Trường An tam vạn lý (2023)

Thông thường tôi sẽ bình phim ngắn bằng tiếng Anh nhưng do phim này tôi xem với phụ đề tiếng Việt (thực sự cảm ơn các bạn nào đã làm bộ phụ đề tiếng Việt cho phim này quá xuất sắc) và nó gắn nhiều với tuổi thơ sách vở (tiếng Việt) của tôi nên tôi sẽ bình phim này bằng tiếng Việt. Trước hết có thể nói luôn là về chất lượng nghệ thuật phim này không xứng đáng 4 điểm, cùng lắm là 3.5 hoặc thậm chí là 3 điểm vì cách tạo hình nhân vật 3D trong phim này là không có gì mới, lộ rõ ảnh hưởng rất lớn (nếu không nói là sao chép) phong cách làm phim 3D của Hollywood (Pixar hoặc DreamWorks) và thậm chí là phần chi tiết nét mặt còn thiếu tinh tế hơn - điểm yếu này của phim đặc biệt lộ rõ trong những phân cảnh cuối khi Lý Bạch và Cao Thích đã về già. Đây là điều đáng tiếc vì phim có rất, rất nhiều nhân vật lịch sử, đặc biệt là các nhà thơ thời Nhà Đường, và hiếm khi khán giả có cơ hội được chứng kiến nhiều nhân vật như vậy cùng đứng chung một khung hình - vì phim lịch sử Trung Quốc thường chỉ tập trung vào chiến trận, triều đình, vì thế Dương Quý Phi, Đường Minh Hoàng, An Lộc Sơn, Quách Tử Nghi mới là những nhân vật thường được nhắc đến, và những nhà thơ như Lý Bạch, Đỗ Phủ, Vương Duy thường chỉ được sử dụng làm "nền" - hơn nữa phim lịch sử Trung Quốc về giai đoạn Hán - Đường thường tuân thủ rất triệt để theo ghi chép lịch sử và thường không "dám" tạo ra các cảnh "giả sử" để các nhân vật lịch sử có thật được ở cạnh nhau, tương tác với nhau (ngay đến phim "xuyên không" giờ cũng đã không còn được khuyến khích ở Trung Quốc, đừng nói là phim "giả sử"). Dù đây là phim lịch sử, lấy bối cảnh là các thành phố và quang cảnh nổi tiếng của Trung Quốc thời nhà Đường nhưng cách xây dựng và chất lượng nghệ thuật của các bối cảnh này dù đẹp, hoành tráng (đặc biệt với những cảnh tự nhiên rộng lớn như Động Đình hồ) cũng không thực sự mới mẻ, gây ấn tượng sâu sắc và vẫn có chút hơi hướng gì đó của phim hoạt hình 3D Hollywood. Đây là điểm theo tôi là khá đáng tiếng vì Trung Quốc có kho sử liệu và tranh vẽ đồ sộ từ thời nhà Hán, nhà Đường, nhà Tống vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay - nếu các nhà làm phim tận dụng hơn các mô-típ của tranh thủy mặc thời Tống hay tượng đất nung thời Đường thì phần "nhìn" của phim trông sẽ đặc sắc hơn rất nhiều (ví dụ cách dựng hình ngựa trong phim là đẹp, sinh động, và khác biệt hơn hẳn so với phim Hollywood - lý do đơn giản vì chúng được lấy theo đúng mẫu các bức tượng ngựa thời nhà Đường - ai đã từng thấy các bức tượng này ở bảo tàng, triển lãm sẽ nhận ra ngay những con ngựa mà Cao Thích hay Lý Bạch cưỡi có ngoại hình giống hệt. Về mặt tiết tấu, phim có tiết tấu khá chậm, khiến khán giả đôi lúc sẽ có cảm giác phim "quá dài" - nhất là những phân đoạn đối thoại giữa Cao Thích và Trình giám quân - tất nhiên độ dài 168 phút của phim thực sự là "rất dài" cho một phim hoạt hình, nhưng vì kể câu chuyện trải dài suốt nhiều thập niên về giai đoạn Nhà Đường từ đỉnh cao rơi xuống vực sâu, nên độ dài này là cần thiết, nhưng rõ ràng các nhà làm phim có thể điều chỉnh tiết tấu để phim nhanh hơn, lôi cuốn hơn với nhiều trường đoạn tương tác giữa Lý Bạch và Cao Thích, và các nhân vật khác hơn. Cái kết hơi mang tính "dân tộc chủ nghĩa" (phong cách thời thượng của phim Trung Quốc thời điểm hiện tại) cũng làm mất đi phần nào giá trị của phim - một tác phẩm vốn nói về sự tương phản giữa một Lý Bạch phóng khoáng, sống hết mình, với một Cao Thích luôn tự cầm chân mình trong các giới hạn của đạo lý, luân thường trong bối cảnh xã hội tao loạn - chứ không phải là một tác phẩm nói về đề tài "chống ngoại xâm", "diệt Thổ cầm Hồ" thời Nhà Đường. Cũng phải nói thêm là nút thắt mở dẫn đến phần kết này khá thú vị khi nó giúp phim tạo được sự khác biệt đáng kể so với "Amadeus" của Miloš Forman - vốn có phần kịch bản đầu gần như tương đồng so với "Trường An tam vạn lý" - cũng nói về tình bạn/đối thủ giữa một thiên tài phóng khoáng (nhưng vì thế mà thất bại trong đường sự nghiệp) với một nghệ sĩ kém tài hơn nhưng luôn chịu khó cúi đầu đi về phía trước để cuối cùng trở thành người "sống sót"/thành công hơn để kể lại câu chuyện của cả hai.

Chê thì chê, nhưng tôi vẫn chấm phim này 4 điểm, vì xem phim này tôi thực sự xúc động khi thấy các nhà làm phim đã chuyển hóa được các bài thơ Đường (chủ yếu là của Lý Bạch) thành ngôn ngữ hình ảnh, âm thanh của điện ảnh. Đây là những bài thơ tôi đã đọc, và thích từ ngày còn bé, nhưng quả thực chưa bao giờ tưởng tượng và liên hệ những bài thơ đó một cách toàn diện, nhiều tầng ý nghĩa, nhiều tầng cảm xúc như ở bộ phim này. "Tĩnh dạ tư", "Tương tiến tửu", "Tảo phát Bạch Đế thành" là những đỉnh cao trong sự nghiệp thơ ca của Lý Bạch, và những phân đoạn về các bài thơ này trong phim cũng là những điểm nhấn đẹp đẽ, đáng nhớ vô cùng. Vì thế nên xem phim này tôi vừa thấy cảm động, nhớ lại cái tuổi niên thiếu của chính mình ngồi ngâm nga những bài thơ Đường ở cái thời còn chưa thể ngấm được hoàn toàn những tâm sự, suy tư của Lý Bạch khi làm những bài thơ này, hay cái mới, cái đột phá mà Lý Bạch đem đến cho thơ của ông, và tôi cũng thấy có phần "ghen tị" khi chẳng biết đến bao giờ Việt Nam mới có được những bộ phim hoạt hình lịch sử xuất sắc đến thế này.

