some quotes....

I just want to tell you, I'm the one who was supposed to take care of everything. I'm the one who was supposed to make everything okay for everybody. It just didn't work out like that. And I left. I left you... And now, I'm an old broken down piece of meat... and I'm alone. And I deserve to be all alone. I just don't want you to hate me.

-Randy 'The Ram' Robinson, The Wrestler

samedi 17 mars 2018

Annihilation (2018)






Lena (Natalie Portman) từng có một cuộc sống khiến nhiều người phải mơ ước. Thành đạt trong công việc với vị trí giáo sư ngành sinh học tế bào tại đại học danh tiếng John Hopkins, Lena còn có người chồng Kane (Oscar Isaac) luôn hết mực yêu thương, quan tâm đến cô dù anh lính đặc nhiệm đôi khi phải xa vợ vì những điệp vụ bí mật ở các vùng đất không tên. Trong một điệp vụ bí ẩn như thế đột nhiên Kane biến mất không một dấu tích và để lại Lena héo mòn trong những ngày tháng chờ đợi trong vô vọng. Tưởng chừng Lena đã mãi mãi mất đi người chồng yêu quý thì sau một năm Kane bất ngờ quay trở lại dù anh không thể giải thích mình đã ở đâu và quay trở lại với cô bằng phép nhiệm màu nào. Lena chỉ có được phần nào câu trả lời cho sự biến mất và trở về đầy bí ẩn của Kane khi cả hai vợ chồng bị quân đội đưa xuống một căn cứ quân sự ở miền Nam nước Mỹ, nơi Kane được giao nhiệm vụ cuối cùng trước khi anh mất tích.

Tiếp xúc với tiến sĩ tâm lý Ventress (Jennifer Jason Leigh), Lena được biết rằng căn cứ quân sự này được dựng nên trong nỗ lực của chính phủ Mỹ tìm ra nguồn gốc và ngăn cản sự mở rộng của quầng ánh sáng bí hiểm “The Shimmer”. Được phát hiện lần đầu tại một ngọn hải đăng ở duyên hải miền Nam nước Mỹ ba năm trước đây, quầng sáng bí hiểm này dần lặng lẽ lan sâu vào đất liền và tuy không ra sự tàn phá hữu hình nào nhưng “The Shimmer” lại nuốt chửng tất cả các đoàn thám hiểm được chính phủ cử vào để nghiên cứu nguồn gốc của nó. Kane là thành viên của một biệt đội như thế, và anh là người duy nhất thoát khỏi “The Shimmer” để quay về với cuộc sống, với Lena dù phải đổ bệnh liệt giường và chẳng còn giữ lại chút trí nhớ nào về những chuyện đã xảy ra trong quá trình ra đi và trở về đầy gian nan ấy. Không thể yên lòng khi chưa tìm ra sự thật về chuyến đi định mệnh của Kane, Lena quyết định gia nhập đoàn thám hiểm cuối cùng vào tâm “The Shimmer” do chính của nữ tiến sĩ Ventress dẫn đầu. Và cùng những người phụ nữ đồng hành khác là tiến sĩ vật lý Josie Radek (Tessa Thompson), chuyên gia y tế Anya Thorensen (Gina Rodriguez), và nhà địa chất Cass Sheppard (Tuva Novotny), Lena nhanh chóng nhận ra rằng ở đằng sau bức màn ánh sáng bí hiểm kia, “The Shimmer” là một thế giới hoàn toàn khác biệt với những tạo vật kì lạ không thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác trên Trái Đất.

Được chuyển thể từ tiểu thuyết khoa học giả tưởng cùng tên của nhà văn Jeff VanderMeer, Annihilation là bộ phim mới nhất của nhà làm phim người Anh Alex Garland. Nhắc tới Garland, hẳn nhiều người sẽ nhớ ngay đến các bộ phim khoa học giả tưởng do ông chắp bút kịch bản như 28 Days Later (2002), Sunshine (2007), Never Let Me Go (2010), và tất nhiên là Ex Machina – một trong những tác phẩm điện ảnh đáng nhớ nhất của năm 2015 và là bộ phim đầu tiên Garland đảm nhiệm cả hai vai trò đạo diễn và biên kịch. Đem lại cho Alex Garland đề cử giải Oscar đầu tiên ở hạng mục kịch bản gốc xuất sắc nhất, Ex Machina là câu truyện đậm chất hiện sinh về cô người máy Ava (Alicia Vikander) và những nỗ lực thoát khỏi “đấng Tạo hoá” Nathan Bateman (Oscar Isaac) của cô để thực sự được trở thành “Người”. Không chỉ có điểm chung với Ex Machina ở sự hiện diện của nam diễn viên xuất sắc Oscar Isaac, Annihilation cũng chia sẻ với bộ phim về người máy của Alex Garland những trăn trở, suy tư đầy triết lý về vị trí của mỗi con người trong vũ trụ bao la, về giá trị của sự tồn tại ngắn ngủi được Tạo hoá ban cho chúng ta. Có lẽ vì để tiếp nối dòng suy nghĩ rất riêng này của Garland mà kịch bản của Annihilation chủ yếu dựa vào cái tứ về cuộc hành trình tìm sự thật trong “The Shimmer” của tiểu thuyết gốc chứ không hoàn toàn bám vào từng chi tiết mà nhà văn Jeff VanderMeer đem vào bộ truyện của ông bất chấp việc tác phẩm này từng giành rất nhiều giải thưởng quan trọng của dòng văn học giả tưởng như Giải Nebula cho tiểu thuyết xuất sắc nhất. Nhưng người hâm mộ tiểu thuyết Annihilation cũng không nên vì sự khác biệt này mà thất vọng với chuyển thể điện ảnh của Alex Garland, bởi nhà làm phim người Anh đã một lần nữa chứng tỏ được khả năng của ông với một kịch bản chặt chẽ, gọn gàng, vừa chứng đựng nhiều câu hỏi mở buộc khán giả phải suy nghĩ, nhưng cũng đủ hấp dẫn, đặc biệt là ở nửa sau bộ phim, để lôi cuốn họ ngồi lại tới những giờ phút cuối cùng.

