The Post (2017)

Năm 1966 chuyên gia phân tích quân sự Daniel Ellsberg (Matthew Rhys) được cử sang Việt Nam để khảo sát thực trạng cuộc chiến đang đến hồi khốc liệt của quân đội Hoa Kỳ. Tận mắt chứng kiến thương vong ngày càng tăng của lính Mỹ, Dan Ellsberg nhanh chóng nhận ra rằng đây là một cuộc chiến vô vọng cho chính phủ Hoa Kỳ - một nhận định được chính bộ trưởng quốc phòng Mỹ Robert McNamara (Bruce Greenwood) thừa nhận với Ellsberg và với tổng thống Lyndon Johnson trên chuyến bay quay trở lại quê hương. Nhưng trước sự ngạc nhiên của Dan Ellsberg, Bob McNamara ngay khi đặt chân xuống phi trường đã thản nhiên tuyên bố với báo giới rằng chiến trường đang tiến triển theo chiều hướng có lợi cho nước Mỹ và chiến thắng cuối cùng là mục tiêu hoàn toàn khả thi. Sau vài năm suy nghĩ về những người lính Mỹ đã phải bỏ mạng một cách vô nghĩa trên chiến trường Việt Nam vì những lời nói dối trắng trợn để giữ thể diện của các quan chức như McNamara, Dan Ellsberg quyết định phải để công chúng Mỹ biết được sự thật rằng họ đã bị chính quyền nhiều đời tổng thống Mỹ lừa dối hết lần này tới lần khác trong các vấn đề liên quan tới chiến tranh Việt Nam. Từ viện nghiên cứu quân sự RAND, Ellsberg đã tuồn ra ngoài hàng nghìn trang tài liệu mật chứa đựng sự thực về cuộc chiến và sẵn sàng cung cấp chúng cho báo giới để phổ biến rộng rãi cho độc giả nước Mỹ. 

Tất nhiên với những nhà báo như Ben Bradlee (Tom Hanks) – tổng biên tập tờ The Washington Post hay the Post thì những báo cáo mật của Dan Ellsberg là cơ hội nghìn năm có một để thực hiện trách nhiệm xã hội của một nhà báo chân chính – đưa sự thực tới công chúng, và cũng là dịp để một tờ báo đang thất thế ở thị trường trong nước như the Post giành độc giả từ những đối thủ cạnh tranh mạng mẽ hơn rất nhiều như The New York Times. Sau khi chính tờ The New York Times bị chính quyền của tổng thống Mỹ khi đó là Nixon kiện ra toà vì đã đăng một phần các báo cáo của Dan Ellsberg với lý do làm lộ bí mật quân sự của Mỹ tại Việt Nam thì Ben Bradlee lại càng có cơ sở để đăng tiếp “hồ sơ Lầu Năm Góc” này để bảo vệ quyền tự do ngôn luận của báo giới Mỹ. Nhưng với những người chủ báo như bà Katharine Graham (Meryl Streep) – nữ chủ tịch sở hữu tờ the Post thì “đăng hay không đăng” là một bài toán hóc búa hơn rất nhiều, bởi bà không chỉ có trách nhiệm với độc giả như Bradlee mà còn có trách nhiệm với sinh mệnh của tờ the Post vốn khi đó vừa phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng và phải tránh tối đa các rắc rối chính trị có thể tác động tới các nhà đầu tư của tờ báo tương tự như việc tờ The New York Times phải ngừng đăng “hồ sơ Lầu Năm Góc” vì bị chính phủ kiện. Trở thành người phụ nữ đầu tiên làm chủ một tờ báo lớn tại Hoa Kỳ - nơi tệ trọng nam khinh nữ vẫn còn rất phổ biến trong những năm 1960, 1970 sau cái chết đột ngột của chồng, bà Graham còn phải mày mò đi tìm lời giải cho bài toán “đăng hay không đăng” dưới sức ép của những tiếng nói bảo thủ trong ban giám đốc-toàn-đàn-ông của tờ the Post, và từ mối quan hệ thân tình bà phải mất nhiều năm gây dựng với các quan chức trong chính quyền, bao gồm cả chính Bob McNamara. 

Vốn liên quan tới các sự kiện và nhân vật lịch sự có thật, chắc chắn nhiều khán giả sẽ dễ dàng đoán ra được lựa chọn cuối cùng của Katharine Graham có tác động thế nào tới xã hội Mỹ nói chung và tương lai của tờ the Post nói riêng. Nhưng chặng đường đầy khó khăn để đi tới lời giải bài toán “đăng hay không đăng” thì có lẽ chưa nhiều người biết tới, và đó chính là nội dung của bộ phim The Post – tác phẩm điện ảnh mới nhất của đạo diễn nổi tiếng Steven Spielberg.