Septet: The Story of Hong Kong (2022)

This film is just a surprise to me. I know that it did come out somewhere this year but do not have any intention to watch it due to its lack of critical response or festival buzz (sadly mostly due to COVID - hopefully Johnnie To and Milky Way still have enough orders or financial backing to sustain any loss from this film's unfortunate-timing release), especially given the tepid output, quality- and quantity-wise, of Hong Kong cinema these days. Thanks to a long flight on an Asian airline, however, I had the chance to watch the film and got pretty emotional as it reminded me a lot of "the good old days" of Hong Kong cinema. I have to say that I really admire Johnnie To for his ability to "navigate" the Chinese censorship system to be able to pump out good films with investment from Mainland even. One ingredient surely is the lack of direct criticism of the "current Hong Kong" and instead focusing solely on the past or other apolitical cinematic themes. Such "velvet" touch turned out to be a boon for this anthological film, as the directors, who represent the "good old days" of Hong Kong cinema, were spared of the "responsibility" to criticize the present and could thus fully put their heart and mind on telling their personal stories about those "good old days". Of course, as personal as they are, some stories are rather underwhelming like Tsui Hark's sophisticatedly quirky yet emotion-detached section, or Sammo Hung's uneventful retelling of his days with Master Yu Jim-yuen (the part of whom Sammo actually already played in Painted Faces in 1988), but none are forgettable, and several are extremely emotional and memorable. The best, hands down, is Ann Hui's "Headmaster", which is a simple yet very emotional story about the dedication and sacrifices of ordinary Hong Kongers in making Hong Kong such a great place (at least during the "good old days" before the 1997 reintegration to China). With a minimalist script that is few in words but profound in meanings and good performance across the board, this section reminds me of Ann Hui's very own A Simple Life (about another lonely little Hong Kong lady that had an actually wonderful and meaningful life for the land that she lived and loved). Following "Headmaster" to me is probably Patrick Tam's "Tender in the Night" - a section that is very Wong Kar-wai-esque in depicting the duality of ephemerality and eternality of love and romance in the face of time and life decisions, enhanced by a very, very good and nostalgic soundtracks. On the other end of sophistication, Yuen Woo-ping's "Homecoming" is very simple, script-wise, but a much, much cherished section in my opinion due to its respectful touch on the wuxia genre (especially the traditional Shaw Brothers films) and a gentle reminder of its righteous and family-focus values that definitely have much longer lasting impacts than its actually rather simple action/wuxia sequences. Johnnie To's "Bonanza" is a little disappointment to me due to its lack of bombastic sequences, but after realizing that there is ANOTHER side of Master To - his quirky side, and that as the overseer of the whole project, he would not try to outshine his collaborators in that expensive and action-leaning way, I came to enjoy his part a lot since it provides the audience with an actual, albeit very brief, recent history of Hong Kong via its main events like the reintegration or SARS. Finally, Ringo Lam's "Astray", although not really an outstanding piece, also made me emotional due to its heart-warming treatment of the difficult subject of death, which, coincidentally enough, was what Ringo met just before the festival release of this film. If only Stephen Chow could join this project to round up it with the last and very important aspect of Hong Kong cinema - slapstick comedy... Probably the stale state of this once-glorious cinema is too sad for such treatment, and Chow is also too old, and too unmotivated to do even a small section like others. Still, this is a film to cherish for anyone who loves Hong Kong cinema of the past, and who still has some hope for better days of this cinema in the years to come.

Ngọa hổ tàng long 2 (2016)

Năm 2000, bộ phim Ngọa hổ tàng long của đạo diễn Lý An dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Vương Độ Lư đã gây tiếng vang lớn ở Hollywood khi không những trở thành bộ phim võ hiệp Trung Hoa đầu tiên giành giải thưởng Oscar danh giá cho phim ngoại ngữ xuất sắc nhất mà còn trở thành bộ phim tiếng nước ngoài ăn khách nhất trong lịch sử thị trường phim Bắc Mỹ. Hình ảnh hào sảng khí khái của Châu Nhuận Phát qua vai diễn Lý Mộ Bạch, những pha đấu võ đẹp đến mê lòng giữa Lý Mộ Bạch với Du Tú Liên (Dương Tử Quỳnh) hay Ngọc Kiều Long (Chương Tử Di), và những cung bậc cảm xúc khác nhau nhưng rất Á Đông giữa Du Tú Liên với Lý Mộ Bạch, giữa La Tiểu Hổ (Trương Chấn) với Ngọc Kiều Long đã thực sự chinh phục được Hollywood và mở ra một giai đoạn thành công cho dòng phim võ hiệp tại thị trường mới này. 16 năm sau thành công của đạo diễn người Đài Loan Lý An, tới lượt phần tiếp theo trong bộ năm tiểu thuyết Hạc thiết hệ liệt của nhà văn Vương Độ Lư là Thiết kỵ ngân bình được chuyển thể thành tác phẩm điện ảnh với tựa đề Ngọa hổ tàng long: Thanh Minh bảo kiếm.

Sau cái chết của Lý Mộ Bạch, Du Tú Liên (Dương Tử Quỳnh) mai danh ẩn tích trong giang hồ suốt 18 năm trước khi quay trở lại Bắc Kinh để viếng người bạn cũ vừa qua đời là Bối Lặc Gia – viên quý tộc năm xưa được Lý Mộ Bạch trao lại Thanh Minh kiếm, thanh kiếm báu danh tiếng bậc nhất trong thiên hạ. Đánh hơi được nơi lưu giữ thanh bảo kiếm có sức mạnh bá chủ, tên đại ma đầu Đới Diêm Vương (Jason Scott Lee) theo lời khuyên của mụ phù thủy mù Cửu U Nữ (Nguyên Lệ Kỳ) liền phái gã đồ đệ non nớt Ngụy Phương (Harry Shum) tới tư dinh của Bối Lặc Gia để ăn trộm thanh kiếm. Tại đây Ngụy Phương chạm trán với một kẻ trộm kiếm khác là Tuyết Bình (Natasha Liu Bordizzo), cô gái trẻ với tài khinh công để rồi bị Du Tú Liên phát hiện và bắt giữ. Kịp thời che giấu thân phận, Tuyết Bình tiếp tục kiếm tìm cơ hội ăn cắp cây bảo kiếm bằng việc xin làm đồ đệ của nữ cao thủ họ Du. Về phần mình, đứng trước mối đe dọa của Đới Diêm Vương với những trợ thủ có võ công cao cường như sát thủ Đoạn Hồn Oanh (Ngô Thanh Vân) hay Thiết Ô Nha (Viên Chi Chính), Du Tú Liên phải cậy nhờ tới sự trợ giúp của tay kiếm khách bí ẩn Mặc Lang (Chân Tử Đan) cùng tứ đại cao thủ Ngân Tiêu (Trần Ngọc Vân), Phi Đao (Chris Pang), Sấm Quyền (Woon Young Park), và Quy Mã (Darryl Quon). Vừa phải đối mặt với tình thế nội công ngoại kích để bảo vệ Thanh Minh kiếm, Du Tú Liên còn phải đương đầu với những kí ức đau buồn gắn liền với số phận thanh kiếm và người kiếm khách chủ nhân của nó năm xưa.

