The Quiet American (2002)

The Quiet American có lẽ là dự án làm phim lớn nhất của Hollywood được quay ở Việt Nam kể từ sau khi Việt Nam và Mỹ bình thường hóa quan hệ năm 1995. Kịch bản phim dựa trên tiểu thuyết cùng tên của Graham Greene, một trong những tác phẩm văn học quan trọng nhất (và sớm nhất) về chiến tranh Việt Nam. Phim nói về mối tình tay ba giữa Thomas Fowler (Michael Caine), một nhà báo Anh đã luống tuổi, Alden Pyle (Brendan Fraser), một thanh niên người Mỹ tham gia hoạt động nhân đạo, và Phượng (Đỗ Hải Yến), cô gái trẻ người Việt. Nhân vật Alden Pyle được Graham Greene sáng tác dựa trên một nhân vật lịch sử có thật, đó là Edward Lansdale, điệp viên gạo cội của CIA và là cố vấn cấp cao nhiều năm của Mỹ ở Đông Nam Á trong hoạt động chống Cộng sản. Giống như Lansdale, Pyle tổ chức hoạt động chống Cộng ở Việt Nam bằng những hình thức hết sức tinh vi dưới phương châm: “Để ngăn chặn hiểm họa Cộng sản thì việc hy sinh một hay nhiều nhân mạng dân thường không có gì quan trọng, hơn nữa trong chiến tranh thì ngày nào chẳng có người chết”.

Được bảo trợ bởi bộ đôi Sydney Pollack và Anthony Minghella, The Quiet American mang đúng gu của hai người, nghĩa là những câu chuyện tình cảm lãng mạn buồn được lồng trong bối cảnh lịch sử có thật, tương tự như Out of Africa, The English Patient, Cold Mountain hay sau này là The Reader. Phim có nhiều cảnh quay khá đẹp, lãng mạn và exotic, sản phẩm của Christopher Doyle, người từng thành danh với những phim của Vương Gia Vệ. Tuy nhiên do chú trọng vào bối cảnh thời chiến, The Quiet American không đề cập nhiều tới những cảnh đẹp thiên nhiên ở Việt Nam, nơi đẹp nhất được chọn quay là Phát Diệm thì lại để làm bối cảnh cho một … vụ thảm sát. Trong số ba diễn viên chính của The Quiet American thì Michael Caine nổi bật hơn cả với hình ảnh một người đàn ông trung niên bất lực và tuyệt vọng trước mối tình tan vỡ và hiểm họa chiến tranh đối với mảnh đất ông yêu quý. Đã từng bộc lộ vẻ đẹp rất Việt trong Mùa hè chiều thẳng đứng (A la verticale de l’été), Hải Yến trong The Quiet American tiếp tục … đẹp bằng nét đẹp Á Đông dịu dàng, mềm mại hiếm có. Cô diễn xuất cũng không tồi, trừ việc phát âm tiếng Anh chưa thật sự ổn (dù thoại của Hải Yến không nhiều, có lẽ còn ít hơn Mai Hoa) thì Hải Yến càng về cuối phim càng diễn “mượt”, những cử chỉ dù rất nhỏ của cô đều giúp tôn lên vẻ đẹp và sự mong manh của nhân vật Phượng. Diễn viên người Việt có nhiều thoại nhất trong phim có lẽ là Mai Hoa, người thủ vai chị của Phượng, cô nói tiếng Anh tương đối trôi chảy nhưng giọng vẫn bị gượng, tôi hơi thất vọng vì thực ra diễn xuất của Mai Hoa cũng bị gượng và kém xa Hải Yến trong khi Mai Hoa đã từng rất nổi với phim Đời cát. Người kém nhất trong bộ ba có lẽ là Fraser, vốn nổi lên từ những phim hành động và phim hài, Fraser trong The Quiet American không thể hiện được phẩm chất của một “CIA agent” cũng như tình yêu cuồng nhiệt của Pyle với Phượng, mối tình đã dán tiếp dẫn đến cái chết của Pyle. Một điểm dở khác của The Quiet American là cốt truyện thiếu thống nhất, phim được mở đầu theo kiểu trinh thám ly kì với cái chết của Pyle, tiếp nối bằng mối tình tay ba Fowler-Pyle-Phượng và kết thúc bằng sự bàng hoàng của Fowler trước sự thật khốc liệt của chiến tranh và trò chơi chính trị. Cốt truyện thiếu thống nhất và thiếu kịch tính làm phim bị “nửa mùa”, thật may là phim không dài (chỉ cỡ 90 phút) nên vài cảnh cháy nổ cũng đủ giúp khán giả ngồi nán đến hết phim. Tóm lại tuy không phải là một thất bại nhưng The Quiet American cũng được làm chưa “tới” và khó có thể coi là một phim hay về chiến tranh Việt Nam, thật tiếc cho một kịch bản thẳng thắn và công bằng hiếm có về đề tài nhạy cảm (của Mỹ) này.