Tác giả kịch bản chính của The Post là nữ biên kịch trẻ tuổi Liz Hannah – người bắt đầu thai nghén bộ phim về đề tài báo chí này sau khi đọc quyển tự truyện từng giành giải Pulitzer Personal History của chính Katharine Graham. Hoàn thành năm 2016, The Post của nữ biên kịch trẻ tuổi được coi là một trong những kịch bản triển vọng nhất của Hollywood và nhanh chóng được nhà sản xuất phim quyền lực Amy Pascal mua lại để chuyển thể lên màn ảnh lớn với một đội ngũ làm phim “toàn sao” gồm đạo diễn Steven Spielberg và bộ đôi diễn viên hàng đầu của điện ảnh Mỹ là Meryl Streep và Tom Hanks. Quả thực với chất lượng sản xuất gần đến mức tuyệt hảo dưới bàn tay đạo diễn của Spielberg và bộ ba cộng sự thân thiết của ông là nhà quay phim Janusz Kamiński, nhạc sĩ huyền thoại John Williams, và biên tập phim từng 8 lần được đề cử giải Oscar Michael Kahn, The Post đã tái dựng hết sức thành công không khí của xã hội và chính trường Mỹ những năm 1960, 1970. Nền tảng kỹ thuật vững chắc này của bộ phim, cùng sự hỗ trợ về mặt hoàn thiện kịch bản của Josh Singer-tác giả từng giành giải Oscar kịch bản gốc xuất sắc nhất cho một tác phẩm nổi tiếng khác về đề tài báo chí là Spotlight (2015) rõ ràng là những điều kiện không thể thuận lợi hơn để đạo diễn gạo cội Steven Spielberg khai thác được hết tiềm năng từ tác phẩm đầu tay của Liz Hannah. Không phụ sự mong đợi của người yêu điện ảnh, The Post - một bộ phim nói về các nhân vật và sự kiện của hơn 40 năm trước vẫn mang đậm tính thời sự nóng hổi với nhịp phim mạch lạc, tuyến nhân vật rõ ràng, và cốt truyện vừa giữ được nét chân thực lịch sử vừa phản ánh hơi thở hiện đại của xã hội nước Mỹ vốn chưa hết bàng hoàng vì những bê bối liên quan tới chính quyền và giới quân sự Mỹ vốn chỉ được công chúng biết tới sau các vụ tiết lộ bí mật nhà nước của Chelsea Manning và Edward Snowden, cùng với tình trạng đối đầu căng thẳng kéo dài giữa chính phủ mới của Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Donald Trump và báo giới Mỹ với hai tiếng nói tiên phong đến từ chính tờ The Washington Post và The New York Times. Tuy nhiên, những người yêu lịch sử, đặc biệt là những ai quan tâm tới các sự kiện xoay quanh "Hồ sơ Lầu Năm Góc” – một trong những yếu tố chính dẫn đến việc công chúng Mỹ thực sự quay lưng lại với chính quyền nước này trong giai đoạn cuối của Chiến tranh Việt Nam chắc chắn sẽ khó có thể hài lòng với The Post, bởi tuy được thực hiện hết sức nghiêm cẩn nhưng bộ phim lại tập trung vào việc mô tả hình ảnh của Katharine Graham và Ben Bradlee thay vì nhân vật trung tâm của sự kiện lịch sử quan trọng này – Daniel Ellsberg. Tất nhiên không ai có thể phủ nhận rằng Graham và Bradlee có góp công trong việc đưa “Hồ sơ Lầu Năm Góc” ra ánh sáng dư luận, nhưng người phát hiện ra sự dối trá của chính giới Mỹ, người sẵn sàng gánh chịu nguy cơ bị toà truy tố tội gián điệp và phản quốc để đưa sự thật tới công chúng, người bất chấp nguy hiểm đi tìm những nhà báo còn lương tri để hợp tác là Daniel Ellsberg. Qua những phân đoạn ngắn ngủi có sự xuất hiện của Ellsberg trong The Post người xem phần nào cũng có thể cảm nhận được sự hy sinh vì chân lý của nhà hoạt động phản chiến này, nhưng từng đó là chưa đủ để họ có được đánh giá đầy đủ về vai trò của ông đối với tiến trình lịch sử của nước Mỹ, nhất là khi chân dung giản dị của Ellsberg trong phim bị phủ bóng bởi hình ảnh của Graham và Bradlee đúng như cách cái tên diễn viên người xứ Wales Matthew Rhys – người thủ vai Ellsberg hoàn toàn bị lu mờ trước hai tên tuổi lớn nhất của Hollywood là Meryl Streep (vai Katherine Graham) và Tom Hanks (vai Ben Bradlee). Có lẽ chính vì tầm quan trọng lịch sử vượt trội như vậy của nhân vật phụ Daniel Ellsberg mà Steven Spielberg phải dùng tới thủ pháp xây dựng hình ảnh nhân vật một cách kịch tính nhưng khá gượng gạo, thậm chí là mang hơi hướng tuyên truyền thái quá ở phần cuối phim khi The Washington Post phải đối diện với phán quyết của Toà án tối cao Hoa Kỳ để làm bật lên vai trò của Katherine Graham và Ben Bradlee trong bối cảnh chung của bộ phim. Ngay cả việc sử dụng các thủ pháp điện ảnh này cũng không thực sự giúp Graham và Bradlee có được chỗ đứng vững chắc trong lòng khán giả, bởi sự phát triển tính cách của các nhân vật này xuyên suốt bộ phim cũng không để lại nhiều ấn tượng, nhất là khi người xem thường xuyên “phải” nghe chính các nhân vật này hoặc những người xung quanh giải thích một cách khá liễu về suy nghĩ và lựa chọn của họ thay vì “được” tự chứng kiến và hiểu lý do cho những lựa chọn ấy thông qua các chi tiết kịch bản tinh tế. Vì vậy nếu so sánh với một tác phẩm tiểu sử-lịch sử khác của Steven Spielberg là Lincoln (2012) thì The Post tỏ ra nhỉnh hơn về sự hấp dẫn của truyện phim nhưng lại thua kém hẳn về chiều sâu kịch bản và nhân vật. Đặc biệt cách The Post đẩy tờ The Washington Post lên tuyến đầu của cuộc chiến bảo vệ quyền tự do ngôn luận trong vụ “Hồ sơ Lầu Năm Góc” chắc chắn cũng sẽ khiến nhiều người phải thất vọng vì không phải ban biên tập của the Post mà chính là các phóng viên của tờ The New York Times như Neil Sheehan mới là những người bất chấp sự an toàn của bản thân nổ phát súng đầu tiên hỗ trợ Ellsberg trong cuộc tấn công vào pháo đài gian trá của chính quyền Mỹ. Vì vậy mà tuy The Post có thể được ca ngợi trong việc đề cao giá trị nhập thế của báo chí trong giai đoạn nước Mỹ đang gặp nhiều bất ổn dưới thời tổng thống mới Donald Trump, nhưng khó có thể coi đây là một tác phẩm xuất sắc của dòng phim lịch sử, nhất là khi so sánh với các bộ phim cũng lấy đề tài báo chí như Spotlight hay All the President's Men (1976) – tác phẩm cũng nói về vai trò lịch sử của các phóng viên tờ The Washington Post trong việc hạ bệ tổng thống Richard Nixon sau vụ bê bối Watergate nhưng với góc nhìn sát với lịch sử và để lại nhiều suy ngẫm trong lòng khán giả.

Dù khen hay chê kịch bản của The Post nhưng bất cứ ai sau khi xem tác phẩm này cũng sẽ phải thừa nhận rằng Tom Hanks và đặc biệt là Meryl Streep đã hoàn thành một cách trọn vẹn các vai diễn của họ. Nếu như vai Ben Bradlee của Tom Hanks có thể coi là “dễ nhập vai” vì tính cách nồng nhiệt, bùng nổ của nhân vật này thì Streep đã một lần nữa chứng tỏ tại sao bà lại có nhiều đề cử tại giải Oscar đến như vậy với cách diễn kìm ném, sâu sắc để vừa thể hiện sự do dự, bị động bên ngoài của một Katherine Graham rất phụ nữ, rất lịch thiệp, vừa khắc hoạ được niềm tin sắt đá vào giá trị của báo chí và sự chủ động dần chín muồi bên trong người chủ tờ báo được coi là trụ cột tương lai của báo giới chính thống Mỹ. Có lẽ nếu còn sống hẳn bà Katherine Graham cũng sẽ rất hài lòng khi chứng kiến Meryl Streep thể hiện hình ảnh của mình, bởi qua vai diễn của Streep người xem vừa có thể cảm nhận được tình yêu của bà chủ báo với tờ The Washington Post – một di sản của gia đình bà và cũng là đại diện ưu tú cho quyền tự do ngôn luận của hiến pháp Hoa Kỳ, vừa hiểu được sự vươn lên không gì ngăn cản nổi của những người phụ nữ trong xã hội hiện đại. Trong thời buổi nhiễu loạn thông tin với mạng xã hội, với “fake news”, với chủ nghĩa dân tộc và dân tuý tràn lan như hiện nay, công chúng sẽ cần nhiều hơn những nhà báo như Ben Bradlee, và những chủ báo như Katherine Graham, bởi chỉ với những người sẵn sàng dùng ngòi bút làm vũ khí bảo vệ sự thật như vậy, những mặt trái của xã hội, những lời nói dối của những người nắm quyền lực mới có thể bị phơi bày. Tuy không phải là một bộ phim hoàn hảo nhưng chắc chắn The Post cũng sẽ góp phần vào việc kêu gọi và khuyến khích các nhà báo trở thành những Bradlee, những Graham mới của xã hội hiện đại.

====

Bản đã được biên tập trên Zing.

