some quotes....

I just want to tell you, I'm the one who was supposed to take care of everything. I'm the one who was supposed to make everything okay for everybody. It just didn't work out like that. And I left. I left you... And now, I'm an old broken down piece of meat... and I'm alone. And I deserve to be all alone. I just don't want you to hate me.

-Randy 'The Ram' Robinson, The Wrestler

mercredi 3 janvier 2018

The Disaster Artist (2017)



“Dở đến mức không thể bỏ qua được”, “Bộ phim dở vượt trội của mọi thời đại”, “Công dân Kane của phim dở” (Công dân Kane thường được coi là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của điện ảnh thế giới) – đó là những “mỹ từ” giới phê bình và người hâm mộ dành cho The Room của đạo diễn phim độc lập Tommy Wiseau. Công chiếu lần đầu năm 2003, tác phẩm bi kịch này của nhà làm phim bí hiểm Wiseau – người đảm nhận luôn vai chính trong phim nhanh chóng được báo chí và giới phê bình xếp vào danh sách các tác phẩm điện ảnh dở nhất mọi thời đại vì nội dung hỗn độn đến mức khó hiểu và chất lượng diễn xuất cũng như sản xuất khiến người xem chỉ còn nước lắc đầu ngao ngán. Nhưng đúng là “dở đến mức không thể bỏ qua được”, The Room lại nhận được sự hưởng ứng từ một nhóm khán giả trung thành – những người thưởng thức tác phẩm này như một bộ phim … hài và sẵn sàng quay trở lại rạp mỗi năm để xem đứa con điện ảnh đầu tay (và cũng là duy nhất) của Tommy Wiseau như một thứ tín ngưỡng. Động cơ nào đã khiến Wiseau bỏ tiền túi ra làm một thảm hoạ điện ảnh như vậy? Những yếu tố nào đã khiến The Room trở thành một tác phẩm “dở kinh điển”? Và tại sao bộ phim cũng như cuộc đời của Tommy Wiseau lại vẫn giữ được sự hấp dẫn lạ lùng với một số khán giả sau gần 15 năm bất chấp chất lượng tồi tệ của The Room? Đó là những câu hỏi mà đạo diễn-diễn viên James Franco muốn tìm kiếm câu trả lời cho khán giả thông qua bộ phim mới của anh The Disaster Artist (Nghệ sĩ thảm hoạ) với kịch bản chuyển thể từ cuốn tự truyện cùng tên của Greg Sestero – một diễn viên chính khác của The Room và cũng là bạn thân của Tommy Wiseau.

Bối cảnh mở màn của The Disaster Artist là thành phố San Francisco năm 1998, nơi chàng thanh niên 19 tuổi Greg Sestero (Dave Franco) rụt rè, thiếu tự tin đang vật lộn trong các lớp học diễn xuất với giấc mơ một ngày sẽ trở thành một diễn viên thực thụ. Tại một khoá học như vậy, Greg gặp Tommy Wiseau (James Franco – anh ruột ngoài đời của Dave Franco), một diễn viên cũng thiếu tài năng diễn xuất bẩm sinh nhưng lại có thừa sự tự tin và tiền bạc để theo đuổi tham vọng thành sao Hollywood. Dù không chịu tiết lộ tuổi tác hay quê quán nhưng rõ ràng Tommy hơn cậu thanh niên “mặt búng ra sữa” Greg nhiều tuổi, và nếu dựa vào giọng tiếng Anh lạ lùng, khó nghe của Tommy thì nhiều người có thể đoán rằng anh ta thậm chí còn chẳng phải một người Mỹ thực thụ như Greg. Khác nhau về tính cách, xuất thân nhưng hoàn toàn tương đồng trong tình yêu nghệ thuật, lòng hâm mộ với huyền thoại nổi loạn của màn bạc James Dean hay các vở kịch của Tennessee Williams, và giấc mơ trở thành sao điện ảnh, Greg và Tommy nhanh chóng trở thành bạn thân. Bởi vậy ngay khi Tommy ngỏ ý rủ Greg cùng tới Los Angeles – nơi có kinh đô điện ảnh Hollywood (và có một ngôi nhà “để không” của Tommy) để lập nghiệp, Greg lập tức nhận lời bất chấp sự ngăn cản từ bà mẹ (Megan Mullally) vốn không tin tưởng cho lắm vào tài năng của Greg và lo sợ cậu sẽ bị Tommy lợi dụng. Những lo lắng đầy tình mẫu tử này hoá ra chỉ đúng một nửa, khi Tommy không hề lạm dụng việc Greg phải ở nhờ căn hộ nhìn ra chân trời phù hoa với những toà nhà chọc trời nối tiếp của Los Angeles, nhưng quả thực Greg không thể kiếm được một vai diễn ra hồn dù rất điển trai và nhanh chóng được nhận vào công ty quản lý diễn viên có tiếng của Iris Burton (Sharon Stone). Không hơn gì Greg về tài nghệ diễn xuất, lại cộng thêm phong cách thời trang kì dị và chất giọng tiếng Anh lạ lùng chẳng giống ai, tất nhiên Tommy vấp phải hết thất bại này đến thất bại khác trong các cuộc thử vai tại Los Angeles tới mức một nhà sản xuất có tiếng (Judd Apatow) đã phải nói thẳng rằng dù có cả triệu năm hay lâu hơn nữa thì Tommy cũng không có “cửa” nào ở đất Hollywood vốn đã đầy rẫy tài năng này. 