Có lẽ điều đầu tiên khán giả sẽ nghĩ tới sau khi xem xong Ngọa hổ tàng long 2 là chất lượng kịch bản của phim. Để so sánh, bộ ba nhà biên kịch Vương Huệ Linh – Thái Quốc Vinh – James Schamus của Ngọa hổ tàng long đã hết sức thành công trong việc chuyển thể tinh thần võ hiệp phương Đông của nhà văn Vương Độ Lư lên màn ảnh lớn nhưng cũng thổi vào kịch bản của phim một hơi thở hết sức thời đại về khát khao tự do, khát khao được sống của những hiệp khách bị ràng buộc bởi lễ giáo, bởi truyền thống. Tuy có rất nhiều chi tiết tương đồng về mặt cốt truyện và xây dựng nhân vật, nhưng kịch bản Ngọa hổ tàng long 2 lại hoàn toàn thiếu đi chiều sâu ý nghĩa và sự kết hợp hài hòa Đông-Tây của bộ phim gốc. Hẳn nhiều người sẽ không ngạc nhiên khi biết rằng nhà biên kịch người Mỹ John Fusco là người chắp bút duy nhất cho kịch bản phim, bởi Fusco cũng chính là tác giả kịch bản The Forbidden Kingdom (Vua Kung Fu, 2008) – bộ phim đầu tiên có sự góp mặt chung của hai huyền thoại phim võ thuật Thành Long và Lý Liên Kiệt nhưng lại bị chỉ trích là một bộ phim hoàn toàn “Hollywood hóa”. Kịch bản Ngọa hổ tàng long 2 cũng vấp phải chính lối mòn này khi cố tạo lại chất anh hùng khí khái tràn đầy trong tác phẩm gốc nhưng lại thiếu hoàn toàn sự chăm chút cho những triết lý Á Đông về lòng trung thành, về tinh thần trọng nghĩa khinh tài, về những phép tắc lễ giáo vốn là nền tảng của dòng phim kiếm hiệp. Nhưng nếu ít ra The Forbidden Kingdom cũng có cốt truyện liền mạch, nhất quán, dễ nắm bắt thì người xem Ngọa hổ tàng long 2 lại có cảm giác phải chứng kiến một câu chuyện rời rạc, thiếu điểm nhấn, thiếu sự kết nối bất chấp việc phim sử dụng bố cục ba hồi cơ bản thường thấy. Tương tự như vậy, tuyến nhân vật của phim được phát triển không đều, thiếu trọng tâm khiến cho khán giả khó lòng nhận ra nhân vật trung tâm của tác phẩm là ai, sự biến đổi về mặt suy nghĩ, tình cảm của họ ra sao xuyên suốt bộ phim. Đây là điều hết sức đáng tiếc bởi tuyến nhân vật của Ngọa hổ tàng long 2 có rất nhiều nhân vật có tiềm năng cho việc khai thác triệt để các xung đột nội tâm như Ngụy Phương hay Tuyết Bình theo cách Lý An đã tạo nên một Ngọc Kiều Long, một La Tiểu Hổ khiến khán giả phải nhớ, phải suy tư trong Ngọa hổ tàng long. Trung tâm của các bộ phim kiếm hiệp châu Á là các hiệp khách, và khi một bộ phim như Ngọa hổ tàng long 2 thiếu đi những hình ảnh hiệp khách đáng nhớ thì người xem khó lòng có thể cảm nhận tinh thần của bộ phim hay toàn tâm toàn ý thưởng thức tác phẩm như một đại diện thực thụ của dòng phim kiếm hiệp.   

Đạo diễn của Ngọa hổ tàng long 2 là Viên Hòa Bình, một trong những tên tuổi lớn nhất của dòng phim võ hiệp Trung Hoa. Không chỉ nổi tiếng trong vai trò chỉ đạo võ thuật (Viên Hòa Bình từng năm lần giành Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông cho chỉ đạo hành động xuất sắc nhất), nhiều bộ phim dưới bàn tay đạo diễn của huyền thoại họ Viên đã trở thành những tác phẩm tinh tuyền của điện ảnh Hồng Kông và giúp tạo dựng tên tuổi cho những ngôi sao võ thuật xứ Hương Cảng như Thành Long (phim Túy quyền năm 1978), Hồng Kim Bảo (phim Lâm Thế Vinh năm 1979), hay Lý Liên Kiệt và Dương Tử Quỳnh (phim Thái cực Trương Tam Phong năm 1993). Ở bên ngoài Hồng Kông, Viên Hòa Bình cũng là cái tên quen thuộc với điện ảnh Hollywood khi ông là người chịu trách nhiệm biên đạo những cảnh đấu võ đáng nhớ của loạt phim Ma trận, Kill Bill, và của chính Ngọa hổ tàng long của đạo diễn Lý An. Tuy vậy, dù có yêu quý Viên Hòa Bình đến mấy thì hẳn người hâm mộ cũng phải thừa nhận rằng các bộ phim của đạo diễn họ Viên thường có cấu trúc đơn giản với trọng tâm là các trường đoạn giao đấu, tuyến nhân vật trong các bộ phim đó cũng đáng nhớ nhưng là vì hình ảnh khí khái, anh hùng chứ không phải vì chiều sâu nội tâm của họ được đạo diễn chăm chút. Ngọa hổ tàng long 2 vì thế mà thiếu hẳn đi cách kể truyện giản dị bằng ngôn ngữ hình ảnh tưởng như dễ nắm bắt nhưng lại rất nhiều lớp lang, cùng bề dày tinh thần tình cảm của nhân vật mà Lý An đã đem lại cho bộ phim gốc. Thay vào đó, Ngọa hổ tàng long 2 của Viên Hòa Bình dùng chính những đoạn độc thoại hoặc đối thoại dài dòng của Du Tú Liên, của Tuyết Bình để kể lại truyện phim vốn đơn giản, mang tính công thức và không có nhiều chi tiết đáng nhớ, và vì thế bỏ qua thế mạnh cơ bản của ngôn ngữ điện ảnh, đó là ngôn ngữ của hình ảnh. Việc bộ phim sử dụng nhiều bối cảnh xa lạ với dòng phim kiếm hiệp như các cao nguyên vách đá đậm chất Hollywood (nhiều phân đoạn của phim được quay tại New Zealand) lại càng khiến khán giả cảm thấy hẫng hụt với Ngọa hổ tàng long 2 vì khoảng cách quá lớn giữa cái mác kiếm hiệp Trung Hoa của phim và nội dung thực sự mà tác phẩm đem lại. Phần đồ họa máy tính không thực sự có chất lượng của bộ phim cũng làm phần bối cảnh của Ngọa hổ tàng long 2 để lại nhiều vết gợn đối với khán giản. 

Ngay đối với các trường đoạn võ thuật, giao đấu vốn là thế mạnh cơ bản của Viên Hòa Bình, hẳn khán giả cũng khó có thể hài lòng khi Ngọa hổ tàng long 2 sử dụng kỹ thuật cắt cảnh nhanh, đổi góc máy liên tục cho các trường đoạn này. Thoạt nhìn cách quay và biên tập như vậy có thể giúp đẩy cao tốc độ của các cảnh hành động, khiến các cảnh này có cảm giác phức tạp, hấp dẫn. Tuy nhiên cách dựng phim này lại khiến các cảnh giao đấu võ hiệp nhanh chóng trở nên nhàm chán bởi khán giả không thể thưởng thức các đòn thế, cách thức thi triển võ công của các nhân vật, vốn luôn là điểm nhấn của dòng phim kiếm hiệp. Sự hiện diện của những ngôi sao thượng thặng của dòng phim này như Chân Tử Đan hay Dương Tử Quỳnh vì thế cũng không giúp bộ phim trở nên hấp dẫn, nhất là khi một chuyên gia quyền thuật tay không như Chân Tử Đan lại phải bó mình trong vai trò một kiếm khách chỉ sử dụng kiếm mà bỏ qua quyền cước. 

Không mạnh về mặt nội dung và kỹ thuật, Ngọa hổ tàng long 2 cũng lại không có được một dàn diễn viên thực sự xuất sắc. Nếu như Ngọa hổ tàng long giúp Hollywood biết tới uy lực thực sự của ngôi sao Châu Nhuận Phát đồng thời tạo nên hai ngôi sao mới cho điện ảnh tiếng Hoa là Trương Chấn và Chương Tử Di thì dàn diễn viên đa quốc tịch của Ngọa hổ tàng long 2 lại không để lại nhiều dấu ấn với một Dương Tử Quỳnh mệt mỏi, một Chân Tử Đan khô cứng, và phát hiện mới Natasha Liu Bordizzo dù rất ăn hình nhưng lại không thể hiện được khả năng diễn xuất thực sự. Trong bối cảnh ấy thì nữ diễn viên Việt Nam Ngô Thanh Vân trong vai nữ sát thủ Đoạn Hồn Oanh mới lại chính là người để lại ấn tượng khi Thanh Vân đã tận dụng thành công mọi phân đoạn cô tham gia để khiến khán giả phải nhớ tới một Đoạn Hồn Oanh không chỉ có võ công cao cường mà còn hết sức nham hiểm, máu lạnh đúng chất một sát thủ của dòng phim kiếm hiệp.