One sentence reviews (12)

Phần 1

Phần 2

Phần 3

Phần 4

Phần 5
Phần 6
Phần 7
Phần 8
Phần 9
Phần 10
Phần 11


01. Thor: Ragnarok (2017): 3.5/5

A-okay action film with entertaining plot and an impressive cast. Of course the villains are boring as any other Marvel film, and you should not expect any substance out of it, but at least this film is fun as hell, and not in a stupid way. My main complaint, as with any other Marvel film, still is the fact that this one is full of banters and misplaced lighthearted dialogues in the middle of heavy sequences, which really undermined the impactfullness of such sequences and the emotional build-ups throughout the film. Still, one of the better Marvel ones I have watched in recent years.

02. Justice League (2017): 2/5

Such a boring and uninspiring film. The editing is jarring, Snyder's palette of colors really makes my eyes tired now, and the character presentation is extremely disappointing given their potentials. An all-around failure.

03. Downsizing (2017): 2.5/5

I am so disappointed by this film. Made by one of my favorite directors, this film has a really interesting premise, but the execution is just boring, tenuous, and totally lack any sense of humor, which has always been a strong aspect of Alexander Payne's films. Matt Damon did have a poor performance in this film, but his character is just strange with disconnected development throughout the film. Watching this film made me speculate that maybe Payne was so satisfied with his original idea that he totally forgot to actually develop that idea into a full-fledge film. 

04. Jumanji: Welcome to the Jungle (2017): 3/5

The uplifting ending is great, but otherwise this is pretty average with formulaic characters (Karen Gillan looks really, really great with her six-pack though, I was really caught off guard with her character, having been rather unimpressed with her role in the Guardians of the Galaxy films), mediocre jokes, and subpar settings. Still, the totally unexpected financial success of this film really is a good thing, not only for Sony, but also for the competition in the market given the increasing dominance of Disney with its clean yet uncreative flicks. 

05. Murder on the Orient Express (2017): 4/5

I am really, really surprised by the low Rotten Tomatoes and IMDb scores this film got, as well as the criticisms of the film being not faithful enough to the novel/not innovative enough as a new adaptation of a novel that has been adapted many times. What do they expect? This is 2017, and do people really want a 1934 detective story that almost everyone on Earth already knows the culprits to be faithfully adapted to the big screen with sequence after sequence of deception/deduction/revelation? Yes, this film focuses on Hercule Poirot (and not Kenneth Branagh) a lot, but isn't that the whole point of Agatha Christie when she wrote her novels? The bizarre behaviours and over-the-top way of thinking of Poirot made him the perfect mirror to reflect the true nature of people around him, including the culprits of the crimes that he happened to be involved all the time. Moreover, this film has a lot of heart - a feature that can only be found in the better novels of Agatha Christie (she has many subpar works with only mechanical twist-and-turns and uninteresting characters, especially by the end of her career). Such heart, or the focus on the tragedies of the livings, and not of the death, is extremely important, as that is the only way this film can evoke emotions from watchers like me who already know the novel's plot by heart. For a drama with claustrophobic settings like this film, actors with strong stage experiences/capabilities are essential, and its cast really shone throughout the film, especially in the second half. Of course, here and there you can still find plot-holes or under-developed details, but in general this is a very entertaining, and emotional film (the music really is on point in this regard), especially for fans of Agatha Christie like me.

06. You Were Never Really Here (2017): 4/5

A terrific film that surprised me until the very last moments (which also revealed why this film has such a strange title). I have to admit that I felt kind of embarrassed caught off guard by the level of shocking violence of a film that I presumed its being much "nicer" due to the fact that the director is a lady (yes, shame on me). But she really did an excellent job in making an excellent film that is extremely stylish yet still retains its honesty and did not fall into the trap of pretentiousness like Nicolas Winding Refn did in his more recent films. Maybe because she crafted her characters with utmost care in order to make them humane in a very inhumane environment. Moreover, even though this film dealt with a lot of uncomfortable themes like domestic violence, paedophile, political and moral corruption, PTSD (post-traumatic stress disorder), the director somehow still manages to ensure that her audience would still be able to enjoy the film thoroughly without feeling uneasy thanks to many peaceful moments of reflection and humanity (which, however, made the film a little bit longer than needed near the end). Too bad this film is released right in the first quarter of the year, otherwise it would probably get a shot (at least in the acting categories - as both Joaquin Phoenix and Ekaterina Samsonov were absolutely terrific in their roles) during the award season.

07. Paradox (2017): 2.5/5

A sequel to the famous "SPL" but far inferior in term of choreography (sorry Master Sammo Hung!) and plot. Of course, the simple script of "SPL" is not at all special (as it mostly served as the blurred background for the focus of that film - action sequences), but "Paradox" contains way too many plot discrepancies, illogical details, and poorly-developed characters. Even Louis Koo's role - the very one that brought him the first Hong Kong Film Award for Best Actor is not really memorable with no emotional range or character development despite the dramatic flavours that were stuffed into that character. Still, a rather entertaining film (a little bit slow by the end) that is suitable for ones who want to kill two hours.

08. Chasing the Dragon (2017): 3.5/5

A good film with a strong cast but relatively incoherent plot. It seems that the director tried hard to make this a serious crime film à-la-"Infernal Affairs" but also wanted to emphasize all the traditional themes of 80s- and 90s- Hong Kong triad films (of which the director was one of the prominent mass-producer) like bromance, triad righteousness (yeah, it's been a very long time but Wong Jing still loves the idea of glorifying criminal figures like he once did with the "Young and Dangerous" series, but that time has long gone I'm not sure he realizes), and gungfu. Such overlapping tones made this film feel longer than it should be with an apparent lack of focus or central theme, while the choreographers still did not have enough time to lay out impressive sequences of actions. The film is still fun to watch, though, at least with its excellent production value, especially with the impressive long tracking shots and smooth editing. Neither Donnie Yen nor Andy Lau stood out for their performance, but they nonetheless meshed well with the supporting cast. 

09. Avengers: Infinity War (2018): 3.5/5

The first two-third is very very entertaining with crazy fighting sequences involving multiple characters yet not disorienting the audience (kudos to the directors and their choreographers, and Michael Bay, please take note if you still want to pump out more Transformers). The last one-third, however, is tiring as the directors tried their best to tie up knot after knot from the previous Marvel films, thus no character has his/her chance to fully develop. It is also disappointing that the deaths in this film almost become gimmicks without providing any emotional impact for the audience, as they already know or can easily figure out which character would live, and which one would die. Thankfully, at least the directors did not destroy the dramatic sequences of this film with unnecessary and endless quips like many other Marvel films, just this one at least appears to have a more serious and thoughtful tone, and thus can stand out from the rest of cheerful yet forgettable Marvel "McDonald of the cinema" films.

10. Black Panther (2018): 3.5/5

The first half is particularly strong with tight script, above-average character development, and very interesting setting (not really unique, though, as it looks very similar to many other futuristic cities in Marvel films). But the second half is just a standard Marvel McDonald film with disappointing villain, weak plot, and tedious climax/ending. The lack of banters in this film is very encouraging and fitting for its more serious tone, but tons of half-hearted (half-assed in fact) pseudo-philosophical dialogues that are very politically correct for a Hollywood film these days but utterly meaningless given the context of the Marvel universe itself (the lack of any emotional impact from any death in this film is totally due to the unavoidable light-hearted nature of the Marvel universe, which will prevent any dramatic theme from overshadowing the "entertaining" aspect of future Marvel films) eventually made this film just above-average (I gave this one three-and-a-half stars for its entertainment value only). If this ordinary film wins any "serious" category in the upcoming Oscar ceremony, I will be very disappointed.