Mất hết niềm tin vào việc được Hollywood trao cơ hội, Tommy Wiseau quyết định tự mình viết kịch bản và bỏ tiền túi ra làm một bộ phim lấy cảm hứng từ câu truyện cuộc đời của Tommy và Greg với hy vọng mình sẽ có đất diễn để thể hiện “tài năng” không được ai thừa nhận. Tommy bỏ hết thời gian, tiền bạc, và tâm sức vào dự án phim đầu tay, nhưng quá trình thai nghén kịch bản và sản xuất của The Room (Căn phòng) cũng một lần nữa chứng tỏ một sự thật rằng anh chàng dị nhân này không có chút kiến thức nào về mặt sản xuất phim và tuyệt đối không sở hữu khả năng diễn xuất ở tầm Hollywood bất chấp sự hợp tác và giúp đỡ của những người có kinh nghiệm làm phim thật sự như giám sát kịch bản Sandy Schklair (Seth Rogen). Sự thiếu chuyên nghiệp của Tommy trong việc chỉ đạo sản xuất và thực hiện đi thực hiện lại các cảnh quay với sự có mặt của anh khiến quá trình quay của The Room bị chậm tiến độ làm giá thành của bộ phim đội lên tới 5, 6 triệu đô la – một con số khổng lồ cho một tác phẩm độc lập kinh phí thấp như The Room. Không chỉ chịu vô số áp lực từ dự án The Room rắc rối quá mức dự đoán, Tommy còn phải đối diện với thực tế rằng chính người bạn thân và là nguồn cảm hứng cho bộ phim Greg cũng dần trở nên xa cách anh sau khi có cô bạn gái mới Amber (Alison Brie). Dù gặp nhiều trở ngại trong đời tư và công việc như vậy, nhưng Tommy vẫn quyết tâm hoàn thành The Room để có thể kể cho mọi người câu truyện của đời anh và chứng tỏ cho Hollywood rằng anh là một diễn viên có năng lực thực sự.

Tuy được số đông khán giả biết tới qua các vai diễn trong các phim bom tấn như bộ ba Người nhện (2002-2007) của đạo diễn Sam Raimi, Rise of the Planet of the Apes (2011), tác phẩm giúp anh có được đề cử Oscar đầu tiên 127 Hours (2010), hay các bộ phim hài hước kinh phí thấp nhưng doanh thu cao như Pineapple Express (2008), This Is the End (2013), nhưng James Franco thực ra còn là một đạo diễn-diễn viên chuyên trị dòng phim độc lập với kinh phí thấp. Có lẽ vì chất độc lập chảy trong huyết quản này mà James Franco tái hiện quá trình Tommy Wiseau ấp ủ và hiện thực hoá giấc mơ The Room gần 15 năm trước một cách hết trân trọng, nghiêm túc bất chấp sự hài hước một cách trớ trêu sau “thành công” của The Room. Tất nhiên The Disaster Artist không hề thiếu chất hài, vì quá trình hình thành của một bộ phim “siêu dở” bản thân nó đã là một câu truyện hài hước, hơn thế nữa đứng sau hỗ trợ James Franco lại có hai tên tuổi quen thuộc của dòng phim hài Hollywood thời điểm hiện tại là Seth Rogen và Evan Goldberg – bộ đôi đã tạo nên thành công vang dội về mặt thương mại của một loạt phim hài như Superbad (2007), Pineapple Express, This Is the End, Neighbors (2014), và Sausage Party (2016). Bởi vậy mà chắc chắn khán giả sẽ vẫn được cười ra nước mắt trước sự ngu ngơ khó có thể tin nổi của Tommy Wiseau được khắc hoạ trên phim, và những phân cảnh được James Franco tái hiện lại chính xác đến từng khung hình các trích đoạn “dở kinh điển” của The Room. Nhưng đằng sau mỗi tiếng cười đem lại cho người xem, James Franco cùng bộ đôi biên kịch của các bộ phim lãng mạn xuất sắc như (500) Days of Summer (2009) và The Fault in Our Stars (2014) là Scott Neustadter và Michael H. Weber cũng lại giúp cho khán giả hiểu hơn về suy nghĩ, về những tình cảm buồn vui và những giấc mộng chẳng thành của Tommy Wiseau – vốn là những điều mà ngoại trừ người bạn thân của Tommy là Greg thì chẳng mấy ai quan tâm để mắt. Sự trân trọng này của The Disaster Artist trong việc phát triển tính cách nhân vật thay vì nhấn mạnh vào những sai lầm nực cười trong quá trình sản xuất The Room đã giúp cái tên Tommy Wiseau vượt ra khỏi khuôn khổ của một “đạo diễn phim dở kinh điển” và trở thành một nghệ sĩ như bao nghệ sĩ Hollywood khác luôn cháy bỏng với giấc mơ được chứng tỏ tài năng, được đem câu truyện cuộc đời họ đến với khán giả. Có thể họ trở nên thành công như Mia Dolan (Emma Stone) trong La La Land (2016), vấp váp vì chẳng thể thích nghi với sự thay đổi của Hollywood như George Valentin (Jean Dujardin) trong The Artist (2011), suốt đời phải sống trong ánh hào quang của quá khứ như Norma Desmond (Gloria Swanson) trong Sunset Boulevard (1950), hoặc đơn giản là vỡ mộng vì thiếu tài năng và cơ hội như Tommy Wiseau. Nhưng cũng như những nhân vật kể trên trong các tác phẩm vô cùng đáng nhớ của Hollywood, Tommy cũng yêu nghệ thuật bằng cả tấm lòng và sẵn sàng chia sẻ tình yêu đó với những người xung quanh, đặc biệt là những người thân thiết như Greg. Bởi vậy, tuy chất lượng của The Room – thành quả từ tình yêu nghệ thuật của Tommy Wiseau hoàn toàn xứng đáng là đề tài đàm tiếu của người đời, tâm hồn trong sáng của một người nghệ sĩ đích thực như Tommy luôn là phẩm chất đáng được tôn trọng.