L'Auberge espagnole (2002)

Ở dưới có nhắc tới "De battre mon coeur s'est arrêté", diễn viên chính của phim này là Romain Duris. Năm 2002 Duris tham gia một phim rất đặc sắc của điện ảnh Pháp có tên "L'Auberge espagnole". Trong tiếng Pháp "auberge espagnole" vừa có thể là Quán trọ Tây Ban Nha, vừa có thể là "Bữa tiệc nơi mỗi người mang đến món ăn của riêng mình để chia sẻ với người khác". "L'Auberge espagnole" đề cập tới cả hai định nghĩa này theo một cách rất hài hước và độc đáo. Để nhận được một "chân" làm việc trong Bộ Tài chính Pháp, Xavier đành phải bỏ lại người yêu ở Paris để tới Barcelona học một năm theo chương trình trao đổi Erasmus để luyện nói tiếng Tây Ban Nha, thứ tiếng mà anh gần như mù tịt. Tới Barcelona (nơi người ta lại chỉ giảng dạy bằng tiếng ... Catalan), Xavier phải ăn ngủ nhờ một cặp vợ chồng Pháp mà anh tình cờ quen ở sân bay do không thể tìm nổi nhà trọ ở một thành phố lúc nào cũng chật kín sinh viên và khách du lịch. Cuối cùng thì anh cũng tìm được chỗ trọ cho mình, đó là một căn hộ lớn-một Quán trọ Tây Ban Nha chính hiệu, nơi anh chia sẻ nhà trọ cùng 6 người bạn sinh viên đến từ 6 quốc gia khác nhau gồm ba cô gái Isabelle, một cô nàng lesbian cá tính người Bỉ, Wendy, cô gái sống nghiêm túc và ngăn nắp như "nun" người Anh, Soledad, người Tây Ban Nha duy nhất của phòng trọ (soledad trong tiếng TBN là sự cô đơn), cùng ba anh chàng Alessandro, người Ý và sống lãng tử bừa bộn đúng kiểu Ý, Lars, người Đan Mạch và là người yêu của Soledad, Tobias, "trưởng phòng trọ" người Đức và đương nhiên lúc nào cũng ngăn nắp, nghiêm túc và làm việc theo kế hoạch kiểu Đức. Mỗi thành viên phòng trọ chính là đại diện cho tính cách dân tộc của họ, và cũng như lịch sử xáo trộn của châu Âu, phòng trọ Tây Ban Nha cũng tràn ngập những rắc rối, vui buồn mà 7 thành viên của nó chia sẻ với nhau trong 1 năm sống chung ngắn ngủi.

"L'Auberge espagnole" tuy mang mác phim hài nhưng các tình huống hài thực sự không có nhiều trong phim, thay vào đó là những câu chuyện nhỏ (subplot) cảm động về từng thành viên phòng trọ Tây Ban Nha, về con đường hòa nhập khó khăn, nhưng đáng nhớ của họ với các thành viên khác và với cuộc sống, văn hóa, con người Barcelona. Với riêng Xavier, những ngày tháng ở "auberge espagnole" đã giúp anh nhận ra rằng cuộc đời có nhiều thứ thú vị hơn là một chỗ ở Bộ Tài chính cùng cô người yêu (do Audrey Tautou đóng) nhõng nhẽo đang chờ anh ở Paris. Đạo diễn Cédric Klapisch đã rất thành công khi chọn được cho phòng trọ 7 diễn viên có phong cách khác nhau nhưng đều thể hiện rất tốt vai diễn của mình, xuất sắc nhất có lẽ vẫn là Romain Duris với vai anh chàng Xavier hơi ngố cùng Cécile de France với vai cô gái Isabelle cá tính người Bỉ. Một điểm cộng khác của phim là phần nhạc cũng đa dạng như "auberge espagnole", cổ điển đương đại, rock techno đủ cả nhưng đều rất hợp với các cảnh phim mà nó lồng vào. Với nhiều điểm cộng vốn hiếm khi cùng tập trung trong một bộ phim Pháp như thế, đương nhiên "L'Auberge espagnole" là một phim hay cho những người yêu phim và cả những người muốn tìm hiểu về văn hóa châu Âu.

In America (2002)

Phim được làm dựa trên trải nghiệm của chính đạo diễn cùng hai con gái (3 biên kịch) về cái chết của người em trai đạo diễn (cũng tên là Frankie). Vì thế nên nội dung phim khá cảm động, diễn xuất của hai bé gái (là hai chị em ruột ngoài đời) rất tốt, vai bà mẹ của Samantha Morton (từng xuất hiện ở VN từ khá lâu qua vai Jane Eyre) cũng không tồi, nhưng phim có tiết tấu quá chậm, nhiều đoạn sến và bốc phét, nhìn cuộc đời màu hồng quá! Các nhân vật từ lớn đến bé mồm đều ra rả triết lý, lại một điểm không thật nữa . Vì thế khó mà thích được, nhất là vừa xem trước đó Term of Endearment cũng nội dung hơi hơi giống nhưng chân thực, nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Tóm lại là chả hiểu sao phim được chấm 7.9 trên IMDb