11. 45 Years (2015): 4/5

A very realistic life about the turbulences that any couple has to encounter in their life, at least once. So realistic that it appears to be a little bit cruel despite the tranquil settings and seemingly down-to-earth and matured characters. But such cruelty is the essence of our life, as we often have some unreasonable feelings rooting from the past and hiding in the deep corner of our soul that still wait for a day when from the deep down of our memory some spark rises up and tear a big hole in our calm and experienced facade of "living through everything" so that those feelings can escape and influence our life one more time, in a very negative way. Normally we think that only the good things about the past can stay in our mind, but sometime the painful things are the ones that last until the very end and we only realize that only when it is already too late, when they begin to hurt us again after so many years. Besides my rambling, of course I have to bow before the supreme talent of Charlotte Rampling, who has unassumingly prevailed at the highest level of cinema while still retaining her elegance and never compromising her careful approach to her characters.

12. The Third Murder (2017): 4/5

The last one-third is a little bit draggingly slow but the film as a whole is a fresh take on such a traditional genre like legal thriller. Of course, as this film is directed by Hirokazu Kore-eda, ones who are already familiar with his works must already be able to figure out that this would not be a conventional "whodunit" and indeed the basic mystery was already laid out bare right at the beginning of the film, whereas it would not be difficult to guess the major twist of this film after its first half due to the pretty limited cast and settings. But "solution" was never the focus of this film, as instead Kore-eda chose to primarily follow the psychological evolution of his characters through their emotions, their lies, and their moments of hesitancy. Similar to many Japanese films, the cast of this film is not entirely strong and thus the performance of some lesser ones (including the lead Masaharu Fukuyama) did slightly undermine the effect of Kore-eda's meticulous portray of modern Japanese minds, but the excellent Suzu Hirose and Kōji Yakusho were still able to make this film a memorable one with their pivotal roles. Some might say that this film lacks a little bit of script finesse as Kore-eda rushed to deliver his message of exposing the serious prejudicial issues of the current Japanese legal system. Partially I agree with this sentiment, but it seems that Kore-eda never intended to deliver a "wholesome" experience, he just wanted to share his perspectives of the modern Japanese society with a lot of nuances (nothing totally good, nothing absolutely bad, it is all up to everyone's own judgement), many layers of emotional connections from one to another (despite the ever existence of social barriers like "traditions", "morals", "ethics", preconception - the "prisoner" in this film asks himself and his lawyer again and again about whether or not he should have been born), and many seemingly ordinary lives that still deserve care and attention from the society. In that aspect, Kore-eda has once again delivered an amazing experience for the audience.

13. American Made (2017): 3.5/5

Definitely a fun film that does not take itself too seriously. Tom Cruise is again very dependable with his charisma, energy, and ease in approaching the role, the plot is simple yet still provides plenty of thrilling moments, and the editing is simply on point. The subject matter is not really interesting though despite (or because of) the light-hearted tone of the whole film, whereas the socio-political satire of the film is so deep that it may be lost in ones who are not really familiar with the Iran-Contra affair or the two presidencies of Reagan and Bush (senior). Therefore, the film would be even better if the plot is shorter, with fewer characters (segment about JB is, in my opinion, pretty pointless for the whole film) and less complicated plot-points. Still a very interesting film, nonetheless.

14. Possession (2002): 1.5/5

A perfect example of how Hollywood destroys a masterpiece of a novel with a mediocre and totally Americanized adaptation. Once I thought that only the legacy of Japanese manga has been annihilated in the West by Hollywood, it turns out that even winners of the prestigious Booker Prize could not escape that fate. I can't believe that the director, the script writers, and the producers, most of them are American, none is English, had the gut to totally rewrite the whole wonderful plot of the original novel, to even replace a fine English character of modern English literature with an American guy of mediocre characteristics and typically American bravado, and of course to give the two leading roles of this film to two American actors, who are also fine thespians but had to unfortunately go along with the subpart script (including Gwyneth Paltrow, who had to play a character of the finest Englishness and understandably failed to deliver aside from the faked accent and remarkably similar appearance). I do not know how A. S. Byatt must felt while watching this film, I hope that she did not care or got enough money from selling the copyright of her most cherished book to care, as the elegant contents and characters of her marvelous book were unmercifully butchered by an American team who only cared about "selling" this adaptation to the general American audience (they did not buy it either, as the film bombed at the box office) by retaining very few important plot points, introducing several unnecessary and cheesy "melo" elements, and even misinterpreting the focal points and the sense of beauty of the original novel. For ones who have not read the book, this film might be passable with the beautiful scores by Gabriel Yared (his music really evokes a sense of melancholy from the audience about a time that has just passed), or the nice surprise of Jennifer Ehle, whom everyone knows as the "true" Elizabeth Bennet from "Pride and Prejudice" (if only Paltrow could learn a thing or two from Ehle...), and even Lena Headey, who would be much later known for her role in "Game of Thrones". But for ones who already fell in love with the book before embarking on this adaptation, watching this film must be an excruciating experience. Personally, I just feel bad for those who watch this film before reading the book, as they have to endure a horrible adaptation that lacks any beauty of the book, while being spoiled the major plot points of the book, which A. S. Byatt had meticulously constructed throughout the novel in order to delight, and amaze her readers. Such a waste of original materials...

15. Isle of Dogs (2018): 4/5

Despite its being an animation, this delightful film still bears all the trademarks of Wes Anderson from character arc (or lack thereof), plot structure, cinematography style, color palette, and so on. Normally Wes Anderson's films are always full of heart and quirkiness, and his greatest works would occur when he could achieve a perfect balance between his warmhearted approach to the subject matters (even the darkest ones, some of which are heavily implied in this film) and his tendency to mark the subtlety of his film with bizarre characters, sentimental stories, and sometimes hilarious plot devices. This film leans a little bit to the quirky side, partly due to the somewhat limitation of the stop-motion format of this film in depicting human emotions, and also due Wes Anderson's over-reliance on playing with words and languages. Nevertheless, I enjoyed this film thoroughly for its amusing characters and chaotically optimistic plot, but more importantly, I admire Wes Anderson for his smart and surprisingly humanistic sarcasm while dealing with such poignant and relevant themes like racism, discrimination, public manipulation, propaganda, and desensitization of animal cruelty. A serious and frank depiction of tragedies is important, but a lighthearted caricature of the truth that can both entertain and evoke emotions from the audience is even more difficult, and sometimes more useful.

16. Game Night (2018): 3.5/5

Hilarious, full of twists and turns, unpretentious, but a little bit too much some time.

17. Kingsman: The Golden Circle (2017): 3.5/5

Still a fun and satisfying action comedy although the surprise factor is not there anymore. Despite its comedic, spoofing even, tone, the film is very well scripted directed, especially the opening sequence (if the rest were as good as the amazing run-and-chase, this film could have been even better than the first "Kingsman"). There are numerous too-over-the-top scenes though, even for "Kingsman" standard, whereas the comedic aspect is much less pronounced than the prequel (thus made this film closer to an "ordinary" action comedy than a surprisingly creative spy spoof like the first), and the ending is kind-of disappointing. Still a very entertaining film nonetheless.