Thông thường khi làm phần kế tiếp (“sequel”) hoặc làm lại (“remake”) một tác phẩm nổi tiếng, các đạo diễn thường cố gắng giữ lấy phần hồn của tác phẩm gốc và khoác lên nó một dáng vẻ mới. Nếu so với Ngọa hổ tàng long thì Ngọa hổ tàng long 2 không có được một dáng vẻ mới mẻ cần có, và bộ phim cũng chẳng giữ lại được phần hồn sâu sắc của tác phẩm gốc, ngoại trừ phần nhạc phim xuất sắc của Shigeru Umebayashi với giai điệu buồn phảng phất của A Love Before Time – ca khúc gốc của Ngọa hổ tàng long. Trong bộ phim Du Tú Liên có nói tới việc Thanh Minh kiếm chỉ có thể thực sự phát huy uy lực của nó trong tay một hiệp khách thực sự. Có lẽ Ngọa hổ tàng long 2 chưa thể là người hiệp khách thực sự đối với tác phẩm gốc của Vương Độ Lư theo cách Lý An và Ngọa hổ tàng long đã làm được.

=====

Bản đã được biên tập trên Zing.

Nhất cá nhân đích võ lâm (2014)

Bản thân Nhất cá nhân đích võ lâm (Kung Fu Jungle) thì không có gì đáng nói vì phim có kịch bản rời rạc, diễn xuất dưới mức trung bình (trừ Vương Bảo Cường, một diễn viên "thực lực" vào loại hàng đầu của điện ảnh Trung Quốc hiện nay), các pha giao đấu không có gì mới mẻ nếu như so với Sát phá lang của chính Chân Tử Đan (dù Hồng Kim Bảo cũng có mặt trong phim đó nhưng Chân mới là chỉ đạo hành động) cách đây gần 10 năm (2005), thậm chí là còn tệ hơn vì công đoạn dựng phim dùng quá nhiều jump cut làm cảnh quay trở nên rối một cách không cần thiết (nói là không cần thiết vì Chân Tử Đan là võ sư thứ thật và các pha hành động của anh hoàn toàn không đáng bị "làm màu" bằng jump cut như vậy). Khi mới xem trailer của phim tôi đã hy vọng phim sẽ là một tác phẩm pha trộn phong cách hành động "kiểu MMA" như Sát phá lang với nội dung điều tra phá án "kiểu" Võ hiệp (hai phim nổi bật của Chân Tử Đan trong tầm mười năm trở lại đây, bên cạnh loạt phim Diệp Vấn), nhưng hóa ra phim chỉ ở tầm dưới mức trung bình như Đạo hỏa tuyến (Flash Point - một phim đáng quên của Chân Tử Đan theo kiểu "ăn theo" SPL). Chi tiết hấp dẫn nhất của phim (theo tôi) chỉ là những khoảnh khắc khi tôi được thấy những gương mặt, bộ phim huyền thoại như Khương Đại Vệ, Túy quyền, Thất kiếm xuất hiện chớp nhoáng trên màn hình. Tất cả các chi tiết nhỏ này hóa ra lại được tổng hợp thành phần xuất sắc nhất của phim ... nằm ở ending credits với sự xuất hiện của một loạt tên tuổi của làng điện ảnh Hồng Kông với nhiều tên tuổi gạo cội (một số tên tuổi "ít" gạo cội hơn thì lại rất quen thuộc với những ai hay xem phim của Chân Tử Đan) và kết thúc ấn tượng với khuôn mặt của "bố già" điện ảnh Hồng Kông là Trâu Văn Hoài (người sáng lập hãng phim Gia Hòa). Thực ra ngay nội dung của phim cũng cho thấy sự trân trọng của những người làm phim đối với dòng phim kiếm hiệp với việc đặt những triết lý võ lâm vào bối cảnh hiện đại (Đả lôi đài-Gallants từng thực hiện rất thành công ý tưởng này), tuy nhiên kịch bản phim khá dở cùng diễn xuất tồi của dàn diễn viên (tất nhiên không thể hy vọng gì nhiều vào Chân Tử Đan ở mặt này, nhưng một đạo diễn tốt hoàn toàn có khả năng khỏa lấp điểm yếu của các diễn viên bằng cách quay, dựng, tạo hình nhân vật - như cách Trần Khả Tân đã làm với Võ Hiệp) nên thông điệp đẹp của bộ phim đã không được bộc lộ một cách đầy đủ nhất.

Tất nhiên không có câu hỏi nào là ... google không thể trả lời, kể cả danh sách những khuôn mặt xuất hiện trong đoạn ending credit. Dưới đây là link youtube và danh sách ấy.

http://www.youtube.com/watch?v=mysnipV36IE

- Áp phích phim Đường Sơn đại huynh-The Big Boss của Lý Tiểu Long

- Lưu Vỹ Cường (đạo diễn Vô gián đạo)

- Trâu Liên Hữu (trợ lý quay phim Diệp Vấn 2-Ip Man 2, Dương Gia Tướng-Saving General Yang)

- Từ Tiểu Minh (CEO hãng Anh Hoàng, nhà sản xuất của Twins Mission và Cân tung - Eyes in the Sky)

- Trịnh Bảo Thụy (đạo diễn Dog Bite Dog, Shamo)

- Lâm Châu (gaffer)

- Quách Tử Kiện (đạo diễn Đả lôi đài-Gallants)

- Ngô Tư Viễn (nhà sản xuất của Hoàng Phi Hồng IV/V-Once upon a Time in China)

- Chương Quốc Minh (đạo diễn Man on the Brink)

- Dương Tinh Tinh (diễn viên, trợ lý chỉ đạo hành động cho Bạch phát ma nữ truyện-The Bride with White Hair, Tân Lộc Đỉnh Ký-Royal Tramp)

- La Lễ Hiền (chỉ đạo hành động của Liệt hỏa chiến xa-Full Throttle)

- Generic có tên Lâm Siêu Hiền (đạo diễn Dã thú hình cảnh-Beast Cops và Kích chiến-Unbeatable)

- Ngô Lý Lộ (phục trang cho các phim của Trần Khả Tân như Kim chi ngọc diệp-He's a Woman, She's a Man)

- Trương Đồng Tổ (đạo diễn Phì long công phu tinh-The Incredible Kung Fu Master của Hồng Kim Bảo)

- Áp phích phim Tân Thục Sơn kiếm hiệp-Zu Warriors from the Magic Mountain của Từ Khắc

- Khương Đại Vệ (có lẽ không cần chú thích)

- Túy quyền-The Drunken Master với Thành Long và huyền thoại Viên Tiểu Điền (cha của Viên Hòa Bình)

- Mạch Quốc Cường (chỉ đạo nghệ thuật cho Diệp Vấn 1/2)

- Thích Diên Năng (Tuyệt đỉnh công phu-Kung Fu Hustle, Diệp Vấn)

- Phàn Thiếu Hoàng (Lực vương-Riki-Oh: The Story of Ricky, Diệp Vấn 1/2)

- Dụ Kháng (Băng phong hiệp-Iceman)

- Quách Văn Kì (trợ lý đạo diễn cho Thập nguyệt vây thành-Bodyguards and Assassins)

- Hoàng Phong Cường (đạo diễn Tổ trọng án-Crime Story)

- Kim Bồi Đạt (soạn nhạc cho các phim của Trần Khả Tân như Đầu danh trạng-The Warlords, Võ Hiệp-Wu Xia, 8 lần giành Giải thưởng điện ảnh Hồng Kông cho nhạc phim)

- Mạnh Hải (diễn viên, chỉ đạo hành động cho Tân Thục Sơn kiếm hiệp, Hoàng gia sư tỉ-Yes, Madam)

- Trương Văn Bảo (quay phim cho Thiến nữ u hồn-A Chinese Ghost Story, Nguyễn Linh Ngọc-Centre Stage)

- Hoàng Vĩnh Hằng (quay phim cho các phim của Từ Khắc như Đao mã đán-Peking Opera Blue)

- Dương Phán Phán (Túy quyền)

- Áp phích Độc thủ đại hiệp-One Armed-Swordsman

- Viên Tường Nhân (Độc thủ đại hiệp, diễn viên, chỉ đạo hành động cho Hoàng Phi Hồng)

- Lý Đạt Siêu (chỉ đạo hành động cho Thập nguyệt vây thành)

