wong Jing

157. BIG BULLET (1996), directed by Benny Chan

158. WINNERS AND SINNERS (1983), directed by Sammo Hung

159. MAMBO GIRL (1957), Evan Yang

160. INTIMATE CONFESSIONS OF A CHINESE COURTESAN (1972), Chor Yuen

161. FULLTIME KILLER (2001), directed by Johnnie To and Wai Ka-Fai

162. BOXER FROM SHANTUNG (1972), directed by Chang Cheh and Pao Hsueh-Li

163. SCHOOL ON FIRE (1988), directed by Ringo Lam

164. MCDULL, PRINCE DE LA BUN (2004), directed by Toe Yuen

166 (TIE). THE TAI-CHI MASTER (1993), directed by Yuen Woo-Ping

166 (TIE). YOUNG AND DANGEROUS 3 (1996), directed by Andrew Lau

168. AIR HOSTESS (1959), directed by Evan Yang

168 THE STOOL PIGEON (2010), directed by Dante Lam

169 (TIE). A BETTER TOMORROW 2 (1987), directed by John Woo

169 (TIE). SUMMER SNOW (1995), directed by Ann Hui

171. THE BARE-FOOTED KID (1993), directed by Johnnie To

172. YOUNG AND DANGEROUS: THE PREQUEL (1998), directed by Andrew Lau

173. ODD COUPLE (1979), directed by Lau Kar-Wing

174. THE BLOOD BROTHERS (1973), directed by Chang Cheh

175 (TIE). ACCIDENT (2009), directed by Soi Cheang

175 (TIE). JUST ONE LOOK (2003), directed by Riley Yip

175 (TIE). THE ODD ONE DIES (1997), directed by Patrick Yau

178. REIGN OF ASSASSINS (2009), directed by Su Chao-Bin

179. JULIET IN LOVE (2000), directed by Wilson Yip

180. THE TWINS EFFECT (2003), directed by Dante Lam

181. SO CLOSE (2002). directed by Corey Yuen

182. THE EIGHT DIAGRAM POLE FIGHTER (1983), directed by Lau Kar-Leung

183. MY YOUNG AUNTIE (1981), directed by Lau Kar-Leung

184. SEX AND ZEN (1991), directed by Michael Mak

185. SPARROW (2007), directed by Johnnie To

186. GALLANTS (2010), directed by Derek Kwok and Clement Cheng

187 (TIE). CAGEMAN (1992), directed by Jacob Cheung

187 (TIE). THE CASE OF THE COLD FISH (1995), directed by Jamie Luk Kin-Ming

187 (TIE). THE MAGIC BLADE (1976), directed by Chor Yuen

190. KING BOXER (1972), directed by Jeng Cheong-Woh

191. MY LIFE AS MCDULL (2001), directed by Toe Yuen

192. OUT OF THE DARK (1995), directed by Jeff Lau

193. STORY OF RICKY (1992), directed by Lam Nai-Choi

194. HONG KONG 1941 (1984), directed by Leung Po-Chi

195. AFTER THIS, OUR EXILE (2006), directed by Patrick Tam

196. OVERHEARD (2009), directed by Alan Mak and Felix Chong

197. THE DIARY OF A BIG MAN (1988), directed by Chor Yuen

198 (TIE). LAST HURRAH FOR CHIVALRY (1979), directed by John Woo

198 (TIE). LEGENDARY WEAPONS OF CHINA (1982), directed by Lau Kar-Leung

200. IN THE LINE OF DUTY 4 (1989), directed by Yuen Woo-Ping