18. A Quiet Place (2018): 4.5/5

An excellent film that is amazingly subdued in terms of emotions but full of tensions, actions, and twists at the same time. The post-apocalyptic setting is also very well developed and reminds me of "The Last of Us" - often dubbed the best game of the last generation. The idiotic behaviors of some of the characters irritate me from time to time though, and several illogical details (e.g. if the solution for the alien weakness puzzle is that simple, why wasn't any scientist/engineer able to find that before the annihilation of the whole human society?) do affect the immersion of the film, especially near the end. For those issues I intended to give this film four stars, but the amazing way Krasinski alternates the silent moments without even background music and "noisy" scenes in order to manipulate the audience's emotions convinced me that this film deserves better. One of the most memorable films I have watched this year.

19. Be With You (2018): 3/5

Not a bad remake of the delightful Japanese original, but not an outstanding adaptation of such "time travel" concept either. The film has all the ingredients that can be found in a good Korean melodrama - lighthearted and nostalgic script, beautiful and calm setting, amiable characters, and a balanced mix of romantic, comedic, and dramatic aspects. Such standard approach, though, makes this film not able to stand out from others in this traditional Korean genre, especially when the two leads have a rather uninspiring performance, given their experience with this genre.

20. Dunkirk (2017): 4/5

Amazing war film that makes the audience glued to their sit despite its length and heavy contents. This is the first time Christopher Nolan deals with such theme, yet he is still able to bring all his trademarks into this one while giving it an authentic feeling of an epic about a lesser event of the World War II - Spectacular photography, meticulous editing, memorable soundtrack, non-linear plotline, characters torn between heroism and the desire to survive, manipulation of viewers' emotions with on-the-face dialogues. Yet, this wonderful piece of entertainment might not stay with the audience for long after watching it, since there were way too many more significant events during that war, and most of the main characters appear to be a little bit too heroic, forcefully heroic, for such a tragedy of that scale. If only Nolan could make his characters a little bit more down-to-earth and as engaging as the action sequences that he depicted.

21. Far from the Madding Crowd (2015): 3/5

I once thought that "An Education" is already peak of Carey Mulligan's innocent beauty, I was wrong. Mulligan in this film is simply stunning with a mature elegance that is incomparable among female stars nowadays. Having not only a wonderfully delicate and extremely expressive face, Mulligan also possesses a perfect allure for a character who is seemingly fragile outside but in fact a wholly independent woman with a kind heart. But aside from Mulligan, this film is just another conventional adaptation of a romantic novel without much innovation in terms of character development (most of the characters are able to warm the audience's heart but in fact have no staying power in their mind after finishing watching), adaptation approach, or settings. Yes, the only thing that sets this film apart is not its tale of a strong woman's struggle to stay independent, but its beautiful cinematography surrounding Carey Mulligan and England's landscape. Also, as a side note, the censorship of these in-flight entertainment systems is just hilarious, on this Qatar flight all the kissing scenes are edited out but killing ones such as shooting someone at point blank can totally stay, doesn't make any sense to me.

22. The Crimes That Bind (2018): 3.5/5

A little bit cheesy and over-melodramatic with a strongly manipulative soundtrack, but this film turns out to be surprisingly engaging and enjoyable with a tight detective script, strong set of relatable characters, and warmhearted and satisfying closure for such a simple "whodunnit" plot. Delightfully more entertaining than I expected. Also, this film has the same writer with "The Devotion of Suspect X", no wonder why the two share several similar details like crime set-ups, or emotional build-up. Not at all a bad thing, though, as "The Devotion of Suspect X" is a very good crime/detective film, so is this one.

23. The Last Shot in the Bar (2017): 2.5/5

Mediocre case, poor performance by the main cast, this film could only be salvaged by its unique setting of the snow country that is the Northern islands of Japan and the animated society over there.

24. Mission Impossible - Fallout (2018): 4/5

Extremely satisfying in terms of fast-paced action and character depictions, but still an average film in terms of plot and villains - as its predecessors. Although a big fan of Tom Cruise, I did not expect at all such high Rotten Tomatoes score for this latest installment of the "Mission Impossible" series as I believe that it is indeed an impossible mission to renovate such a formulaic approach to the action genre and deeply traditional action hero like Ethan Hunt. It turned out that I am totally right, as the film has a hilariously confusing script full of plot-holes and over-complicated twist-and-turns that contribute nothing to character development, especially of the villains, which remain the weakest link in any "Mission Impossible" film. For example, Henry Cavill's character was hyped up as a worthy villain of Ethan Hunt, but his capabilities and behaviors just fluctuated throughout the film to the point that the audience could not decide whether he really is a villain of superior intellectual and physical mights or just a henchman with a mediocre skill set. Also, it is necessary to differentiate this film from an action film with intentionally simple plot (in order to solely focus on the actions) like "Mad Max: Fury Road", since Christopher McQuarrie did try to make this film more substantial, plot-wise, with a lengthy sub-plot about Ethan Hunt's private life, which turned out to be too cheesy to be effective, several under-developed sub-plots (about "The Apostles") and characters (like the "White Widow"), and one half-hearted utilization of the "nuclear fallout" motif that is only slightly correct, technology-wise, and mostly useless and illogical, also technology-wise. Of course, at the end of the day, one goes to the watch a "Mission Impossible" film not for its plot but for its actions and for the appearance of an ever running, ever heroic Ethan Hunt. In that aspect, this film is just a perfect choice with non-stop action sequences throughout the film until the very end in exotic and beautiful locations. To sum it up, this is indeed an excellent action film for this Summer, but could not be a new benchmark for the action genre as someone might hope after knowing its ridiculously high Rotten Tomatoes score.

25. 2001: A Space Odyssey (1968): 4/5

Today I watched this film again, in IMAX, and was still not impressed with its very slow pacing, not-really-smooth editing, lack of functional dialogues, and over-emphasis on symbolism and experimental visual effects, especially during the "Star Gate" sequence near the end, which to me made not much sense. The acting was not standing out either, as this film came out before "Method acting" was able to conquer the whole Hollywood, thus its actors, including the ones in hominids costumes at the beginning, had very theatrical appearance and rigid acting with minimal facial acting. The cinematography and visual effect are impeccable, though, and watching this film in IMAX format really brings out the best of the images that Stanley Kubrick envisioned for his film, to the point that this film may look even better, and more "sci-fi" than "Gravity", which came out almost half a century later and won multiple Oscars for its cinematography and CGI. I know that this film has been frequently considered among the best of all time, and I understand most of its symbolism, as well as how it created numerous technical and aesthetic breakthroughs for the sci-fi genre, but watching it years later (this is my second time watching this film, in the golden jubilee year of this film) with a different perspective and experience with cinema somehow undermined its effect in my mind. On one hand, I will remember the panic moments of HAL 9000 through its mesmerizing voice for a very long time, but on the other hand, I will still be afraid coming to the cinema just to experience again such tedious pacing. At least this time at IMAX I was able to sit through for the first time a "traditional" screening session of American cinema with a 20-minute "intermission" after the first and a half hours of the film, when the lights were turned on again and moviegoers (most of them were understandably old or very old - it must be nostalgic for them to be able to watch this film on the big silver screen again after that many years, and it must also be very difficult for the Facebook/Instagram generation to sit through a film with such slow pacing) simply stood up and went out for a break, I wast totally caught off-guard, such a memorable moment.