- Trần Chí Đạo (hiệu quả hình ảnh cho Thiết thính phong vân III-Overhead 3)

- Lương Tiểu Hùng (diễn viên, chỉ đạo hành động của Song long hội-Twin Dragons)

- Bey Logan (diễn viên, chuyên gia về điện ảnh Hồng Kông)

- Tiền Vĩnh Lệ (âm thanh)

- Hoàng Vỹ Huy (chỉ đạo hành động cho Vô gián đạo III)

- Tăng Cảnh Tường (âm thanh cho Diệp Vấn)

- Mark Philip Garbario (hóa trang)

- Diêu Văn Cơ

- Chu Thục Tuệ (Thần tham-Mad Detective)

- Thất kiếm-Seven Swords với huyền thoại Lưu Gia Lương (đạo diễn Thiếu Lâm tam thập lục phòng-The 36th Chamber of Shaolin)

- Đổng Vĩ (huyền thoại chỉ đạo hành động, chỉ đạo hành động của Bản sắc anh hùng-A Better Tomorrow)

- Nguyên Bân (chỉ đạo hành động của Tân Long môn khách sạn-New Dragon Gate Inn, Tiếu ngạo giang hồ II: Đông Phương Bất Bại-Swordsman II)

- Huân Gia Trân (nhà sản xuất của Viva Erotica, Diệp Vấn: Chung cực nhất chiến-Ip Man: The Final Fight)

- Lâm Địch An (diễn viên, chỉ đạo hành động cho Người trong giang hồ-Young and Dangerous, Xích Bích-Red Cliff)

- Trần Hội Nghị (đạo diễn Crazy Safari, chỉ đạo hành động Tỉnh cảnh kỳ binh-Long Arm of the Law)

- Tư Đồ Tuệ Chức (biên kịch Thiến nữ u hồn III)

- Trần Thục Hiền (biên kịch Đào tả-A Simple Life)

- Lưu Hạo Lương (biên kịch Tam quốc chí: Kiến long tá giáp-Three Kingdoms: Resurrection of the Dragon)

- Chân Tử Đan

- Trâu Văn Hoài ("bố già" của điện ảnh Hồng Kông, người sáng lập hãng Gia Hòa-Golden Harvest, nhà sản xuất của Đường Sơn đại huynh)

Diệp Vấn - Chung cực nhất chiến (2013)

Tên tiếng Anh và tên gốc tiếng Trung của phim là rất giống nhau, Ip Man - The Final Fight hay Diệp Vấn - Chung cực nhất chiến.

Lên mạng tìm áp phích phim thấy toàn áp phích kiểu "anh hùng" lấy nửa người Diệp Vấn nhìn xa xăm thủ thế, nghe chừng không đúng với tinh thần của phim lắm, cuối cùng lại thấy cái áp phích này đẹp hơn nhiều, trầm mặc như phim, Diệp Vấn cũng nhỏ bé, lặng lẽ như trong phim, có điều là ánh sáng của áp phích này được làm ... đẹp hơn phim khá nhiều. Phim có lẽ được quay dạng kĩ thuật số chứ không dùng phim nhựa vì màu nhìn sắc và sáng, nhưng "chất lượng" ánh sáng và quay phim trong phim khiến phim trông như phim làm để chiếu truyền hình chứ không phải phim để chiếu rạp lớn dù bối cảnh phim, phục trang, trang phục của phim được làm rất tốt, rất thật, đây có lẽ là điều đáng tiếc nhất của phim.

Kể từ khi Diệp Vấn của Chân Tử Đan thành công vang dội năm 2008, một loạt phim xoay quanh cuộc đời Diệp Vấn ra đời, hầu hết đều tập trung mô tả Diệp Vấn như một Nhất đại tông sư (tên phim của Vương Gia Vệ về Diệp Vấn). Ngoại trừ chính Nhất đại tông sư của Vương Gia Vệ nằm ở một đẳng cấp khác hẳn khi không hẳn tập trung hoàn toàn vào Diệp Vấn mà tập trung vào những triết lý của võ thuật Trung Hoa gắn với những biến loạn lịch sử và phẩm chất của người Hoa (thật may phim này tôi được xem ở rạp, với phụ đề bằng tiếng Việt được dịch cực kì xuất sắc, chứ nếu phải xem bằng phụ đề tiếng Anh chắc chắn tôi sẽ không thể cảm nhận được hết ý nghĩa của Nhất đại tông sư, quả thực ngôn ngữ đôi khi cũng là rào cản không thể vượt qua đối với văn hóa), các bộ phim còn lại-kể cả Diệp Vấn năm 2008 đều đưa ra hình ảnh Diệp Vấn thâm trầm nhưng hết sức hào sảng, anh hùng, và tất nhiên là võ thuật tuyệt đỉnh, không hiểu một phần nguyên nhân cho cách xây dựng nhân vật này là để làm nổi bật hơn ... Lý Tiểu Long khi có một người thầy như Diệp Vấn hay không? Nếu đúng là như thế thì thật đáng tiếc cho hình ảnh của Diệp Vấn, nhất là khi kể cả tới nay nhiều khi người ta vẫn giới thiệu Diệp Vấn đầu tiên với tư cách là "thầy của Lý Tiểu Long" hơn là người đứng đầu cả môn phái Vịnh Xuân "tinh tuyền".  Chung cực nhất chiến tiếp cận Diệp Vấn theo hướng ngược lại 180 độ, một Diệp Vấn-người thường, một võ sư ít nói, sống trầm lặng trong những năm tháng sôi động nhất của hòn đảo Hồng Kông. 

Cách tiếp cận của bộ phim, chính xác hơn là cách tiếp cận của đạo diễn Khâu Lễ Đào chắc chắn sẽ khiến người hâm mộ phim võ thuật "kiểu Diệp Vấn" thấy chưng hửng, vì phim khá ít cảnh quay giao đấu, lại càng ít những trường đoạn Diệp Vấn "thể hiện" công phu thượng thăng của ông. Dù chẳng có nhu cầu xem Diệp Vấn thể hiện cho lắm (nói thực là tôi không khoái mấy phim về Diệp Vấn của Chân Tử Đan), nhưng tôi cũng ... chưng hửng vì truyện phim diễn tiến rất chậm rãi, ít kịch tính, kể cả những trường đoạn cao trào giao đấu cũng không khiến nhịp phim nhanh hơn hay kịch tính hơn. Về phần nhân vật, những nhân vật "phụ" của phim tuy có tính cách riêng nhưng đến cuối cùng lại chẳng để lại chút gì trong lòng khán giả, khi mà họ cứ bước vào rồi bước ra khỏi cuộc đời Diệp Vấn một cách bình thường "như cuộc đời vẫn thế", những câu chuyện về họ cũng như thế mà kết thúc dở chừng, dù chúng đủ chất liệu và xứng đảng được phát triển hơn thế. 