Có một chi tiết khá đặc biệt xoay quanh Annihilation là việc tuy tác phẩm mới nhất của Alex Garland được thực hiện với kinh phí không hề nhỏ - khoảng 50 triệu đô la Mỹ, nhưng ông lớn Paramount Pictures sau khi xem xét kết quả chiếu thử không mấy khả quan của bộ phim này đã quyết định nhượng lại phần lớn quyền phát hành Annihilation cho hãng chiếu phim trực tuyến Netflix. Lấy lý do bộ phim quá “phức tạp”, quá “triết lý”, khó lòng ăn khách nếu được công chiếu rộng rãi ngoài rạp, quyết định này của hãng phát hành Paramount Pictures đã tước đi của Alex Garland cơ hội đem đến cho công chúng trải nghiệm điện ảnh thực sự của Annihilation trên màn ảnh lớn. Quả thực dù là một tác phẩm khoa học giả tưởng pha chất kinh dị nhưng Annihilation có nhịp phim khá chậm, đặc biệt là ở nửa đầu bộ phim, và cấu trúc không dễ nắm bắt khi pha trộn cả những yếu tố của một cốt truyện phi tuyến tính và sự hiện diện của những “nhân chứng không đáng tin” – một thủ pháp quen thuộc của những tác phẩm mang màu sắc trinh thám như Rashômon (1950) hay The Usual Suspects (1995). Tuy vậy, việc không tập trung vào những chi tiết ly kì, giật gân lại là lựa chọn hoàn toàn có chủ đích của Alex Garland khi chính nhịp độ chậm rãi cùng những góc quay khá đơn giản tới mức tạo cảm giác “lười biếng” của Annihilation giúp khán giả có thời gian chuẩn bị để đối diện với thế giới kỳ lạ của “The Shimmer”, giúp họ đặt mình vào vị trí của Lena, của Ventress, của Josie, của Cass để tự đặt ra những câu hỏi về sự tồn tại thực sự của các nhân vật, về mối liên hệ giữa những tạo vật đầy kì quặc phía sau quầng sáng bí ẩn của “The Shimmer” với những sự vật, hiện tượng vốn vẫn tồn tại hàng ngày trong cuộc sống của chúng ta. Bởi thế mà nếu như “The Shimmer” có thể coi là chiếc lăng kính phản chiếu thế giới dưới một góc nhìn rất dị biệt, nhiều màu sắc, thì Annihilation cũng có thể coi là một chiếc lăng kính giúp người xem có những giờ phút chiêm nghiệm lại thế giới quan của họ, suy ngẫm về những khía cạnh, màu sắc khác nhau của những khái niệm trước nay chúng ta chỉ coi là có một màu duy nhất.

Tất nhiên, dù có nội dung hết sức dày dặn, đa nghĩa, và đặc biệt lôi cuốn về mặt hình ảnh, nhưng Annihilation chưa phải một tác phẩm hoàn hảo. Bên cạnh phần mở đầu không thực sự lôi cuốn, một điểm yếu khác của bộ phim là việc dàn diễn viên của Annihilation dù toàn những tên tuổi được đánh giá rất cao như Jennifer Jason Leigh, Natalie Portman, hay Oscar Isaac lại không để lại nhiều ấn tượng về mặt diễn xuất. Cách diễn tương đối khô cứng, đôi chỗ tạo cảm giác máy móc trong Annihilation của các diễn viên từng giành nhiều giải thưởng điện ảnh này khó lòng khiến họ có được chỗ đứng trong lòng khán giả sau khi bộ phim kết thúc. Tuy vậy, chúng ta cũng cần nhớ rằng Annihilation chứa đựng những lựa chọn điện ảnh hoàn toàn có chủ đích của Alex Garland về mặt kịch bản và thực hiện, bởi vậy biết đâu rằng cách diễn khô cứng của mỗi diễn viên trong phim cùng cách xây dựng từng nhân vật không thực sự có chiều sâu cũng lại có sự liên hệ trực tiếp tới nội dung của phim, đặc biệt là với đoạn kết.

Chắc chắn mỗi người xem sẽ có cách giải thích riêng của họ cho phần kết của Annhilation, đó có thể là những liên hệ tới thuyết luân hồi của Phật giáo, đó có thể là suy nghĩ về cách thức con người đã lạm dụng và tàn phá thiên nhiên mà không nghĩ tới sự còn mất của chính loài người trong tương lai, hoặc đó có thể chỉ đơn giản là những suy tư về sự mỏng manh của cuộc sống khi phải đương đầu với những thử thách lớn lao như bệnh tật, như tình cảm ngày một lụi tàn giữa người với người. Nhưng đó lại chính là vẻ đẹp của Annihilation, và chính là điều khiến khán giả phải cảm thấy vui mừng khi bộ phim được phát hành thông qua hãng Netflix, bởi nhờ vào công nghệ của người khổng lồ trực tuyến này mà chúng ta sẽ có thể xem lại bộ phim mới nhất của đạo diễn Alex Garland nhiều lần để tìm ra những màu sắc mới, những ý nghĩa mới của bộ phim đậm triết lý này.
=====