26. Deadpool 2 (2018): 3.5/5

Boring and repetitive at first, but much more engaging and entertaining by the end, this film is a very good follow-up to the first one, especially when taking into account the fact that the novelty of the breaking-the-fourth-wall style of the first one wears off very fast and this film needs many other tricks in terms of script (including some very clever "surprises" I must say), characters (the weakest link of this film actually, no one stands out and some look very mechanic with poor acting), and visual effect (the opening sequence is excessively violent, unnecessarily so, especially when comparing with the lackluster "climax" by the end) in order to make the audience invest into this film while not comparing it with the predecessor. Numerous illogical details (unavoidable for such a "time traveling" film) and poorly-developed characters with inconsistent emotions and characteristics held this film back a little bit, though. 

27. Ant-Man and the Wasp (2018): 2.5/5

Fun, amazing cgi, but poorly-written script with under-developed characters and tedious jokes that are trademark of Ant-Man but also trivialize any dramatic plot-point of this film. I understand that this film has to fit in a whole cinematic universe of interconnected plots and numerous plot-holes or illogical details that can only be explained later by other films. But any film should also has its own plot that is independent, digestible, and enjoyable by its own right. This film is definitely not on that aspect.

28. Seven Years of Night (2018): 2.5/5

Some moving sequences but in general a pointlessly nihilistic film.

29. The Incredibles 2 (2018): 4.5/5

Incredible sequel to an incredibly original animated film (pun intended) - a very difficult feat these days as the superhero genre has been flooded with way too many films to count since the first Incredibles, and given the fact that as a sequel The Incredibles 2 does not enjoy the novelty advantage of its prequel. Indeed this film feels very familiar with a traditional plot and frequently-encountered twist-and-turns and character development. Yet it was able to avoid many cliches of the superhero genre like aiming for cosmic-scale threat or bringing in many "quips" with cheapening effect on the dialogue (looking at you, Ant-Man and Iron-Man). Instead it provides the audience with a simple but fresh take on the superhero-normal life dilemma that is both charming and subtly social commentary. And of course Brad Bird also delivered on the action aspect, as this film contains many thrilling action sequences that help the film, despite its animated format, easily stand among the best action films of the pas few years. Finally, as s father of a Jack-Jack kid myself, the depiction of Mr. Incredible's fathering really is relatable, heart-warming, and delightful - an experience I have rarely encountered with a Pixar or Disney production, where simple human interactions and emotions are either too dramatized or neglected for the sake of entertainment.

30. Searching (2018): 4/5

Holy hell this film surprised me! Probably the most unexpectedly good film I've watched in years. The unconventional format of this film, which is comprised of only non-cinematic materials like live cam, webpages, phone calls, and so on did not put me off at all, probably thanks to the film's extremely fast pace, its excellent mix of nostalgic flavors (the old interfaces of famous services like Windows, Facebook were expertly recreated and utilized) and recency (the way David Kim used Internet to search for his daughter would very likely be my approach if I, God forbid, were put in the same situation right now), and the tear-jerking story of a family getting together, breaking apart, and getting together again. The ending of course would not satisfy some viewers due to its sub-optimal and quite illogical solution for the mystery, but the film in a whole really is a major achievement, especially for its originality and creativity. 

31. Leave No Trace (2018): 3/5

Okay script but the execution is so boring I can hardly keep up with it.

32. Crazy Rich Asian (2018): 3/5

Solid, well-paced romcom with decent plot, good soundtrack, and a lot of fun. The biggest problem with this film is the terrible performance of almost the whole cast - save for Constance Wu, others acted like this is just a second-rate Korean romcom series with amateur-level thespians. The "Asian flavor" of this film is also disappointingly light as the Western audience would mostly know more about the typical stereotypes of Asians (valuing family above all, studying hard, etc.) after watching this film instead of understanding more about the complexity of Asian and Asian American. Ang Lee's films like "Pushing Hand" or "Wedding Banquet" are much, much better on this aspect, and they have much better acting too. To sum it up, this film is good fun but nowhere near a ground-breaking one as the media has claimed it to be.

33. Venom (2018): 2.5/5

Not really a mediocre film, but an outdated film this one surely is with a traditional plot, corny characters, and nothing really standing out aside from the excellent CGI. Enjoyable, but not memorable.

The Shape of Water (2017)

Xã hội nước Mỹ những năm đầu thập niên 1960 là bức tranh của những mảng màu đối nghịch – màu xanh hy vọng từ một nền kinh tế tăng trưởng và khoa học-kỹ thuật tiến bộ không ngừng thời hậu Chiến tranh thế giới thứ hai, màu vàng bệnh tật đến từ những tàn dư của tệ phân biệt đối xử với những nhóm người thiểu số như người da màu, người đồng tính, người khuyết tật, và màu đỏ từ nỗi lo sợ “hiểm hoạ Sô viết” của người dân và chính phủ Mỹ. Với riêng Elisa Esposito (Sally Hawkins) đời có lẽ chỉ có một màu xám xịt khi tài sản của cô gái câm chỉ là cuộc sống cô độc trong căn gác mái đơn sơ trên một rạp phim cũ kĩ của thành phố Baltimore, và công việc lau dọn đơn giản, nhàm chán cho một cơ sở nghiên cứu bí mật của chính phủ Mỹ. Điểm sáng duy nhất trong cuộc đời cô có lẽ chỉ là tình bạn với ông hoạ sĩ láng giềng Giles (Richard Jenkins) và cô đồng nghiệp da đen Zelda Fuller (Octavia Spencer), nhưng bản thân họ cũng có những nỗi lo riêng – với Giles là những tháng ngày thất nghiệp triền miên và sự hắt hủi của người đời dành cho ông-một người đồng tính, và với Zelda là sự dè bỉu thường nhật của những kẻ phân biệt chủng tộc. Bởi thế, dù an nhiên đến mấy, nhưng Elisa mãi chỉ như một cô cá bé nhỏ, câm lặng bơi giữa biển người xa lạ, cam phận trong những lồng kính cuộc đời của cô – căn hộ bé nhỏ, những chuyến buýt chật hẹp, và hành lang dài ngột ngạt của cơ sở nghiên cứu ngầm. Nhưng rồi màu hồng của tình yêu, của niềm vui cuộc sống cũng đến với Elisa khi cô gặp một người cá thực sự - chàng Người cá (Doug Jones) bị viên thượng tá Richard Strickland (Michael Shannon) bắt về từ những dòng sông Nam Mỹ xa xôi chỉ bởi chàng có khả năng sống lưỡng cư cả ở trên bờ và dưới nước. Ở chàng Người cá, Elisa tìm thấy tất cả những gì cô mong muốn trong cuộc sống – một người bạn câm lặng nhưng chân thành, một tấm lòng sẵn sàng chia sẻ với Elisa từ quả trứng luộc tới tình yêu âm nhạc, và trên hết là một tâm hồn đồng điệu trong nỗi cô đơn đến cùng cực. Vui sướng trước tia lửa hạnh phúc bất ngờ le lói, nhưng Elisa cũng lại nhanh chóng nhận ra rằng cô chẳng có nhiều thời gian để nhen nhóm, và gìn giữ ngọn lửa ấy khi mà viên sĩ quan tàn bạo Strickland thừa lệnh vị tướng năm sao Frank Hoyt (Nick Searcy) nhất quyết ép tiến sĩ Robert Hoffstetler (Michael Stuhlbarg) phải giết chàng Người cá để có tiêu bản nghiên cứu phục vụ cuộc chạy đua không gian đang đến hồi quyết liệt giữa Hoa Kỳ và Liên Xô. Elisa chỉ có hai lựa chọn – hoặc buông xuôi nhìn chàng Người cá héo tàn dưới bàn tay tàn bạo của cơ sở nghiên cứu bí mật, hoặc tìm cách đưa chàng trở về với thiên nhiên bằng sức lực yếu đuối trong câm lặng của cô.