Nhưng xem rồi, nghĩ lại, tôi lại thấy có lẽ đấy mới là ý nghĩa của bộ phim, ý nghĩa của cuộc đời Diệp Vấn. Cuộc đời mỗi con người thật nhỏ bé, chỉ có triết lý võ học, ý nghĩa của những đường quyền Vịnh Xuân là còn mãi, rồi một ngày người ta có thể quên Diệp Vấn, và có lẽ ông cũng chẳng màng việc ấy, nhưng chắc chắn ông muốn rằng cái tinh túy của đường quyền nắm đấm sẽ được những thế hệ sau nắm giữ, tập luyện và hiểu từ trong tim. Vì thế mà trong phim, khi Lý Tiểu Long đề cập đến việc "phát dương quang đại" cho Vịnh Xuân, mắt Diệp Vấn sáng hẳn lên nhưng đến khi đệ tử nổi tiếng nhất của ông đề cập đến việc "quay phim", "kiếm tiền", cặp mắt ấy lại trở về với vẻ trầm mặc vốn có. Chỉ một chút thay đổi nhỏ, nhưng cũng đủ để thấy Diệp Vấn yêu quý võ học tới mức nào (tất nhiên ở đây phải kể tới diễn xuất tuyệt vời của Huỳnh Thu Sinh). Bộ phim có rất nhiều câu chuyện bỏ ngỏ [SPOILER!], tại sao Diện Vấn và vợ ông Trương Vĩnh Thành (Viên Vịnh Nghi) lại trở nên xa cách để rồi chẳng bao giờ còn gặp lại được nhau? tại sao Diệp Vấn không đáp lại mà cũng chẳng từ chối tình cảm của cô gái "xướng ca vô loài" Trân Ni (Chu Sở Sở) dành cho ông? Rút cục Đặng Thanh (Trần Tiểu Xuân) là người tốt hay người xấu? Chỉ có một điều rõ ràng, đó là hình ảnh của Diệp Vấn, một con người lặng lẽ, yêu quý võ học và học trò của ông hơn hết thảy, chỉ có như vậy, một Diệp Vấn bình thường, nhỏ bé giữa xã hội Hồng Kông thay đổi từng ngày, lớn lên từng ngày. Thật tiếc là phim được quay hơi "thường", quá nhiều voice-over, nhiều trường đoạn được dựng khá "truyền hình" và dàn diễn viên phụ chẳng để lại nhiều ấn tượng, nếu không có lẽ người xem sẽ còn ấn tượng hơn nữa với phim, và phim cũng sẽ có chỗ đứng vững chắc hơn về lâu về dài. Nhưng có lẽ cũng chẳng nên mong đợi quá nhiều, hãy cứ giản dị mà đón nhận những bối cảnh hết sức chân thực về Hồng Kông thập niên 1950 và 1960, hãy cứ giản dị mà đón nhận cách kể chuyện hết sức đặc sắc qua những món ăn, cách truyền hơi thở của sự đổi thay, hơi thở của tình người vào những "cơm đĩa", những "cặp lồng" của một thời đã qua, giản dị như cái cách mà Diệp Vấn nhẹ nhàng đón nhận những khó khăn đầy rẫy của cuộc đời.

Võ Hiệp (2011)

Võ Hiệp bắt đầu với khung cảnh thanh bình tuyệt đẹp của thôn Lưu Gia xứ Vân Nam xa xôi, tại đó Lưu Kim Hỉ (Chân Tử Đan), một anh thợ làm giấy chất phác, sống bình dị, hạnh phúc bên người vợ A Ngọc (Thang Duy) và hai đứa con trai ngoan ngoãn, kháu khỉnh. Nhưng mặt nước phẳng lặng Vân Nam nhanh chóng bị xáo trộn bởi sự xuất hiện của hai gã thổ phỉ táo tợn định lợi dụng sự hiền lành của người dân miền biên cương để cướp bóc. Cực chẳng đã, Lưu Kim Hỉ phải lao vào vật lộn với bọn cướp theo đúng cái kiểu chất phác nông dân của anh, và nhờ may mắn "trên trời rơi xuống", cả hai tên thổ phỉ, bằng cách này hay cách khác, đã lăn ra chết trong cuộc vật lộn. Và còn ngạc nhiên hơn khi người ta phát hiện ra rằng một trong hai tên thổ phỉ bị Lưu Kim Hỉ "nhỡ tay" đánh chết là Diêm Đông Sinh, một trong những tên tội phạm bị truy nã gắt gao nhất nước, gã này nổi tiếng vì công phu cao cường và ngón đòn hết sức tàn độc.

Sự "tình cờ" của Lưu Kim Hỉ không qua được mắt của Từ Bách Cửu (Takeshi Kaneshiro), thám tử (bộ khoái) của chính phủ và là một chuyên gia pháp y giàu kinh nghiệm với con mắt tinh tường và trí tưởng tượng ngoại hạng. Bằng óc quan sát và trí tưởng tượng của mình, Từ Bách Cửu đã đưa ra một bức tranh khác hoàn toàn về cuộc vật lộn giữa Lưu Kim Hỉ và hai tên thổ phỉ, trong đó chính Lưu Kim Hỉ đã chủ động, bằng công phu tuyệt đỉnh, đưa hai tên cướp đến chỗ chết. Không dừng lại ở đó, Từ Bách Cửu còn cho rằng Lưu Kim Hỉ ... không phải là Lưu Kim Hỉ, anh chàng nông dân chất phác chỉ là cái lốt bên ngoài của tên tội phạm khét tiếng có tên Đường Long, nhân vật số hai của Thất Thập Nhị Địa Sát, một hội kín từ lâu đã là nỗi khiếp sợ của dân lành.

Tất nhiên Lưu Kim Hỉ phủ nhận những suy đoán của Từ Bách Cửu, anh một mực khẳng định mình chỉ là một nông dân Vân Nam không biết võ, và rằng việc hai tên cướp kia lăn ra chết hoàn toàn là do anh gặp may chứ chẳng phải vì ngón đòn đặc biệt nào cả. Nhưng một khi đã dính tới cái tên Đường Long, cuộc sống của gia đình Lưu Kim Hỉ không bao giờ còn có thể như trước, đặc biệt là khi Bang chủ Thất Thập Nhị Địa Sát (Vương Vũ) và vợ ông ta Thập Tam Nương (Huệ Anh Hồng) đã đánh hơi thấy chuyện này. Giờ đây số phận của A Ngọc, của hai cậu con trai, và của cả thôn Lưu Gia, đã được đặt hết vào tay của Lưu Kim Hỉ, liệu anh có phải là một cao thủ thực sự, một Võ Hiệp thực sự để có thể cứu được tính mạng của những người thân yêu khỏi sự tàn độc của bang Thất Thập Nhị Địa Sát?

Có thể nói Võ Hiệp là bộ phim võ hiệp (wuxia) "thực sự" đầu tiên của Trần Khả Tân, vì bộ phim trước đó của ông - Đầu Danh Trạng, dù có sự tham gia của siêu sao (một thời) phim võ hiệp Lý Liên Kiệt, vẫn nghiêng về hướng phim chiến tranh sử thi nhiều hơn. Ngay ở tác phẩm "đầu tay" này, Trần Khả Tân đã chứng minh được khả năng sáng tạo tuyệt vời của ông trong việc kết hợp một cốt truyện võ hiệp "kinh điển" với những góc quay đẹp và tông màu ấm rất "Trần Khả Tân", và tất nhiên cả những chi tiết về khoa học pháp y cực kì hiện đại. Về mặt cốt truyện và tạo dựng nhân vật, Võ Hiệp không có sáng tạo nào đáng chú ý so với những mô-típ "kinh điển" của phim võ hiệp Hồng Kông, người xem-nếu đã hâm mộ võ hiệp Hồng Kông, chắc chắn sẽ nhận ra nhiều nét tương tự với những bộ phim "vang bóng một thời" như Độc tí đao (Độc thủ đại hiệp) hay Đao của Từ Khắc (mô-típ của Võ Hiệp còn có thể thấy ở Hollywood, đặc biệt là qua A History of Violence của David Cronenberg). Nhưng tương tự với cách Đỗ Kỳ Phong làm cho dòng phim hành động Hồng Kông, Trần Khả Tân đã trau chuốt và cách điệu hóa (stylise) cái cốt truyện truyền thống đó bằng những cảnh quay tuyệt đẹp - đại cảnh rộng, thoáng và cực kì giàu sắc màu (Vân Nam trong Võ Hiệp hiện lên đẹp hơn nhiều so với Hoắc Nguyên Giáp), cận cảnh, nhất là các cảnh giao đấu, được dàn dựng kĩ lưỡng và quay cẩn thận, mang lại cho người xem cảm giác "thật" vốn hiếm gặp trong những phim võ hiệp lạm dụng quá nhiều CGI trong thời gian gần đây. Đặc biệt những cảnh giao đấu trong phim dù ít nhưng đều đánh dấu những bước ngoặt chính của cốt truyện thay vì chỉ diễn ra một cách "vô thưởng vô phạt" để "thể hiện" trình độ của các nhân vật (và diễn viên) trong phim (điều mà phim có sự tham gia của Chân Tử Đan rất hay gặp phải). Tất nhiên ở đây cũng phải dành lời khen cho Chân Tử Đan, chỉ đạo võ thuật của phim, tôi đặc biệt thích cảnh chạy đuổi trên nóc những ngồi nhà kề vách núi Vân Nam "kiểu Bourne" do Chân Tử Đan dàn dựng, một pha rượt đuổi được "nâng tầm" hẳn so pha rượt đuổi kiểu tương tự trong Thập nguyệt vây thành. Việc lồng những kiến thức pháp y hiện đại vào phim võ hiệp không còn là điều mới - Từ Khắc (ông vua sáng tạo của điện ảnh Hồng Kông) đã mở đầu trong trào lưu này với Địch Nhân Kiệt năm ngoái, tuy nhiên những đánh giá pháp y của tay thám tử khác người Từ Bách Cửu trong Võ Hiệp tỏ ra ấn tượng, "hiện đại" và thu hút hơn nhiều lần. Xét một cách tổng thể, Võ Hiệp tuy không phải một bộ phim "lớn" về kinh phí, dàn diễn viên, bối cảnh như trào lưu chung của nhiều phim võ hiệp thời gian gần đây (Thập nguyệt vây thành, Địch Nhân Kiệt) nhưng lại được thực hiện chu đáo và mang lại ấn tượng cho người xem hơn nhiều lần (bất kể việc cốt truyện của phim tương đối dễ đoán, đặc biệt khi xét phim thuộc thể loại "trinh thám võ hiệp"). Hy vọng Nhất đại tông sư của Vương Gia Vệ sắp tới cũng sẽ tiếp nối được thành công này.