Là một bộ phim về … phim dở, tất nhiên khán giả không thể trông đợi The Disaster Artist có được chất lượng nghệ thuật vượt trội nhất là khi cuộc đời bí ẩn không nhiều sự kiện của Tommy Wiseau không thực sự là chất liệu giàu kịch tính cho một tác phẩm điện ảnh hấp dẫn. Quả thực nếu so sánh với một tác phẩm về phim dở khác là Ed Wood (1994) của Tim Burton, The Disaster Artist có cảm giác thiếu chiều sâu và luôn ở trong trạng thái chênh vênh giữa một bộ phim hài thông thường và một tác phẩm chính kịch về những góc khuất dưới ánh hào quang của Hollywood. Bởi vậy, ngoại trừ sự trân trọng rất đáng được ghi nhận dành cho hình ảnh nhân vật Tommy Wiseau, điểm sáng nhất của The Disaster Artist có lẽ là diễn xuất ấn tượng của James Franco trong vai Tommy. Không chỉ khắc hoạ được điệu bộ, cử chỉ và vẻ ngoài rất “dị” của Tommy Wiseau, James Franco còn thành công trong việc thể hiện được chất giọng tiếng Anh kì dị phảng phất “chất Đông Âu” của Tommy, và nhất là thể hiện được tính cách đa chiều của tác giả bộ phim thảm hoạ The Room. Nếu xem những bài phỏng vấn của James Franco trong quá trình quảng cáo The Disaster Artist, người xem mới lại càng cảm nhận được nhiệt huyết mà anh dành cho vai diễn và tác phẩm này. Thật may cho Tommy Wiseau, và cho khán giả, là đam mê của James Franco đã không biến thành một “thảm hoạ” mới như The Room năm nào. Trái lại, tài năng có thật của ngôi sao phim Người nhện kết hợp cùng sự say mê đối với nhân vật đã giúp James Franco có được một vai diễn hết sức đáng nhớ, và quan trọng hơn là đã giúp khán giả có được một cái nhìn đầy đủ hơn về Tommy Wiseau. 

Ngay cả sau khi xem xong The Disaster Artist, chắc chắn nhiều người xem vẫn sẽ lắc đầu ngán ngẩm tự hỏi tại sao một nghệ sĩ bất tài như Tommy Wiseau lại bỏ cả một gia tài để cho ra đời một tác phẩm tệ hại như The Room. Nhưng có lẽ họ đã quên mất rằng không chỉ có tiền bạc, Tommy còn bỏ vào The Room cả giấc mơ làm nghệ sĩ, cả niềm say mê đầy ngây thơ về môn nghệ thuật thứ bảy, và cả sự nâng niu đối với tình cảm bạn bè, với tư cách chả một nghệ sĩ. Dù rằng Tommy thất bại vì không có đủ tài năng, kiến thức, nhưng chừng ấy đầu tư về cả vật chất và tinh thần chẳng phải đã là quá đủ để khán giả chúng ta ghi nhớ và trân trọng anh, nhất là trong bối cảnh một Hollywood đang ngập tràn những vụ bê bối nơi các nghệ sĩ có tài năng, vị trí thực sự lại sử dụng chúng vì các mục đích không chính đáng?

=====