Trước hết có thể khẳng định rằng The Shape of Water không phải là một bộ phim hoàn hảo, đặc biệt là về mặt kịch bản. Dưới ngòi bút biên kịch của Guillermo del Toro và Vanessa Taylor, kịch bản của bộ phim, nhất là ở những phân cảnh hành động, vẫn còn một số điểm chưa hợp lý và tiết tấu của phim cũng không thực sự nhịp nhàng với phần giữa có nhiều chi tiết không tạo được ấn tượng mạnh về mặt cảm xúc đối với khán giả. Thêm vào đó, việc xây dựng tuyến nhân vật của The Shape of Water cũng vẫn còn thiếu sự cân bằng vì nhân vật chàng Người cá tương đối nhạt nhoà và thiếu chiều sâu cần thiết nếu so sánh với các nhân vật khác của bộ phim. Với những khuyết điểm như vậy về mặt kịch bản, bộ phim đã có thể trở thành một tác phẩm thường thường bậc trung dưới bàn tay của một đạo diễn không mạnh về mặt hình ảnh và cảm xúc. Nhưng rất may cho The Shape of Water, đạo diễn của tác phẩm này không phải ai khác mà chính là Guillermo del Toro – tên tuổi gắn liền với những bộ phim về “quái vật” vừa xuất sắc về mặt hình ảnh, vừa khơi gợi rất nhiều cảm xúc trong lòng khán giả. Được biết tới nhiều nhất các tác phẩm hành động đậm chất khoa học giả tưởng như Blade II (2002), Hellboy (2004), Hellboy II: The Golden Army (2008), Pacific Rim (2013), đạo diễn người Mexico luôn đem tới cho khán giả những chi tiết và nhân vật giả tưởng vừa hết sức sáng tạo, lại vừa gợi nhớ tới những giấc mơ từ thủa thơ bé của mỗi chúng ta về những siêu quái vật và siêu anh hùng. Mộ trong những nhân vật “quái vật” ấy – nhà bác học nửa người nửa cá Abe Sapien trong Hellboy và Hellboy II chính là một trong những nguồn cảm hứng để Guillermo del Toro tạo nên hình dáng kì dị của chàng Người cá của The Shape of Water, nhân vật do chính Doug Jones – diễn viên của vai Abe Sapien năm xưa thủ diễn. Nhưng một nguồn cảm hứng khác cho The Shape of Water là mối tình người đẹp-quái thú trong bộ phim khoa học giả tưởng của đạo diễn Jack Arnold Creature from the Black Lagoon (1954) – một trong những tác phẩm điện ảnh gắn liền với tuổi thơ của Guillermo del Toro. Với The Shape of Water, del Toro muốn viết lại mối tình dang dở trong Creature from the Black Lagoon thành câu truyện cổ tích thời hiện đại của riêng ông – một mô-típ ông đã từng rất thành công với hai tác phẩm được đánh giá cao về mặt nghệ thuật là The Devil's Backbone (2001) và Pan's Labyrinth. Bằng việc tập trung vào thế mạnh hình ảnh của The Shape of Water vốn chứa đựng đầy những chi tiết nửa thực nửa mơ của một tác phẩm cổ tích thời hiện đại, Guillermo del Toro đã phần nào khoả lấp được điểm yếu trong kịch bản của bộ phim và khiến khán giả hoàn toàn bị lôi cuốn vào từng giây, từng phút của mối tình lãng mạn, nên thơ giữa cô gái câm Elisa và chàng Người cá.

Nổi lên từ vai cô gái lý lắc trong Happy-Go-Lucky (2008) và từng được đề cử giải Oscar cho vai nữ phụ xuất sắc nhất với vai diễn trong Blue Jasmine (2013) nhưng nữ diễn viên người Anh Sally Hawkins chưa thực sự gây dựng được một sự nghiệp đáng kể ở Hollywood, một phần có lẽ vì vẻ ngoài nhỏ bé, đượm chất yếu đuối của cô tỏ ra phù hợp hơn với các tác phẩm hiện thực lấy đề tài xã hội của Mike Leigh (đạo diễn Happy-Go-Lucky) hơn là các bộ phim Hollywood vốn thường ưa chuộng các diễn viên có vẻ đẹp hào nhoáng, cuốn hút khán giả ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng với nhân vật cô gái câm Elisa, cái đạo diễn Guillermo del Toro cần không phải là ấn tượng ban đầu có phần phù phiếm như vậy, mà là một nữ diễn viên với khả năng diễn xuất nội tâm đủ xuất sắc để lột tả những cung bậc cảm xúc mạnh mẽ có, mong manh có của một cô gái đơn côi mà không cần phải dùng tới bất cứ câu thoại nào. Bởi vậy, ở cái tuổi tứ thập, cuối cùng Hawkins đã lại thực sự có một vai diễn “để đời” để cô có thể bộc lộ toàn bộ tài năng diễn xuất nội tâm hiếm có ở Hollywood của mình. Thay cho khẩu hình của lời nói là những cử chỉ lúc mềm mại, lúc dứt khoát của ngôn ngữ kí hiệu, thay cho những câu thoại phải thốt ra nơi đầu môi là ánh mắt như phơi bày cả tâm can của nhân vật, Sally Hawkins thực sự đã khiến The Shape of Water trở thành một tác phẩm hết sức trọn vẹn về mặt cảm xúc. Tuy chiều sâu về số phận và tính cách của Elisa tạo cho Sally Hawkins rất nhiều đất diễn để thể hiện khả năng diễn xuất, nhưng chỉ có một tâm hồn đồng cảm sâu sắc với nhân vật, và sự hy sinh hết mình vì vai diễn mới có thể giúp Hawkins thực sự khiến khán giả cuốn theo cặp mắt và đôi tay hết sức tự nhiên của cô gái câm mà quên đi những bước nhảy tương đối đột ngột về mặt cảm xúc của bộ phim cổ tích thời hiện đại này. Sự mong manh và đơn độc của cô gái câm Elisa phần nào đó gợi nhớ tới cô bé Ofelia (Ivana Baquero), nhân vật trung tâm của Pan's Labyrinth – một trong những tác phẩm đáng nhớ nhất trong sự nghiệp của Guillermo del Toro, nhưng diễn xuất đầy xúc cảm của Hawkins, đặc biệt là trong những phân cảnh thể hiện tình cảm với chàng Người cá, đã giúp Elisa không chỉ dừng lại ở sự yếu đuối và cô đơn ấy mà còn vươn lên trở thành một nhân vật đại diện cho những tâm hồn tinh tế, hoài cổ, nhưng dám yêu, dám sống, và dám mơ ước. Với những ai đã từng dõi theo các bước đường sự nghiệp của Guillermo del Toro, từ The Devil's Backbone tới Hellboy, từ Pan’s Labyrinth tới Crimson Peak, chắc chắn họ sẽ nhận ra rằng hình tượng nhân vật Elisa Esposito chính là đại diện cho những giá trị nghệ thuật mà del Toro đã theo đuổi bấy lâu nay. Chắc hẳn đạo diễn người Mexico đã hết sức hài lòng với quyết định của ông trong việc lựa chọn Sally Hawkins cho vai diễn này, bởi cô đã thể hiện một cách trọn vẹn tiếng lòng nghệ thuật của del Toro, và chứng tỏ rằng vẫn còn đó rất nhiều những tâm hồn đồng điệu và thấu hiểu những hy sinh bấy lâu nay của ông vì nghệ thuật, vì những mô-típ điện ảnh mà ông theo đuổi.