Một điểm đáng trân trọng nữa ở Võ Hiệp của Trần Khả Tân là ở việc bộ phim - đúng như cái tên của nó - đã nhắc nhớ và tỏ sự kính trọng đặc biệt tới dòng phim võ hiệp tinh tuyền của Hồng Kông. Vương Vũ và Huệ Anh Hồng - hai cái tên lớn của dòng phim này, được Trần Khả Tân mời vào hai vai quan trọng của phim, tuy thời lượng xuất hiện của họ trong phim không nhiều nhưng khi đã xuất hiện thì họ đều trở thành điểm nhấn của bộ phim, và nhắc nhớ khán giả rằng Hồng Kông đã từng có những diễn viên với uy lực diễn xuất lớn như vậy. Bên cạnh là sự tương đồng đáng chú ý của Võ Hiệp với Độc thủ đại hiệp và Đao - hai tuyệt phẩm của dòng phim võ hiệp Hồng Kông, Gilles Jacob quả thực đã rất tinh tường trong việc chọn Võ Hiệp để chiếu tại Liên hoan phim Cannes năm nay.

Một vài dòng về các diễn viên chính trong phim. Với Võ Hiệp, Chân Tử Đan một lần nữa chứng tỏ rằng ở Hồng Kông hiện nay, chỉ duy nhất có Chân là siêu sao phim võ hiệp thực sự. Tuy nhiên diễn xuất của Chân thì vẫn chưa tiến bộ nhiều, nhất là khi so sánh với Takeshi Kaneshiro, người đã thể hiện rất thành công vai Từ Bách Cửu - một con người dùng vỏ bọc khoa học và quái chiêu để che dấu sự hoang mang của một con người đang phải đứng giữa hai lựa chọn công lý/lẽ phải và nhân văn/tình người. Thang Duy trong phim không có nhiều đất diễn (và Thang diễn cũng chưa thực sự ấn tượng), nhưng chỉ từng ấy cũng đủ để cô chứng tỏ rằng mấy năm bị cấm diễn không làm vẻ đẹp và nét ấn tượng của cô bị phai nhòa.

One sentence reviews

Lâu lâu không viết review đâm ngại viết, may còn anh Rotten Tomatoes dùng để review 1, 2 câu.

01. Animal Kingdom (5/5):
Crime in its rawest form!

02. Devil (2,5/5):
Too many plot holes to enjoy, an authentic reminisce of Agatha Christie's And Then There Were None (much better than Identity), though.

03. The King's Speech (4/5):
Quite compelling, great performance from Firth but still stops as a period drama, could not meet my expectation.

04. Blue Valentine (5/5):
The most painful thing about separation is happiness, that has been gone, forever...

05. Rango (4/5):
Right choice for happy-moment-seeker. Clint Eastwood must be proud of this film, for many reasons. After True Grit comes Rango, the renaissance of Western?

06. Hop (1,5/5):
James Marsden sucks! Hank Azaria, I miss your Friends' David :((!

07. Source Code (4/5):
Marvelous reminiscence of Groundhound Day, very good acting, consistent plot, satisfying ending.

08. Thor (2,5/5):
Making a nonsense superhero movie seem like a Shakespearean play - amazing work of Kenneth Branagh. Cheesy CGI, boring characters, though. The best part might be the long galaxy sequence after the ending, when audiences can really admire the power of 3D (it's funny that almost ALL audiences already left by then, don't know what they pay the supplementary money for =)) ).

09. Beastly (0,5/5):
A totally failed Beauty and the Beast wannabe, the lame plot is actually much more worse than the face of the lead male character, the acting is terrible, and last but not least, the translation is disastrous, don't know what the translator would feel when she/he watched this "beautiful" example of the proverb "translating is destroying" (Traduire, c'est trahir).

10. Kung Fu Panda 2 (5/5):
When cuteness becomes greatness.

11. The Lost Bladesman (1,5/5):
Donnie Yen has done very well his job of ridiculing Guan Yun Chang.

12. The Adjustment Bureau (2,5/5):
Cheesy, in a ridiculous way.

13. Unknown (2,5/5):
It seems that Liam Neeson continues to live well by his Taken's legacy. The twist is quite good but too many plot-holes and the under-development of many potential characters ruined the film for good.

Diệp Vấn 2: Tông sư truyền kỳ

Wow, phim Trung Quốc-Hồng Kông làm ngày càng tiến bộ và dần theo kịp được với phim Hollywood.

Trước hết phải nói luôn rằng Diệp Vấn 2 là một phim sặc mùi dân tộc chủ nghĩa Đại Hán của Trung Quốc, thật ngạc nhiên khi mảnh đất Hồng Kông từng suốt gần một thế kỷ tự hào vì cách suy nghĩ và đường lối chính trị tự do, trung dung, gần gũi nước Anh nay đã lại thường xuyên cho ra đời những bộ phim tuyên truyền nhiệt liệt cho chủ nghĩa Sô-vanh mới kiểu Trung Quốc - tô hồng người Hoa và chủ nghĩa yêu nước của họ, bôi đen người nước ngoài một cách lố lăng nhất (người Nhật trong Diệp Vấn 1 và trong tập này là người Anh). Tiến một bước xa hơn, Diệp Vấn 2 thậm chí còn ẩn chứa thông điệp ngoại giao ngầm của một Bắc Kinh ngày càng mạnh mẽ nhưng vẫn muốn có được hình ảnh tốt trong mắt các nước khác. Tôi là người rất ghét trào lưu chính trị hóa điện ảnh trong các phim Trung Quốc và kể cả Hồng Kông trong thời gian gần đây, mặc dù vậy nếu dẹp những thông điệp thô thiển đó sang một bên thì Diệp Vấn 2 vẫn là một bộ phim võ thuật cực kì có chất lượng và không hề thua kém, nếu không nói là có phần còn vượt trội, so với Diệp Vấn 1.

Diệp Vấn 2 nói về giai đoạn định cư đầy khó khăn của võ sư Diệp Vấn (Chân Tử Đan) ở Hồng Kông. Gia đình túng thiếu, người vợ Trương Vĩnh Thành (Hùng Đại Lâm) lại đang mang thai, Diệp Vấn buộc phải chạy vạy để mở một lớp dạy Vịnh Xuân quyền trên gác mái một khu chung cư. Vịnh Xuân ở Phật Sơn danh tiếng là thế nhưng sang Hồng Kông lại là một cái tên vô danh không ai biết tới, kết quả là lớp học của Diệp Vấn chỉ có lác đác vài môn sinh mà đa phần là môn sinh nghèo thậm chí còn không đủ tiền trả học phí cho sư phụ. Chẳng những thế, môn sinh có triển vọng nhất của Diệp Vấn là Hoàng Thuần Lương (Hoàng Hiểu Minh) lại gặp rắc rối với đệ tử phái Hồng gia của Hồng Chấn Nam (Hồng Kim Bảo), một võ sư có thế lực ở Hồng Kông, khiến cho Diệp Vấn cuối cùng phải giải tán lớp học vì thường xuyên bị Hồng gia phá rối. Trong lúc ấy tại Hồng Kông đột ngột xuất hiện một tay đấm quyền Anh vô địch có biệt danh Twister (Darren Shahlavi - một diễn viên kiêm võ sĩ người Anh) liên tục hùng hổ đòi thách đấu với các võ sĩ người Trung Quốc và tỏ ra khinh thường võ thuật Trung Quốc. Cực chẳng đã, Hồng Chấn Nam và Diệp Vấn phải khép lại xích mích cá nhân để thượng đài bảo vệ danh dự cho nền võ đạo của người Hoa.

Nếu chỉ xét về nội dung thì thực ra Diệp Vấn 2 không có gì đặc sắc hơn so với những bộ phim võ thuật-dân tộc chủ nghĩa khác của Hồng Kông như Tinh võ môn hay Hoắc Nguyên Giáp (đều của Lý Liên Kiệt), vẫn chỉ là những võ sĩ người Hoa vượt qua mọi khó khăn để đánh bại kẻ thù nước ngoài hùng mạnh. Nhưng về cách thể hiện thì Diệp Vấn 2 đã có bước đột phá lớn, phim được xây dựng theo phong cách phim thể thao, đặc biệt là phim quyền Anh (boxing movie) của Hollywood mà đại diện tiêu biểu là Rocky, Raging Bull (hơi khập khiễng vì đây là bộ phim ở tầm cỡ khác hẳn) hay gần đây là Cinderella Man. Thay vì tập trung vào những câu thoại hay hình ảnh mang tính trượng nghĩa, thượng võ theo kiểu Trung Quốc truyền thống, Diệp Vấn 2 đi sâu khai thác những xung đột tinh thần của các cao thủ võ thuật Trung Hoa trong thời điểm giao thời giữa truyền thống và hiện đại. Người xem được chứng kiến hai hình ảnh tuy rất khác nhau của Diệp Vấn và Hồng Chấn Nam, một mảnh khảnh-một to béo, một ngay thẳng-một mưu mô tính toán, nhưng thực tế lại chỉ là hình ảnh duy nhất của người võ sư Trung Hoa cương trực, trọng nghĩa khinh tài nhưng lại phải bươn chải kiếm sống, thậm chí là luồn cúi, vì sự mưu sinh của gia đình trong cảnh xã hội tao loạn. Quả thực Hồng Kim Bảo là sự bổ sung rất tốt cho Chân Tử Đan, hai người diễn rất hợp với nhau cả trong những cảnh giao đấu lẫn những cảnh đối thoại trực diện, tương tự như Sát Phá Lang, Hồng Kim Bảo, bất chấp vị trí "trưởng môn" làng phim võ thuật của ông, đã nhận một vai tương đối "xấu" và ít đất diễn để giúp Chân Tử Đan vừa thể hiện được khả năng võ thuật của mình vừa chiếm lĩnh được màn ảnh bằng hình ảnh anh hùng-phi anh hùng Diệp Vấn. Vốn chưa từng đánh giá cao họ Chân về tài nghệ diễn xuất nhưng tôi phải thừa nhận rằng ở lần này anh đã hoàn thành rất tốt vai Diệp Vấn, có khi còn xuất sắc hơn cả cách anh thể hiện ở phần 1. Một điều thú vị khác của Diệp Vấn 2 là việc ... Chân Tử Đan bị nện cho tơi tả trong phim, một điều rất hiếm khi gặp trong phim do ngôi sao này thủ vai chính, có lẽ Chân đã dần biết ghìm cái cá tính mạnh của mình để nhận những vai diễn có chiều sâu hơn những vai "anh hùng vô địch" như trước kia. Không hiểu có phải vì quá tập trung cho hai nhân vật của Hồng Kim Bảo và Chân Tử Đan hay không mà tuyến nhân vật phụ của Diệp Vấn 2 khá mờ nhạt và có thể coi là phí phạm vì có những nhân vật được giới thiệu, trau chuốt từ đầu phim như vai Hoàng Thuần Lương (sau này là võ sư Vịnh Xuân có tiếng) hay tay cảnh sát nhu nhược (Trịnh Tắc Sĩ, một diễn viên có tiếng của điện ảnh Hồng Kông) ở nửa sau của phim lại trở nên chìm nghỉm và cuối cùng chỉ là một trong vô số những "cổ động viên" của Diệp Vấn trong lần thượng đài với Twister. Bản thân Hoàng Hiểu Minh, Trịnh Tắc Sĩ hay ngay cả Nhậm Đạt Hoa (trong vai Chu Thanh Tuyền của Diệp Vấn 1, nay đã mất trí) cũng diễn xuất quá thường và chẳng để lại chút ấn tượng nào đối với khán giả. Về tuyến nhân vật phản diện thì cái cách xây dựng nhân vật ác hống hách, tàn bạo, "một màu" vốn tưởng như đã "tuyệt chủng" trong phim võ thuật Hồng Kông nay lại được đạo diễn của phim lấy lại để mô tả những người Anh (thay cho người Nhật ở phần 1), chi tiết này đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của Diệp Vấn 2, đặc biệt là phần giữa, rất may là những cảnh chiến đấu nhiều và dàn trải suốt từ đầu đến cuối đã khỏa lấp được phần nào khiếm khuyết lớn đó.

Về mặt kỹ thuật thì Diệp Vấn 2 cũng có nhiều điểm đáng khen ngợi. Phim được quay rất đẹp với gam màu ngả vàng rất hợp với chủ đề "the last hero in China" của phim, các góc quay đẹp cũng giúp tôn lên những pha song đấu của Diệp Vấn và những đối thủ của ông khi mà phần chỉ đạo hành động của Hồng Kim Bảo tuy mẫu mực, đặc trưng cho chất cận chiến của Vịnh Xuân nhưng lại không thực sự đột phá và còn bị làm vụn bởi phần biên tập không thực sự khiến tôi vừa ý. Diệp Vấn 2 còn tiệm cận được với chất lượng của các bộ phim thể thao Hollywood thông qua một yếu tố quan trọng khác - nhạc phim, nhạc sĩ người Nhật Kenji Kawai đã sử dụng một cách tuyệt vời các đoạn nhạc cổ điển pha lẫn truyền thống Trung Quốc để lồng vào các trận đấu trong phim, đặc biệt là trận thượng đài giữa Twister và Diệp Vấn để biến nó thực sự trở thành một trường đoạn song đấu đáng nhớ của điện ảnh Hồng Kông mấy năm trở lại đây.

Với rất nhiều những ưu điểm kể trên thì tôi tin là Diệp Vấn 2 sẽ là một bộ phim ăn khách và có phần tiếp theo. Dù sao thì câu chuyện được biết tới nhiều nhất về Diệp Vấn vẫn chưa được các nhà biên kịch sử dụng - đó là quá trình Diệp Vấn giúp Lý Tiểu Long khổ luyện thành tài. Tôi cũng hy vọng là bộ đôi Chân Tử Đan-Hồng Kim Bảo sớm có những kế hoạch hợp tác mới vì với những Sát Phá Lang hay Diệp Vấn 2 này, có lẽ những bộ phim có sự góp mặt của hai người sẽ đáp ứng được sự mong chờ của khán giả yêu phim võ thuật.