Tất nhiên thành công của Sally Hawkins đã đóng góp rất nhiều vào thành công chung của The Shape of Water, nhưng không vì thế mà khán giả có thể quên những nhân vật xoay quanh cuộc đời của Elisa như viên sĩ quan Strickland, ông hoạ sĩ hàng xóm Giles, cô đồng nghiệp Zelda, hay vị tiến sĩ bí hiểm Hoffstetler qua diễn xuất của những tên tuổi tài năng như Michael Shannon, Richard Jenkins, Octavia Spencer, và Michael Stuhlbarg. Không có quá nhiều đất diễn, nhưng dàn diễn viên phụ của The Shape of Water đã đem đến cho khán giả rất nhiều những gương mặt, mảnh đời hết sức khác nhau nhưng đều hết sức đáng nhớ và gợi lên nhiều suy ngẫm về tội ác và hình phạt, về giá trị của tình người trong những góc khuất tăm tối của xã hội và cuộc đời. Chứng kiến sự biến đổi về mặt tính cách và suy nghĩ của những nhân vật phụ do Shannon, Jenkins, Spencer và Stuhlbarg thể hiện, có lẽ nhiều người trong số chúng ta sẽ nhận ra rằng dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, sự dũng cảm hy sinh vì tình yêu con người, vì lẽ sống chân chính vẫn luôn có chỗ đứng, và cần có chỗ đứng.

Câu truyện cổ tích hiện đại về tình yêu giữa cô gái câm và chàng Người cá, cùng giá trị nhân văn thấm đẫm trong sự hy sinh của các nhân vật dành cho nhau đã là quá đủ để giúp The Shape of Water trở thành một tác phẩm đáng nhớ. Nhưng Guillermo del Toro chưa bao giờ chỉ là một đạo diễn giới hạn mình với những kịch bản hay, ông còn luôn cố gắng phát huy hết khả năng sáng tạo của mình với phần hình ảnh và âm nhạc của phim. Quả thực với sự giúp đỡ của nhà quay phim người Đan Mạch Dan Laustsen và nhạc sĩ lừng danh người Pháp Alexandre Desplat, del Toro đã đem lại cho The Shape of Water một chỗ đứng riêng về phần nhìn và phần nghe trong số các bộ phim xuất sắc nhất của Hollywood năm 2017. Màu sắc hoài cổ cùng những bản nhạc cũ kĩ của tác phẩm này có lẽ sẽ giúp trái tim của khán giả dịu lại với những cảm xúc về một thời kì đã qua – đó là những năm 1950, 1960 – những năm tháng của tình yêu trong trắng, của giấc mơ vươn tới không gian, của niềm tin vào tương lai tươi sáng bất chấp mâu thuẫn giữa các quốc gia, bất chấp những định kiến, bất ổn đầy rẫy trong xã hội. Người yêu điện ảnh thập niên 1990 chắc khó ai có thể quên những tác phẩm vừa giả tưởng vừa hiện thực của đạo diễn người Pháp Jean-Pierre Jeunet như Delicatessen (1991), The City of Lost Children (1995) và đặc biệt là Amélie (2001) – những bộ phim làm mê đắm người xem vì phần hình ảnh giàu chất siêu thực và những câu truyện đáng suy ngẫm về tình người và xã hội. Đã rất lâu rồi Jeunet không còn cho ra đời các tác phẩm đáng nhớ như vậy, nhưng nhờ có Guillermo del Toro và The Shape of Water, một lần nữa khán giả đã có thể tìm lại cảm giác ngạc nhiên trước những chi tiết và nhân vật siêu thực đặt trong một xã hội hiện thực, và hơn thế nữa cô gái câm Elisa Esposito chắc chắn sẽ khiến nhiều người nhớ tới một trong những nhân vật đáng nhớ nhất của điện ảnh thế giới những năm đầu thiên niên kỉ mới – Amélie, cô nàng đơn côi năm nào vẫn luôn tìm cách hàn gắn sự cô độc của những cuộc đời xung quanh cô.

Trong một năm mà nhiều tên tuổi lớn của điện ảnh đã đứng lên kêu gọi rằng các tác phẩm điện ảnh của thời đại mới này cần phải mang tinh thần nhập thế, cần phải giúp nền chính trị-xã hội của nước Mỹ và thế giới trở nên bình đẳng, tốt đẹp hơn, cần phải thúc đẩy làng điện ảnh Hollywood mang tính đại diện hơn cho những cộng đồng thiểu số, những cộng đồng bị áp bức. Là một đạo diễn “của những bộ phim quái vật”, nhưng Guillermo del Toro đã lặng lẽ làm cái điều cần phải làm này suốt hai thập niên qua với The Devil's Backbone, với Pan's Labyrinth, và với The Shape of Water. Đó là những tác phẩm cổ tích thời hiện đại với rất nhiều chất điện ảnh siêu thực nhưng cũng lại chứa đựng những thông điệp nhân văn nhất về cái cách con người cần đối xử với nhau, cái cách chúng ta cần sống sao cho có ý nghĩa, cái cách chúng ta không bao giờ được lãng quên những số phận nhỏ bé, mong manh và đơn côi trong xã hội như Elisa, như chàng Người cá. Trong bài diễn văn khi nhận giải Quả cầu vàng cho đạo diễn xuất sắc nhất năm nay – một trong những giải thưởng lớn đầu tiên Guillermo del Toro giành được trong nghiệp đạo diễn mấy chục năm, vị đạo diễn phúc hậu người Mexico có chia sẻ vui rằng ông phải hy sinh ba năm cuộc đời cho mỗi một tác phẩm điện ảnh mới – những tác phẩm thể hiện niềm tin của ông vào những con quái vật – hiện thân cho niềm tin rằng chúng ta – những cá thể nhỏ bé trong xã hội có thể không toàn vẹn, có thể gục ngã nhưng vẫn luôn có thể đứng lên để bước tiếp, để yêu đời, để yêu người. “The Shape of Water” chính là đại diện điện ảnh tiêu biểu nhất cho niềm tin đầy lãng mạn vào niềm vui cuộc sống ấy của vị đạo diễn người Mexico, một niềm tin mỗi chúng ta luôn cần có để vững bước trên đường đời.

=====

Bản đã biên tập trên Zing.